ท้องแฝดธรรมชาติ คลอดกี่วีค และควรเตรียมของตอนไหน?

ท้องแฝดธรรมชาติ คลอดกี่วีค? สรุปช่วงอายุครรภ์ที่แพทย์มักวางแผนคลอดตามชนิดของรก ความเสี่ยงที่ควรรู้ และเช็กลิสต์เตรียมกระเป๋าคลอด

ท้องแฝดธรรมชาติ คลอดกี่วีค เป็นคำถามที่คุณแม่ท้องแฝดถามกันบ่อยที่สุดข้อหนึ่งเลยค่ะ เพราะรู้กันดีว่าลูกแฝดมักไม่รออยู่ในท้องครบ 40 สัปดาห์เหมือนท้องเดี่ยว แล้วช่วงไหนกันแน่ที่ควรเริ่มเตรียมของ เตรียมใจ และวางแผนรับมือ บทความนี้รวบรวมข้อมูลมาให้แล้ว ลองอ่านไปพร้อมกันนะคะ

สารบัญ

สรุปสั้นๆ

โดยเฉลี่ยแล้วแฝดคลอดราว 35 สัปดาห์ และถ้าครรภ์ไม่มีภาวะแทรกซ้อน แพทย์มักวางแผนคลอดในช่วงประมาณ 34–38 สัปดาห์ ขึ้นอยู่กับว่าแฝดใช้รกแยกกันหรือร่วมกัน ส่วนคุณแม่ที่อายุครรภ์ 30 กว่าสัปดาห์แล้ว เริ่มเตรียมของและแผนฉุกเฉินได้เลยค่ะ เพราะลูกอาจมาก่อนวันนัด

แฝดรกแยก (dichorionic): แนะนำให้คลอดที่ 38 สัปดาห์ 0 วัน ถึง 38 สัปดาห์ 6 วัน
แฝดรกร่วม (monochorionic): แนะนำให้คลอดที่ 34 สัปดาห์ 0 วัน ถึง 37 สัปดาห์ 6 วัน
เตรียมกระเป๋าคลอด: เริ่มราว 28–30 สัปดาห์ และให้พร้อมก่อน 32 สัปดาห์ถ้าทำได้
ความเสี่ยงที่พบบ่อยกว่าท้องเดี่ยว: ครรภ์เป็นพิษ คลอดก่อนกำหนด และน้ำหนักแรกเกิดน้อย
ของใช้ต้องมี 2 ชุด แต่ไม่ต้องซื้อใหม่ทุกอย่าง และลูกแต่ละคนควรมีที่นอนแยกกัน
คุยกับแพทย์ตั้งแต่เนิ่น ๆ เรื่องแผนคลอด และโรงพยาบาลที่มีหน่วยดูแลทารกแรกเกิดวิกฤติ (NICU)

ท้องแฝดธรรมชาติ คลอดกี่วีค? ปกติคลอดกี่สัปดาห์

ตอบตรง ๆ เลยค่ะว่า แฝดส่วนใหญ่ไม่ได้รอถึง 40 สัปดาห์ ข้อมูลของ University of Michigan Health ระบุว่าท้องแฝดมีอายุครรภ์ตอนคลอดเฉลี่ยราว 35 สัปดาห์ ซึ่งสอดคล้องกับงานวิจัยในโรงพยาบาลของไทยที่ศึกษาการคลอดแฝดสอง พบอายุครรภ์เฉลี่ยตอนคลอด 35.6 สัปดาห์ และ WebMD รายงานว่าแฝดมากกว่าครึ่งคลอดก่อนครบ 37 สัปดาห์

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขเฉลี่ยกับ “ช่วงที่แพทย์วางแผนให้คลอด” ไม่ใช่เรื่องเดียวกันนะคะ ถ้าครรภ์ไม่มีภาวะแทรกซ้อน สูติแพทย์จะดูว่าแฝดใช้รกแยกกันหรือใช้รกร่วมกัน ซึ่งตรวจได้จากอัลตราซาวด์ เพราะเป็นตัวกำหนดช่วงเวลาที่เหมาะสม โดยแนวทางของสมาคมสูตินรีแพทย์อเมริกัน (ACOG) และสมาคมเวชศาสตร์มารดาและทารกในครรภ์ (SMFM) แนะนำไว้ดังนี้


