รู้ก่อนแพ้ แม่ป้องกันได้…ดูแล “ภูมิแพ้” ได้ตั้งแต่เริ่ม
ปัจจุบันพบว่าเด็กไทยมากกว่า 50% มีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคภูมิแพ้ และที่น่าตกใจคืออีกการศึกษาพบว่าตัวเลขความเสี่ยงนี้จะพุ่งสูงถึง 80% หากทั้งคุณพ่อและคุณแม่มีประวัติเป็นโรคภูมิแพ้อยู่แล้ว นี้สามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ ดังนั้น แม้คุณแม่จะดูแลความสะอาดของสภาพแวดล้อมรอบตัวลูกเป็นอย่างดี แต่ความเสี่ยงที่แฝงมากับพันธุกรรมและส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น ก็ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันของลูกน้อยอ่อนไหว มีโอกาสถูกกระตุ้นและเกิดอาการแพ้ได้ง่ายกว่าเด็กทั่วไปค่ะ แต่อย่าเพิ่งกังวลใจไปนะคะ เพราะการรู้เท่าทันปัจจัยเสี่ยงและทำความเข้าใจเรื่อง ภูมิแพ้ ตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้คุณพ่อคุณแม่สามารถดูแลลูกน้อยได้อย่างเหมาะสมตั้งแต่เริ่มต้นค่ะโรคภูมิแพ้นี้สามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ ดังนั้น แม้คุณแม่จะดูแลความสะอาดของสภาพแวดล้อมรอบตัวลูกเป็นอย่างดี แต่ความเสี่ยงที่แฝงมากับพันธุกรรมและส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น ก็ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันของลูกน้อยอ่อนไหว มีโอกาสถูกกระตุ้นและเกิดอาการแพ้ได้ง่ายกว่าเด็กทั่วไปค่ะ แต่อย่าเพิ่งกังวลใจไปนะคะ เพราะความลับของการเอาชนะโรคภูมิแพ้คือ “การรู้ให้ทัน” ยิ่งเราเตรียมพร้อมและเสริมภูมิคุ้มกันให้ลูกได้เร็วเท่าไหร่ เราก็จะยิ่งปกป้องและลดความเสี่ยงให้ลูกน้อยได้ดีขึ้นเท่านั้นค่ะ
เช็กสัญญาณเตือน & รู้จัก “Allergic March” (ลูกโซ่ภูมิแพ้)
ก่อนอื่นคุณแม่ต้องหมั่นสังเกตอาการเบื้องต้นของลูกน้อยค่ะ หากลูกมีอาการคัดจมูก น้ำมูกไหล มีผื่น ลมพิษ ผิวหนังบวมแดง คันตามผิวหนัง เคืองตา อาเจียน หรือมีอาการหายใจเสียงดังวี้ดๆ (หอบหืด) นี่อาจเป็นสัญญาณเตือนว่าลูกกำลังเผชิญกับโรคภูมิแพ้ ซึ่งหากปล่อยไว้อาจนำไปสู่ภาวะที่เรียกว่า “Allergic March” หรือ “ลูกโซ่ภูมิแพ้” ค่ะ
Allergic March คือกระบวนการที่โรคภูมิแพ้พัฒนาอย่างต่อเนื่องเป็นลูกโซ่ตามช่วงวัยของเด็ก โดยมักจะเริ่มต้นจาก
- ช่วงวัยทารก (ก่อน 1 ขวบ): มักเริ่มต้นจากการแพ้อาหาร และพัฒนาไปสู่ โรคผิวหนังอักเสบภูมิแพ้ ทำให้มีผื่นแดง คันตามร่างกาย
- ช่วงอายุ 1-2 ปีขึ้นไป จนถึงวัยเรียน: เมื่อเด็กโตขึ้น อาการแพ้อาหารอาจค่อยๆ หายไป ขณะที่อาจพบอาการภูมิแพ้ทางระบบทางเดินหายใจ เช่น โรคหอบหืด และ ภูมิแพ้จมูกและเยื่อบุตาอักเสบ
