วิตามินบี 12 มีความสำคัญต่อร่างกายคนเราและคุณแม่ที่กำลังตั้งครรภ์อย่างมาก โดยเฉพาะช่วง 3 เดือนแรก การได้รับสารอาหารที่อุดมไปด้วยวิตามิน แร่ธาตุต่าง ๆ นั้นจำเป็นต่อการเจริญเติบโตของลูกน้อย รวมไปถึง กรดโฟลิก เมื่อทำงานร่วมกับ วิตามินบี 12 ด้วยแล้ว ยิ่งช่วยป้องกันความผิดปกติหรือความพิการที่อาจเกิดกับทารกในครรภ์ได้ ในวันนี้เรามาหาคำตอบกันว่า วิตามินบี 12 ช่วยอะไร มีประโยชน์อย่างไร จำเป็นสำหรับคนท้องหรือไม่? และจำเป็นอย่างไรต่อคนทั่วไป เรามาดูไปพร้อม ๆ กันเลยค่ะ
วิตามินบี 12 สำคัญอย่างไร ต่อร่างกายมนุษย์
โคบาลามิน (Cobalamin) หรือเรารู้จักกันชื่อว่า “วิตามินบี 12” จัดอยู่ในกลุ่มวิตามินที่ละลายน้ำได้ และหารับประทานได้ง่าย เพราะอยู่ในอาหารจำพวกเนื้อสัตว์ ปลา นม ตับ ไข่ มีความสำคัญในการสร้างเม็ดเลือดแดง รวมไปถึงช่วยให้ระบบประสาททำงานได้ดี หากคนเรารับวิตามินชนิดนี้น้อย ก็ไม่สามารถสังเคราะห์ได้เอง ดังนั้น การที่ร่างกายจะได้รับสารอาหารนี้ต้องผ่านทางการรับประทานอาหารสดหรืออาหารเสริมเท่านั้น ซึ่งการทำงานของวิตามินบี 12 มีประโยชน์ต่อร่างกายคือ
- บำรุงสมอง บำรุงระบบประสาทให้ทำงานได้ดี
- ช่วยทำให้ร่างกายมีระบบภูมิคุ้มกันทำงานได้อย่างปกติ
- มีความสำคัญในการแบ่งเซลล์ของร่างกาย โดยเฉพาะผู้หญิงที่วางแผนมีลูก ควรรับวิตามินบี 12 พร้อมกับโฟเลต
- ทำให้การสร้างเซลล์เม็ดเลือดแดงในร่างกายทำงานปกติ ลดภาวะโลหิตจางในคุณแม่ตั้งครรภ์
- ควบคุมระบบประสาทให้มีสมาธิ เหมาะสำหรับเด็กวัยเรียน เตรียมตัวสอบ
- ช่วยในการเผาผลาญพลังงาน
- ทำให้รู้สึกกระปรี้กระเปร่า ลดอาการอ่อนเพลียและความเหนื่อยล้า
- ช่วยในการเผาผลาญกรดโฮโมซีสเตอีน ที่เสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดอักเสบ
บทความที่เกี่ยวข้อง: ชี้เป้า 10 วิตามินแก้ผมร่วง ยี่ห้อไหนดี ช่วยลดผมหลุดร่วง พร้อมบำรุงให้ผมแข็งแรง!