ชนิดของแฝด	รกและถุงน้ำคร่ำ	ช่วงที่แนะนำให้คลอด (ครรภ์ไม่มีภาวะแทรกซ้อน)
แฝดรกแยก ถุงน้ำคร่ำแยก (dichorionic diamniotic)	รก 2 ใบ ถุงน้ำคร่ำ 2 ถุง	38 สัปดาห์ 0 วัน – 38 สัปดาห์ 6 วัน
แฝดรกร่วม ถุงน้ำคร่ำแยก (monochorionic diamniotic)	รก 1 ใบ ถุงน้ำคร่ำ 2 ถุง	34 สัปดาห์ 0 วัน – 37 สัปดาห์ 6 วัน

หมายเหตุ: ตัวเลขข้างต้นใช้กับครรภ์ที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อนเท่านั้นค่ะ ถ้ามีภาวะ เช่น ครรภ์เป็นพิษ แพทย์อาจต้องให้คลอดเร็วกว่านี้เพื่อป้องกันอันตราย และมีงานวิจัยบางชิ้นที่เสนอให้พิจารณาคลอดแฝดรกแยกที่ 37 สัปดาห์ จึงเป็นเหตุผลที่แต่ละโรงพยาบาลอาจนัดคลอดไม่เท่ากัน ควรสอบถามสูติแพทย์ที่ดูแลคุณแม่โดยตรงนะคะ

สำหรับใครที่อยากอ่านเพิ่มเติมเรื่องช่วงเวลาคลอดแฝดที่ปลอดภัย ลองดูงานวิจัยเรื่องช่วงคลอดลูกแฝดที่ปลอดภัยที่สุดได้เลยค่ะ

ที่ต้องระวังคือ แม้แพทย์จะวางแผนไว้ที่ราว 38 สัปดาห์ แต่แฝดก็มีโอกาสมาก่อนนัดได้ เช่น น้ำเดินก่อนกำหนด หรือมดลูกบีบตัวเร็วกว่าที่คิด ดังนั้นถ้าตอนนี้อยู่ราว 30 สัปดาห์ขึ้นไป ไม่ควรรอให้ถึงเดือนที่ 8 เต็มค่อยเริ่มเตรียมนะคะ

ท้องแฝดต่างจากท้องเดี่ยวอย่างไร ที่ต้องรู้ก่อนเตรียมของ

ท้องแฝดมีอาการคล้ายท้องเดี่ยว แต่มักเด่นชัดกว่า และท้องจะเริ่มโชว์ให้เห็นเร็วกว่าด้วย เพราะร่างกายของคุณแม่ต้องรองรับลูกถึงสองคน ความเสี่ยงที่ควรรู้มีดังนี้ค่ะ

ครรภ์เป็นพิษ (Preeclampsia) คุณแม่ท้องแฝดมีโอกาสเป็นมากกว่าท้องเดี่ยวเกิน 2 เท่า จึงควรวัดความดันสม่ำเสมอตามที่แพทย์นัด
คลอดก่อนกำหนด แฝดมากกว่าครึ่งคลอดก่อน 37 สัปดาห์
น้ำหนักแรกเกิดน้อย แฝดมากกว่าครึ่งมีน้ำหนักแรกเกิดต่ำกว่า 2,500 กรัม
ปากมดลูกสั้น แพทย์อาจวัดความยาวปากมดลูกด้วยอัลตราซาวด์ เพื่อประเมินความเสี่ยงคลอดก่อนกำหนด

ส่วนเรื่อง คลอดธรรมชาติหรือผ่าคลอด ขึ้นอยู่กับท่าของทารกเป็นสำคัญ ถ้าแฝดคนแรก (คนที่อยู่ต่ำสุด) อยู่ในท่าหัวลง แพทย์อาจพิจารณาให้คลอดทางช่องคลอดได้ แต่ถ้าท่าไม่เอื้ออำนวย แพทย์จะแนะนำผ่าคลอด ซึ่งในท้องแฝดพบได้บ่อย ลองพูดคุยเรื่องแผนคลอดกับแพทย์ตั้งแต่เนิ่น ๆ นะคะ

ควรเตรียมของช่วงไหน และต้องเตรียมอะไรบ้าง

ถ้าอายุครรภ์ 30 สัปดาห์ขึ้นไปแล้ว เริ่มเตรียมได้เลยตอนนี้ ท้องเดี่ยวอาจเริ่มเตรียมของตอน 8 เดือน (32–34 สัปดาห์) ก็ยังทัน แต่เมื่อดูจากค่าเฉลี่ยการคลอดแฝดที่ราว 35 สัปดาห์ เราแนะนำให้เริ่มเตรียมจริงจังตั้งแต่ 28–30 สัปดาห์ เพราะยิ่งท้องใหญ่ ก็ยิ่งออกไปช้อปปิ้งได้ลำบากขึ้นเรื่อย ๆ ค่ะ