จะเห็นได้ว่า ภูมิแพ้ สามารถเปลี่ยนรูปแบบและเกิดซ้ำได้เรื่อยๆ ตลอดการเจริญเติบโตของลูก การดูแลและเฝ้าระวังปัจจัยเสี่ยงตั้งแต่เนิ่น ๆ จึงเป็นส่วนสำคัญในการดูแลลูกน้อย
นมแม่ปราการด่านแรก..ป้องกันภูมิแพ้
ช่วงขวบปีแรกคือ “ถือเป็นช่วงสำคัญ” ของการสร้างรากฐานสุขภาพ เพราะระบบภูมิคุ้มกันของลูกยังพัฒนาได้ไม่เต็มที่ การป้องกันภูมิแพ้ในช่วงเวลานี้จึงสำคัญมาก และหนึ่งในแนวทางสำคัญในการดูแลลูกน้อย คือ การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ เพียงอย่างเดียว อย่างน้อย 6 เดือน หรือนานที่สุดเท่าที่จะทำได้ค่ะนมแม่เปรียบเสมือนวัคซีนหยดแรกและปราการด่านสำคัญ เพราะนมแม่มีคุณสมบัติเป็น H.A. (Hypoallergenic) ซึ่งมีงานวิจัยพบว่าสามารถช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดโรคภูมิแพ้ได้สูงถึง 42% โดยมีกลไกสำคัญดังนี้ค่ะ
- โปรตีนขนาดเล็ก ย่อยง่าย (Partially Hydrolyzed Proteins – PHP): โปรตีนในนมแม่บางส่วนจะถูกย่อยให้มีขนาดเล็กลง ทำให้ร่างกายของลูกน้อยดูดซึมนำไปใช้ได้ง่าย และที่สำคัญคือ “ไม่ไปกระตุ้น” ให้ร่างกายเกิดปฏิกิริยาต่อต้านจนเกิดอาการแพ้
- นมแม่กับ HMO 5 ชนิด & B. lactis: ในนมแม่มีสารอาหารกว่า 200 ชนิด โดยมีสารอาหารสำคัญ อย่าง พรีไบโอติก หรือ HMO 5 ชนิด (ประกอบด้วย 2’FL, DFL, LNT, 6’SL, และ 3’SL) ซึ่งเป็นอาหารชั้นดีของจุลินทรีย์ในลำไส้ หนึ่งในนั้นคือ โพรไบโอติก B. lactis จะช่วยปรับสมดุลในลำไส้ ซึ่งสนับสนุนการทำงานของ ระบบภูมิคุ้มกัน ช่วยลดความเสี่ยงของการติดเชื้อ และโรคภูมิแพ้ต่างๆ
หากคุณพ่อคุณแม่สนใจข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับสารอาหารและโภชนาการที่มีประโยชน์ในนมแม่และมีบทบาทต่อสุขภาพและพัฒนาการของลูกน้อย ได้ที่ S-Mom Club บนเว็บไซต์ https://www.s-momclub.com/ โดยสมัครสมาชิกเพื่อปรึกษาทีมพยาบาลผู้เชี่ยวชาญโดยไม่มีค่าใช้จ่าย ตลอด 24 ชั่วโมงเลยทีเดียว หรือ สามารถเช็คความเสี่ยงภูมิแพ้ได้ที่ https://www.s-momclub.com/baby-allergies
ถาม-ตอบ ข้อข้องใจกับผู้เชี่ยวชาญ (Ask the Expert) สามารถกรอกรายละเอียด และคำถามที่คุณพ่อคุณแม่อยากรู้ ได้ที่ด้านล่างนี้ค่ะ
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
TAP Awards 2026
อยากท้อง
แม่ท้อง แม่ให้นม
หลังคลอด
เตรียมตัวเป็นผู้ปกครอง
สุขภาพและโภชนาการ
ลูก
ชีวิตครอบครัว
คอมมูนิตี้
ของรางวัล