สาเหตุของการขาด วิตามินบี 12
แม้ว่าการขาดวิตามินบี 12 จะมีผลกระทบรุนแรงทำให้เกิดภาวะโลหิตจางน้อยมาก แต่เราควรป้องกันไว้โดยการรับประทานอาหารที่อุดมไปด้วยวิตามินชนิดดังกล่าว เช่น เนื้อสัตว์ ไข่ นม ซึ่งการขาดวิตามินบี 12 ใช่ว่าเป็นการขาดสารอาหารสำคัญเท่านั้น ยังมีปัจจัยอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น
- ภาวะที่ร่างกายไม่สามารถดูดซึมวิตามินบี 12 เนื่องจากโรคภูมิต้านทานตนเอง
- เคยผ่าตัดกระเพาะอาหาร ซึ่งอวัยวะที่ช่วยในการดูดซึมวิตามินบี 12
- ผ่านการผ่าตัดส่วนปลายของลำไส้เล็ก ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ร่างกายดูดซึมเอาวิตามินบี 12 ไปใช้
- ผู้ป่วยโรคตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง จึงขาดเอนไซม์ในการช่วยดูดซึม
- ผู้ป่วยโรคลำไส้เล็กอักเสบเรื้อรัง จึงทำให้ร่างกายดูดซึมวิตามินบี 12 ไปใช้ไม่ได้
- ชาววีแกนหรือมังสวิรัติ ที่ไม่รับประทานเนื้อสัตว์ จึงทำให้ขาดวิตามินบี 12
บทความที่เกี่ยวข้อง: วิตามิน D หาได้จากไหน มีอาหารหรือผลไม้ชนิดไหนที่มีวิตามินDบ้าง?
หากร่างกายขาดวิตามินบี 12 จะส่งผลอย่างไร ?
-
ร่างกายรับสารอาหารไม่เพียงพอ
หากคนเรา หรือแม่ท้อง ได้รับอาหารที่มีประโยชน์ไม่พอ จนขาดวิตามินบี 12 เช่น คนที่รับประทานอาหารมังสวิรัติ จะส่งผลอาการทางร่างกายอย่างชัดเจน เช่น ผิวพรรณซีดจากภาวะโลหิตจาง คล้ายกับคนตัวเหลือง ระบบประสาทจะทำงานผิดปกติ หลง ๆ ลืม ๆ การรับรู้ช้าลง ร่วมกับมีอาการเหน็บชาบ่อย ๆ และรู้สึกชาตามมือและเท้า ทั้งนี้จะทำให้ร่างกายอ่อนเพลีย ไม่มีแรง เบื่ออาหารไปด้วย
-
โรคโลหิตจางและโรคเรื้อรังต่าง ๆ
นอกจากคนที่รับประทานอาหารไม่เพียงพอแล้ว ผู้ป่วยที่เคยได้รับการผ่าตัดอย่างที่กล่าวข้างต้น ก็ทำให้ระบบดูดซึมสารอาหารบกพร่อง ไม่สามารถดูดซึมวิตามินบี 12 และไขกระดูกไม่อาจผลิตเม็ดเลือดแดงให้เจริญเต็มที่ได้ ด้วยเหตุนี้ เมื่อเม็ดเลือดไม่แบ่งตัว แล้วเกาะกลุ่มกันเป็น เมกกะ โลบลาสท์ (Megalobladst) ถูกปล่อยเข้าสู่กระแสโลหิต ไม่สามารถนำเฮโมโกลบินไปเลี้ยงตามส่วนต่าง ๆ ได้ จึงเป็นผลให้เกิดโรคโลหิตจางได้ง่าย โดยจะมีอาการที่ชัดเจนคือ น้ำหนักลด ผิวหนังซีด คลื่นไส้ ท้องอืด ลิ้นอักเสบ หายใจไม่อิ่ม ระบบประสาทผิดปกติไม่สามารถควบคุมการเดินได้
คนท้องกับภาวะโลหิตจาง เมื่อขาดวิตามินบี 12
ในช่วงตั้งครรภ์ ร่างกายจะมีการเปลี่ยนแปลงโดยเฉพาะระบบหมุนเวียนโลหิต หากแม่ท้องขาดวิตามินบี 12 จนเกิดภาวะโลหิตจางย่อมส่งผลถึงลูกน้อยในครรภ์ จะส่งผลเสียต่อการเจริญเติบโต และพัฒนาการของลูก ทำให้ทารกมีน้ำหนักน้อยกว่าปกติ หรืออาจคลอดก่อนกำหนด ส่วนคุณแม่เสี่ยงต่อหัวใจทำงานหนักขึ้น มีโอกาสติดเชื้อและเกิดภาวะแทรกซ้อนของโรคต่าง ๆ ได้ง่ายขึ้น บางรายเกิดภาวะช็อก และกลายเป็นโรคซึมเศร้าหลังคลอด
ขาดวิตามินบี 12 จนเป็นโรคโลหิตจาง รักษาได้อย่างไร?