กระเป๋าคลอดของคุณแม่ ให้พร้อมก่อน 32 สัปดาห์

บัตรประชาชนของคุณพ่อคุณแม่ และเอกสารอื่นที่โรงพยาบาลแจ้งให้เตรียม
สมุดฝากครรภ์และผลแลบทั้งหมด
บัตรประกันสุขภาพหรือเอกสารสิทธิ์รักษาพยาบาล
ชุดนอนคุณแม่ 2–3 ชุด (แบบเปิดหน้าอกได้ เพื่อให้นมสะดวก)
ผ้าอนามัยแบบกลางคืน เตรียมให้เพียงพอ
ผลิตภัณฑ์ดูแลแผลผ่าคลอด (กรณีวางแผนผ่า) ตามที่แพทย์แนะนำ
เสื้อคลุมให้นม
ของใช้ส่วนตัว เช่น แปรงสีฟัน ครีมบำรุง หมอนให้นม

ของใช้ลูกน้อย (เตรียมสองชุด)

เสื้อผ้าทารกไซส์ Newborn อย่างน้อย 6–8 ตัวต่อคน และเผื่อไซส์ 0–3 เดือนเพิ่มด้วย
ผ้าอ้อมสำเร็จรูปไซส์ Newborn และ S เตรียมไว้ล่วงหน้า แต่ไม่ต้องตุนไซส์ Newborn เยอะ เพราะลูกจะใส่ได้แค่ช่วงสั้น ๆ
ผ้าห่อตัว อย่างน้อย 4–6 ผืน
หมวก ถุงมือ ถุงเท้า อย่างน้อย 4 คู่ต่อชนิด

จำนวนข้างต้นเป็นแนวทางเบื้องต้นค่ะ ปรับเพิ่มลดได้ตามสภาพอากาศและความถี่ในการซักผ้าของแต่ละบ้าน

ของที่บ้านต้องเตรียมสำหรับแฝด ต่างจากลูกคนเดียวแค่ไหน

ต่างกันมากในเรื่องปริมาณ แต่ไม่ต้องซื้อทุกอย่างเป็นสองชิ้นเสมอไป ลองดูตารางเปรียบเทียบด้านล่างนี้ค่ะ


รายการ	ลูกคนเดียว	แฝดสองคน	หมายเหตุ
เปล/ที่นอน	1	2	ลูกแต่ละคนควรมีที่นอนของตัวเอง เป็นพื้นผิวแน่นและเรียบ ไม่มีหมอนหรือผ้าห่มในที่นอน และนอนห้องเดียวกับพ่อแม่
รถเข็น	1	1 (แบบแฝด)	มีทั้งแบบเรียงหน้า–หลังและแบบเคียงข้างกัน ลองเทียบความกว้างกับประตูบ้านหรือลิฟต์ก่อนซื้อ
เครื่องปั๊มนม	1	1 (แบบปั๊มสองข้างพร้อมกัน)	ช่วยประหยัดเวลาถ้าตั้งใจให้นมแม่
ขวดนม	4–6 ขวด	8–12 ขวด	ล้างสลับกันไม่ทัน ควรมีสำรอง
ผ้าอ้อมสำเร็จรูป	ซื้อทีละแพ็ก	ซื้อแพ็กใหญ่หรือเป็นลัง	การซื้อแพ็กใหญ่มักคุ้มกว่า แต่ไซส์ Newborn ไม่ต้องตุนเยอะ

สิ่งที่หลายแม่แฝดเน้นย้ำคือ เครื่องปั๊มนมแบบปั๊มสองข้างพร้อมกัน สำคัญมากสำหรับแม่แฝดที่ต้องการให้นมแม่ เพราะการกระตุ้นน้ำนมสำหรับลูกสองคนต้องอาศัยความสม่ำเสมอและเวลา

ถ้าคุณแม่วางแผนให้นมแม่ ลองปรึกษาพยาบาลหรือคลินิกนมแม่ของโรงพยาบาลตั้งแต่ก่อนคลอด เพื่อวางแผนการให้นมลูกสองคนไว้ล่วงหน้านะคะ

