วันแรกที่พาลูกกลับบ้าน แม้คุณแม่มือใหม่จะเตรียมตัวมาดีแค่ไหน แต่มักยังนึกภาพไม่ออกหรอกว่าจะต้องเจอกับอะไรบ้าง จากประสบการณ์จริงของแม่ จึงขอสรุปสิ่งที่หมอบอก และสิ่งที่แม่ต้องเรียนรู้เอง ไว้ให้เป็นข้อมูลสำหรับคุณแม่มือใหม่ค่ะ
สิ่งที่หมอบอกไว้ก่อนกลับบ้าน และจากคู่มือต่างๆ ที่แม่อ่านมา
1. วิธีดูแลสะดือเด็กแรกเกิด
- เช็ดด้วยแอลกอฮอล์ 70% วันละ 1-2 ครั้ง
- สามารถอาบน้ำได้ตามปกติ
- ใช้คอตตอนบัดเช็ดซอกโคนสะดือหมุนไปทางเดียวกัน ไปเช็ดย้อนไปย้อนมา
- อย่าโรยแป้ง
- รอให้สายแห้งและหลุดไปเองใน 1-2 สัปดาห์
2. วิธีให้นม: ทุก 2-3 ชั่วโมง
- อย่าให้ลูกหลับเกิน 4 ชั่วโมงโดยไม่กินนม
- เช็กว่าเข้าเต้าได้ถูกหรือไม่ ลูกอมลึกถึงลานนมไหม
- ถ้าดูดไม่ดีให้ปรึกษานักโภชนาการนมแม่
3. วิธีสังเกตอาการตัวเหลือง
- ดูตรงหน้า ตา ลำตัว และขา
- ถ้าลูกตัวเหลืองถึงท้องต้องรีบพบแพทย์
- ให้ลูกกินนมบ่อย ๆ เพื่อขับสารเหลือง
- การพาทารกไปตากแดด ไม่ได้ช่วยให้ตัวเหลืองน้อยลง
4. อาการที่ควรลูกไปพบแพทย์ด่วน
- ไข้สูงเกิน 38°C
- หายใจหอบ หรือหายใจเร็วเกิน 60 ครั้งต่อนาที
- ซึม ไม่ดูดนมเลย
- ตัวเขียว ปากเขียว
ดูเหมือนไม่ยาก และพร้อมรับมือกับลูกน้อยอย่างมั่นใจใช่ไหมคะ
แต่ในความจริง…วันแรกที่พาลูกกลับบ้าน ไม่เหมือนที่คิดไว้เลย!
1. ลูกเอาแต่ร้อง แม่เดาไม่ถูกว่าทำไม
เสียงร้องของทารกที่เคยได้ยินไม่กี่ครั้งที่โรงพยาบาล กลายเป็นเสียงที่ร้องไม่หยุดที่บ้าน แม่แยกไม่ออกว่าลูกหิว? ง่วง? ตกใจ? ร้อน? หนาว? หรือ…อยากอึ?
คำแนะนำ แม่ต้องค่อย ๆ เรียนรู้เสียงร้องของลูกนะคะ เพราะแต่ละเสียงสื่อความต่างกัน ลองใช้เสียง white noise ช่วยปลอบลูกได้ดีในช่วง 3 เดือนแรกค่ะ
2. ลูกตื่นกลางคืน นอนกลางวัน
แม่หลายคนงงมากเมื่อลูกนอนกลางวัน 3 ชม.รวด แต่พอค่ำปุ๊บตื่นตาแป๋ว เพราะลูกยังปรับนาฬิกาชีวิตไม่ได้ อีกทั้งตอนอยู่ในท้องแม่ ลูกเคย “คึกกลางคืน” เพราะแม่ขยับน้อย
คำแนะนำ ให้คุณแม่เปิดไฟหรือรับแสงแดดในช่วงกลางวัน แล้วกล่อมเบา ๆ ในตอนกลางคืน พยายามไม่กระตุ้นมาก และอย่ารีบเปิดไฟหรือพูดคุยเสียงดังเวลาลูกตื่นกลางดึกค่ะ
3. หัวนมแม่เจ็บมาก!
แม้คุณแม่จะได้เรียนรู้วิธีอุ้มลูกเข้าเต้าจากพยาบาลแล้ว แต่พอกลับมาทำเอง มันไม่ง่ายเลย มันเจ็บจี๊ดจนแม่ต้องกัดฟัน แถมบางคนอาจมีหัวนมแตก เลือดซิบ
คำแนะนำ สามารถบรรเทาอาการโดยใช้น้ำนมแม่ทาที่หัวนมหลังให้นม นมแม่มีสรรพคุณลดการอักเสบ สมานแผลได้สุดยอดมากค่ะ
ถ้าคุณแม่เจ็บมาก ควรพักหัวนมโดยใช้เครื่องปั๊มนม และให้นมจากขวดชั่วคราว
4. ลูกอึสีแปลก แม่ตกใจ!