ก่อนอื่นแพทย์จะทำการวินิจฉัยของโรคโลหิตจางจากการขาดวิตามินบี 12 หากพบว่ามีระดับเลือดต่ำกว่าปกติจากการขาดวิตามินชนิดนี้ หรือร่างกายไม่สามารถดูดซึมได้ แพทย์จำเป็นต้องฉีดวิตามินบี 12 เข้ากล้ามเนื้อผ่านเส้นเลือดดำ บางรายก็ไม่สามารถแก้ไขได้เลย เช่น ผู้ป่วยที่ ผ่านการผ่าตัดกระเพาะอาหารหรือลำไส้เล็กมาส่วนผู้ที่ต้องฉีดทางเส้นเลือดต้องทำการรักษาทุกเดือนอย่างสม่ำเสมอ ส่วนผู้ที่ขาดวิตามินบี 12 จากการที่ไม่รับประทานเนื้อสัตว์ ก็สามารถรักษาได้โดยกินวิตามินบี 12 แบบสังเคราะห์เสริมได้เช่นกัน
บทความที่เกี่ยวข้อง : 9 วิตามินบำรุงหลังคลอด สุดยอดอาหารเสริมของคุณแม่มือใหม่ ปี 2023
รวมอาหารที่มีวิตามินบี 12 สูง มีอะไรบ้าง ?
ไข่ เป็นอาหารที่ควรมีไว้ติดบ้าน สามารถรับประทานได้ทุกวัน ทำเมนูได้หลากหลาย เป็นแหล่งของวิตามินบี 12 ชั้นดี ซึ่งไข่ 1 ฟองมีวิตามินบี 12 อยู่ 0.44 ไมโครกรัม
ตับสัตว์ ไม่ว่าจะเป็น ตับวัว ตับหมู ตับไก่ ล้วนมีวิตามินบี 12 สูง ยิ่งตับวัว มีวิตามินบี 12 ถึง 18 ไมโครกรัม
เนื้อวัวจะมีวิตามินบี 12 ในส่วนของเนื้อแดงอยู่ 1.5 ไมโครกรัม ต่อเนื้อ 3 ออนซ์ ยังรวมไปถึงโปรตีนและธาตุเหล็กอีกด้วย
อุดมไปด้วยโปรตีนและวิตามินนานาชนิด โดยนมสดปริมาณ 1 แก้วหรือ 250 มิลลิลิตรจะ มีวิตามินบี 12 อยู่ 1.1 ไมโครกรัม สามารถดื่มได้เป็นประจำทุกวัน
ปลาที่หารับประทานง่าย ๆ อย่าง ปลาทู มีราคาถูก มีคุณค่าทางโภชนาการสูง ซึ่งมีวิตามินบี 12 ถึง 19 ไมโครกรัม นอกจากนี้ปลาราคาแพง อย่างปลาแซลมอน ให้โปรตีนและไขมันที่ดีสูง รวมถึงวิตามินบี 12 ที่มีอยู่ 1.1 ไมโครกรัมต่อเนื้อ 3 ออนซ์
เดี๋ยวนี้หอยนางรมหาซื้อรับประทานง่ายมาก มีวิตามินบี 12 มากถึง 98.9 ไมโครกรัม เรียกว่าเป็นอาหารที่ให้วิตามินชนิดนี้สูงทีเดียว
เนื้อปู 100 กรัม ให้วิตามินบี 12 ถึง 11.5 ไมโครกรัม ทั้งนี้ยังเป็นอาหารทะเลที่ให้ธาตุไอโอดีนสูงอีกด้วย
ปลาซาดีนสด หรือ ปลากระป๋อง สามารถหารับประทานได้ง่าย ๆ เนื้อปลาแค่ 3 ออนซ์ ให้วิตามินบี 12 อยู่มากถึง 7.6 ไมโครกรัม เป็นแหล่งวิตามินที่น่าสนใจทีเดียว