แม่ท้องแฝดต้องเตรียมตัวเรื่องการคลอดอย่างไร

เรื่องนี้สำคัญไม่แพ้การเตรียมของเลยค่ะ เพราะคุณแม่หลายคนกังวลเรื่องการคลอดแฝดมากกว่าท้องเดี่ยว ซึ่งเป็นความรู้สึกที่เข้าใจได้ สิ่งที่ควรทำก่อนถึงกำหนดคลอดมีดังนี้

1. เลือกโรงพยาบาลที่มี NICU

ทารกที่คลอดก่อนกำหนดอาจต้องเข้าหน่วยดูแลทารกแรกเกิดวิกฤติ (NICU) โดยเฉพาะทารกที่อายุครรภ์ต่ำกว่า 36 สัปดาห์ การฝากครรภ์ในโรงพยาบาลที่มี NICU จึงช่วยให้ลูกได้รับการดูแลที่เหมาะสมทันที ลองสอบถามโรงพยาบาลให้ชัดเจนว่ามี NICU พร้อมรับทารกคลอดก่อนกำหนดหรือไม่ และถ้าไม่มี มีขั้นตอนส่งต่ออย่างไรนะคะ

2. วางแผนเรื่องคนช่วยดูแล

หลังคลอดแฝด คุณแม่คนเดียวอาจดูแลลูกสองคนไม่ไหวจริง ๆ ค่ะ ลองคุยกับคุณพ่อ ญาติผู้ใหญ่ หรือผู้ช่วยดูแลเด็กตั้งแต่ตอนนี้ ว่าใครจะมาช่วยในช่วง 1–3 เดือนแรก

3. รู้จักสัญญาณเตือนคลอดก่อนกำหนด

ก่อน 37 สัปดาห์ ถ้ามีอาการเหล่านี้ ให้ติดต่อแพทย์หรือไปโรงพยาบาลทันที อย่ารอ

มีน้ำเดินหรือมีของเหลวไหลออกจากช่องคลอด
มีเลือดหรือมูกเลือดออกทางช่องคลอด
เจ็บท้องหรือมดลูกบีบตัวต่อเนื่อง เช่น 4 ครั้งใน 20 นาที
ปวดหลังช่วงล่างหรือบริเวณเอวต่อเนื่อง หรือปวดเป็น ๆ หาย ๆ แม้เปลี่ยนท่าแล้ว
รู้สึกลูกดิ้นน้อยลงกว่าปกติ
บวมมากหรือความดันโลหิตสูงขึ้น ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของครรภ์เป็นพิษ

และสำหรับคุณแม่ที่รู้สึกกลัวการคลอด ขอให้รู้ไว้ว่าความรู้สึกนี้พบได้บ่อยมากในคุณแม่ท้องแฝดค่ะ การพูดคุยกับสูติแพทย์ล่วงหน้าเรื่องขั้นตอนและแผนการคลอด จะช่วยให้อุ่นใจขึ้นได้จริง ๆ นะคะ

สิ่งที่แม่ท้องแฝดมักลืมเตรียม

แผนสำรองหากต้องคลอดฉุกเฉิน ใครจะพาไปโรงพยาบาล ใครจะดูแลลูกคนโต (ถ้ามี) ลองซักซ้อมกันไว้ล่วงหน้า
ที่อยู่และเบอร์โทรโรงพยาบาล เซฟไว้ในโทรศัพท์ให้พร้อมหยิบใช้เสมอ
ประกันสุขภาพหรือประกันชีวิตเด็ก สอบถามบริษัทประกันล่วงหน้าว่ารับทำประกันให้ทารกแรกเกิดหรือไม่ และมีเงื่อนไขอย่างไร
การแจ้งเกิด ทารกแต่ละคนต้องแจ้งเกิดแยกกัน สอบถามขั้นตอนและเอกสารที่ต้องใช้จากโรงพยาบาลหรือสำนักงานเขต/อำเภอล่วงหน้าได้เลย

FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับท้องแฝด

Q: ท้องแฝดธรรมชาติ คลอดกี่วีค?

A: โดยเฉลี่ยแฝดคลอดราว 35 สัปดาห์ ส่วนครรภ์ที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อน แพทย์มักวางแผนคลอดที่ 38 สัปดาห์ 0 วัน ถึง 38 สัปดาห์ 6 วันสำหรับแฝดรกแยก และ 34 สัปดาห์ 0 วัน ถึง 37 สัปดาห์ 6 วันสำหรับแฝดรกร่วม ทั้งนี้ช่วงเวลาที่เหมาะสมของแต่ละคนต้องให้สูติแพทย์เป็นผู้ประเมินค่ะ

Q: ท้องแฝดแบบไหนที่ต้องระวังมากกว่า?