วันแรกเจอ “อึดำเหนียว” หรือที่เรียกว่า ขี้เทา ทำให้แม่หลายคนคิดว่าลูกท้องผูก แต่ในความจริง
- อึดำ 1-2 วันแรก คือ ปกติ
- วันที่ 3-5 สีเขียว ถือว่า ปกติ
- วันที่ 5-6 จะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองทอง (หากกินนมแม่)
บทความที่เกี่ยวข้อง ทารกถ่ายวันละกี่ครั้ง เด็กทารกไม่ถ่ายได้กี่วัน สีอุจจาระของทารกบ่งบอกอะไร
5. น้ำนมแม่ยังไม่มา!
กลับบ้านวันแรก แม่หลายคนยังไม่มีน้ำนม ลูกหิว ร้องไม่หยุด แม่ยิ่งเครียดหนัก บางคนลังเลว่าจะให้เสริมนมผงหรือไม่
คำแนะนำ เคล็ดลับกระตุ้นน้ำนมให้มาเร็วๆ คุณแม่ควรให้ดูดกระตุ้นบ่อย ๆ ทุก 2 ชม. ปั๊มนมช่วยกระตุ้นระหว่างรอลูกตื่น ดื่มน้ำ พักผ่อน และกอดลูกเยอะ ๆ ถ้าต้องการเสริมนมผง ควรปรึกษาหมอหรือนักโภชนาการนมแม่ก่อนนะคะ
บทความที่เกี่ยวข้อง สมุนไพรบำรุงน้ำนม เห็นผลทันใจ แถมให้ประโยชน์ทั้งแม่และลูก
6. แม่ไม่ได้หลับเลยทั้งคืน
แม่ต้องตื่นมาให้ลูกนมทุก 2-3 ชั่วโมง และปั๊มนมเพิ่มระหว่างลูกหลับ แล้วก็ยังต้องซักผ้าอ้อม ล้างขวด ปลอบลูกวนไป
คำแนะนำ วิธีอยู่รอด คุณแม่ควรนอนพร้อมลูก โดยขอให้คนในบ้านช่วยช่วงกลางคืนบ้าง และไม่ต้องรู้สึกผิดนะคะ เพราะการพักผ่อนของแม่ก็สำคัญพอ ๆ กับดูแลลูกเช่นกัน
7. มือเท้าเย็น แต่ตัวลูกอุ่น แปลว่า ลูกหนาวไหม?
แม่มักสับสน เพราะลูกมือเย็น แต่ตัวไม่ได้หนาว วิธีวัดอุณหภูมิที่ถูกต้อง ให้สัมผัสบริเวณท้ายทอยของลูก ไม่ใช่มือหรือเท้า ถ้าท้ายทอยอุ่น แสดงว่า ปกติ ถ้าท้ายทอยเย็น ควรห่มผ้าเพิ่มให้ลูกน้อยค่ะ
เรื่องบางอย่างคุณหมอไม่ได้บอก เพราะแม่ต้องใช้ “ประสบการณ์” ถึงจะเข้าใจ แต่เชื่อเถอะค่ะว่า คุณแม่ทุกคนมีศักยภาพในการเรียนรู้จากลูกของตัวเอง วันแรกที่พาลูกกลับบ้าน จึงเป็นวันเริ่มต้นการเป็นแม่อย่างแท้จริงและแม่จะเก่งขึ้นเรื่อย ๆ ในวันต่อ ๆ ไปอย่างแน่นอน
วันแรกที่พาลูกกลับบ้าน ไม่มีใครเพอร์เฟกต์ แต่ทุกคนคือแม่ที่ดีพอ
แม้ว่าคุณหมอจะบอกพื้นฐานทั้งหมด และในอินเทอร์เน็ตก็มีคำแนะนำมากมาย แต่สิ่งที่แม่ต้องเรียนรู้เองคือ… เด็กแต่ละคนไม่เหมือนกัน เพราะฉะนั้น อย่าเปรียบเทียบตัวเองกับใคร เราจะเป็นแม่ที่ดีที่สุดในเวอร์ชั่นของเรา และถ้าเหนื่อยมาก ก็ร้องไห้ออกมาเถอะค่ะ แม่ทุกคนเข้าใจ
ที่มา: โรงพยาบาลศิครินทร์ , โรงพยาบาลกรุงเทพ , โรงพยาบาลสินแพทย์
บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ
12 สิ่งที่จะเปลี่ยนไปหลังจากมีลูก เรื่องที่ไม่มีวันเหมือนเดิมอีกต่อไป เมื่อเป็นแม่คน
พ่อช่วยเลี้ยงลูก ดีต่อสมองลูกมากกว่าที่คิด! พ่อช่วยอะไรได้บ้าง? มาดูเลย
ข่าวดี! ไฟเขียว เพิ่มวัน “ลาคลอด” เป็น 120 วัน คุณพ่อก็ลาช่วยเลี้ยงลูกได้