เราอาจคุ้นเคยทูน่ากระป๋อง ซึ่งปลาชนิดนี้ให้ โปรตีนสูง มีไขมันต่ำ เหมาะกับคนที่ต้องการลดน้ำหนัก แถมยังมีวิตามินบี 12 สูง ถึง 2.5 ไมโครกรัมต่อเนื้อปลา 3 ออนซ์
เนื้อแกะ สามารถหาซื้อได้ง่ายตามซูเปอร์มาร์เก็ตแล้ว โดยเนื้อแกะเป็นแหล่งของวิตามินบี 12 ถึง 2.07 ไมโครกรัมต่อเนื้อแกะ 3 ออนซ์
ไม่ว่าจะเป็นนมถั่วเหลืองหรือเต้าหู้ ปริมาณ 100 กรัม จะมีวิตามินบี 12 อยู่ถึง 2.4 ไมโครกรัม คุณแม่สามารถดื่มนมถั่วเหลืองได้บ่อย และเต้าหู้ก็เหมาะสำหรับคนที่ไม่รับประทานเนื้อสัตว์ด้วย
ทั้งซีเรียลและธัญพืช แบบสำเร็จรูปที่นำมารับประทานกับนม จะมีการเติมวิตามินบี 12 เข้าไปในระหว่างการผลิต เช่น ซีเรียลปริมาณ 100 กรัม จะมีวิตามินบี 12 อยู่มากถึง 20.0 ไมโครกรัมทีเดียว
เป็นยังไงกันบ้างคะ กับเกร็ดความรู้ต่าง ๆ เกี่ยวกับ วิตามินบี 12 ที่เรานำมาฝากกันในวันนี้ อย่างไรก็ตาม ผู้ที่รับประทานอาหารประเภทโปรตีนมาก ควรรับประทานวิตามินบี 12 เพิ่มมากขึ้นเป็นพิเศษเพื่อช่วยดูดซึมซึ่งกันและกันและควรรับประทานวันละ 25-2,000 ไมโครกรัม สำหรับเด็ก วันละประมาณ 0.5-3 ไมโครกรัม เพื่อสุขภาพที่ดีทั้งในคนปกติ และคุณแม่ที่กำลังตั้งครรภ์ด้วยค่ะ
บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ :
12 เซรั่มวิตามินซี มัดรวมตัวดัง ระดับตำนาน ใช้ดีบอกต่อ เพื่อผิวกระจ่างใส
10 อาหารโฟเลตสูง ที่คนท้องบำรุงได้ทันทีตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์
เคล็ดลับเตรียมตัวสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์ และเทคนิคการเพิ่มน้ำนมตั้งแต่ตั้งครรภ์
แชร์ประสบการณ์หรือ เรื่องราวที่เกี่ยววิตามินบี 12 ได้ที่นี่!
วิตามินบี 12 จำเป็นสำหรับคนท้องไหมคะ แล้วจะหาทานได้ที่ไหนบ้าง
ที่มา : bumrungrad , tsh , healthgossip
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
TAP Awards 2025
อยากท้อง
แม่ท้อง แม่ให้นม
แม่ผ่าคลอด
หลังคลอด
สุขภาพและโภชนาการ
ลูก
ชีวิตครอบครัว
การศึกษา
ผู้หญิง
ไลฟ์สไตล์
วิดีโอ
คอมมูนิตี้
ของรางวัล
VIP Parents