A: แฝดที่ใช้รกร่วมกัน (monochorionic) ต้องระวังมากกว่า เพราะอาจเกิดภาวะ Twin-to-Twin Transfusion Syndrome (TTTS) ซึ่งเลือดถ่ายเทระหว่างแฝดไม่สมดุล พบได้ราว 10–15% ของแฝดรกร่วม แพทย์จึงมักติดตามด้วยอัลตราซาวด์ถี่กว่าปกติ

Q: ถ้าตอนนี้อายุครรภ์ 30 สัปดาห์ ยังทันเตรียมของไหม?

A: ทันค่ะ แต่ต้องเริ่มเลยตอนนี้ เป้าหมายคือให้กระเป๋าคลอดพร้อมก่อน 32 สัปดาห์ถ้าทำได้ และอย่างช้าไม่เกิน 34 สัปดาห์ เพราะแฝดคลอดเฉลี่ยราว 35 สัปดาห์ และยิ่งท้องใหญ่ ก็ยิ่งออกไปจัดซื้อของได้ไม่สะดวก

Q: แม่ท้องแฝดกินอาหารเสริมอะไรเพิ่มเติมได้บ้าง?

A: คุณแม่ท้องแฝดมีความต้องการสารอาหารสูงกว่าท้องเดี่ยว และงานวิจัยพบภาวะขาดธาตุเหล็ก วิตามินบี 12 และวิตามินดีในคุณแม่ท้องแฝดได้ การขาดธาตุเหล็กจนเกิดภาวะโลหิตจางยังสัมพันธ์กับการคลอดก่อนกำหนดด้วย ที่สำคัญคือ ปัจจุบันยังไม่มีแนวทางจากสมาคมวิชาชีพที่กำหนดปริมาณอาหารเสริมเฉพาะสำหรับครรภ์แฝด ดังนั้นควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจและกำหนดชนิดกับปริมาณให้เหมาะกับตัวเอง ไม่ควรซื้อมากินเองนะคะ

Q: ท้องแฝดคลอดธรรมชาติได้ไหม หรือต้องผ่าทุกราย?

A: ไม่ได้ต้องผ่าทุกรายค่ะ ถ้าแฝดคนแรก (คนที่อยู่ต่ำสุด) อยู่ในท่าหัวลง แพทย์อาจพิจารณาให้คลอดทางช่องคลอดได้ แต่การคลอดธรรมชาติควรวางแผนในโรงพยาบาลที่พร้อมผ่าตัดคลอดฉุกเฉินได้ทันที เผื่อต้องเปลี่ยนแผนระหว่างคลอด ท่าของทารกและปัจจัยอื่น ๆ จะถูกประเมินโดยแพทย์เป็นรายบุคคล

Q: ควรนอนพักอย่างไรช่วงท้ายของท้องแฝด?

A: หลายคนเข้าใจว่าต้องนอนพักบนเตียงตลอด แต่การทบทวนงานวิจัยของ Cochrane พบว่าการนอนพักบนเตียงเป็นประจำในโรงพยาบาลไม่ได้ช่วยลดการคลอดก่อนกำหนดในครรภ์แฝดที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อน ดังนั้นควรปรึกษาแพทย์ว่าต้องปรับกิจกรรม หรือหยุดงานเมื่อไหร่ ซึ่งขึ้นอยู่กับสภาพครรภ์ของแต่ละคน และควรคุยกับนายจ้างล่วงหน้าไว้ด้วยนะคะ

Q: แฝดแรกเกิดนอนรวมกันในเปลเดียวกันได้ไหม?

A: ไม่แนะนำค่ะ แม้บางครอบครัวจะให้แฝดนอนรวมกัน (co-bedding) แต่สถาบันกุมารเวชศาสตร์อเมริกัน (AAP) ระบุว่าประโยชน์ยังไม่ได้รับการพิสูจน์ และแนะนำให้แยกที่นอนทั้งที่โรงพยาบาลและที่บ้าน เพราะแฝดมักคลอดก่อนกำหนดหรือน้ำหนักน้อย ซึ่งเสี่ยงต่อภาวะใหลตายในทารก (SIDS) สูงขึ้น และการนอนรวมกันอาจเพิ่มโอกาสตัวร้อนเกินไป หายใจเอาอากาศที่หายใจออกมากลับเข้าไป หรือขาดอากาศหายใจเมื่อลูกสองคนตัวไม่เท่ากันให้ลูกแต่ละคนนอนหงาย บนที่นอนแน่นและเรียบของตัวเอง ในห้องเดียวกับพ่อแม่ โดยไม่มีหมอน ผ้าห่ม หรือตุ๊กตาในที่นอน

Q: ลูกแฝดถ่ายทอดทางพันธุกรรมจริงไหม?

A: มีส่วนจริงเฉพาะแฝดสองไข่ค่ะ เพราะเชื่อว่าเกิดจากการที่คุณแม่ตกไข่มากกว่าหนึ่งใบในรอบเดียว และอาจมียีนบางตัวที่เกี่ยวข้อง ส่วนแฝดไข่เดียวส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากปัจจัยทางพันธุกรรม ลองอ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้ในบทความลูกแฝดถ่ายทอดทางพันธุกรรมจริงไหมค่ะ

ท้องแฝดธรรมชาติ คลอดกี่วีค คำตอบคือโดยเฉลี่ยราว 35 สัปดาห์ และถ้าครรภ์ไม่มีภาวะแทรกซ้อน แพทย์มักวางแผนคลอดที่ราว 34–38 สัปดาห์ตามชนิดของรก ด้วยเหตุนี้การเตรียมกระเป๋าคลอด แผนฉุกเฉิน และโรงพยาบาลที่มี NICU ให้พร้อมตั้งแต่ราว 28–30 สัปดาห์ จะช่วยให้คุณแม่อุ่นใจขึ้นมากค่ะ จำไว้ว่าของใช้ต้องมีสองชุดแต่ไม่ต้องใหม่หมด ลูกแต่ละคนควรมีที่นอนแยกกัน และที่สำคัญที่สุดคือหมั่นไปตามนัดและพูดคุยกับสูติแพทย์อย่างใกล้ชิด คุณแม่ท้องแฝดกำลังทำหน้าที่ได้ยอดเยี่ยมแล้วนะคะ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อประกอบการตัดสินใจเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำ การวินิจฉัย หรือการรักษาจากแพทย์ได้ หากมีข้อสงสัยหรืออาการผิดปกติ ควรปรึกษาสูติแพทย์ที่ดูแลคุณแม่โดยตรง

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

ภาวะแทรกซ้อนในครรภ์แฝด มีอะไรบ้าง จะดูแลครรภ์อย่างไรให้ปลอดภัย ?

ครรภ์แฝดน้ำ คืออะไร ? เสี่ยงไหม มีอาการยังไงบ้าง ?

แม่ขอแชร์! ผ่าคลอดลูกแฝด เหตุห่วงรัดปากมดลูกหลุด ส่งทารกเข้า NICU ด่วน

แหล่งอ้างอิง

What is the ideal gestational age for twin delivery to minimize perinatal deaths?, The Hospitalist (Society of Hospital Medicine)
Multiple Pregnancy, University of Michigan Health
Twin Pregnancy, Cleveland Clinic
Risks Linked With Twin Births, WebMD
Twin to twin transfusion syndrome, PubMed Central (NIH)
Preterm Labor, Cleveland Clinic
คุณแม่ตั้งครรภ์ มีโอกาสเสี่ยงคลอดก่อนกำหนด, โรงพยาบาลกรุงเทพ
การคลอดทารกแฝดสองในโรงพยาบาลศรีสะเกษ, วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์
Sleep-Related Infant Deaths: Updated 2022 Recommendations for Reducing Infant Deaths in the Sleep Environment, Pediatrics (American Academy of Pediatrics)
Is the probability of having twins determined by genetics?, MedlinePlus Genetics (NIH)
Perinatal outcomes of in vitro fertilization twins: A systematic review and meta-analyses, McMaster University
Assessment of the maternal key micronutrient supply and its correlation with cord blood parameters in twin pregnancies, Frontiers in Public Health (PubMed Central)
Hospitalisation and bed rest for multiple pregnancy, Cochrane
How Many Newborn Diapers Do I Need?, Healthline
Twin pregnancy tips, Akron Children’s Hospital
Meta-analysis suggests earlier twin delivery to prevent stillbirth, The Hospitalist (MDedge)
Consider placental discrepancy in discordant twins, MDedge

บทความอัปเดตล่าสุด ตุลาคม 2569

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!

บทความโดย

สิริลักษณ์ อุทยารัตน์

ท้องแฝด คลอดกี่สัปดาห์เตรียมของคลอดแฝดท้องแฝดคลอดธรรมชาติได้ไหมท้องแฝดธรรมชาติ คลอดกี่วีค

เรื่องแนะนำ