ไขมันในเลือดสูงในเด็กอ้วน อันตรายที่พ่อแม่อย่ามองข้าม

ไขมันในเลือดสูงในเด็กอ้วน อันตรายที่พ่อแม่อย่ามองข้าม

ใครๆ ก็อยากให้ลูกน้อยอ้วนจ้ำม่ำ เพราะเด็กจ้ำม่ำนั้นน่ารักน่าฟัด ดูมีสุขภาพดี แต่ถ้าลูกของคุณมีน้ำหนักเกินมาตรฐานมาก อาจนำมาสู่โรคร้ายอีกมากมายที่คาดไม่ถึงหากมีไขมันในเลือดสูง

เด็กอ้วน-ไขมันในเลือดสูง

น้องอ้วน อายุ 7 ปี คุณแม่มาปรึกษาหมอด้วยเรื่องน้ำหนักตัวเกินมาตรฐานมาก จากการสอบถามประวัติการรับประทานอาหาร ก็ทราบว่าน้องอ้วนชอบทานอาหารที่ ไขมันในเลือดสูง และขนมหวาน หมอจึงได้นัดเจาะเลือดตรวจเพิ่มเติม พบว่ามีค่าไขมันในเลือดสูงกว่าปกติ ซึ่งบางครั้งคุณพ่อคุณแม่อาจจะไม่ทราบว่าเป็นปัญหาที่พบได้ในเด็ก โดยเฉพาะในเด็กอ้วน ซึ่งมีความเสี่ยงต่อโรคอื่นๆ ตามมามากมาย เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจและหลอดเลือด นอกจากนั้นยังพบภาวะไขมันในเลือดสูงเพิ่มขึ้นกว่าปกติ 3–7 เท่าอีกด้วยค่ะ

ไขมันในเลือดสูงในเด็กคืออะไร?

ไขมันในเลือดสูงในเด็กคือ ภาวะที่มีไขมันในเลือด ได้แก่ ไขมันคอเลสเตอรอล (Cholesterol) และ/หรือ ไขมันไตรกลีเซอไรด์ (Triglyceride) ที่สูงกว่าค่าปกติ ซึ่งได้มาโดยการเก็บข้อมูลทางสถิติของระดับไขมันในเลือดของเด็กปกติ โดยพบว่าเมื่อมีค่าเกินระดับหนึ่งแล้วจะเสี่ยงต่อการเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ โรคหัวใจขาดเลือด หรือ กล้ามเนื้อหัวใจตาย

ไขมันในเลือดสูงในเด็กเกิดจากอะไร?

สาเหตุของไขมันในเลือดสูงในเด็กเกิดจาก 2 สาเหตุใหญ่ๆค่ะ ได้แก่ สาเหตุทางกรรมพันธุ์ คือ มีคนในครอบครัวมีไขมันในเลือดสูงกว่าปกติ ซึ่งเป็นได้ตั้งแต่อายุยังน้อย เพราะมีความผิดปกติของยีน หรือ เอนไซม์ ที่สำคัญในกระบวนการสร้างหรือสลายไขมัน อีกสาเหตุหนึ่งคือ ยาบางชนิด เช่น ยาสเตียรอยด์ ยากันชักบางชนิด หรือ จากโรค เช่น  โรคอ้วน โรคเบาหวาน โรคตับ โรคไต

ไขมันในเลือดสูงในเด็กอ้วน อันตรายที่พ่อแม่อย่ามองข้าม

คุณหมอจะวินิจฉัยโรคไขมันในเลือดสูงในเด็กได้อย่างไร?

คุณหมอจะพิจารณาตรวจคัดกรองไขมันในเลือดในเด็กที่มีความเสี่ยงหรือมีโรคประจำตัวที่ทำให้มีโอกาสมีไขมันในเลือดสูง ได้แก่ เด็กที่มีโรคประจำตัวที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจ เช่น โรคอ้วน เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไตวายเรื้อรัง เป็นต้น และเด็กที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคไขมันในเลือดสูงหรือโรคหัวใจและหลอดเลือดก่อนอายุ 55 ปีในผู้ชาย และก่อนอายุ 65 ปีในผู้หญิง โดยเจาะเลือดตรวจหาระดับไขมันในเลือดคือ คอเลสเตอรอล ไตรกลีเซอไรด์ ไขมัน LDL และไขมัน HDL เมื่องดอาหารเป็นเวลาอย่างน้อย 12 ชั่วโมง

การดูแลรักษาเด็กที่มีไขมันในเลือดสูงสามารถทำได้อย่างไร?

ในการดูแลเด็กที่มี ไขมันในเลือดสูง ในนั้น จะเน้นที่การสร้างเสริมสุขภาพและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเป็นหลัก ซึ่งสามารถทำได้โดยการควบคุมอาหาร และการออกกำลังกาย ควบคุมน้ำหนักตัว โดยลดการทานอาหารที่มีไขมันอิ่มตัว เช่น น้ำมันหมู, ขนมที่มีครีมนมเนยเยอะๆ ซึ่งมี คอเลสเตอรอลสูง และใช้ไขมันจากพืชที่ไม่มีโคเลสเตอรอลแทน พยายามทานอาหาร โปรตีนที่ไม่ค่อยมีมัน เช่น ปลาแทนหมูสามชั้น หรือ ขาหมู และ ใช้การการต้ม นึ่ง แทนการทอด ผัด ที่ต้องใช้น้ำมันมาก ดื่มนมรสจืดไขมันต่ำ ทานผักและผลไม้เป็นประจำ และควรออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งจะช่วยให้ ร่างกายสร้าง HDL ที่เป็นไขมันดีมากขึ้น ก็จะช่วยลดไขมันอุดตันในเส้นเลือดได้

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมทั้งการควบคุมอาหารและออกกำลังกายที่จะได้ผลสำเร็จนั้นควรต้องอาศัยการร่วมมือจากสมาชิกทุกคนในครอบครัวโดยการเปลี่ยนแปลงอาหารที่ทานและชวนกันการออกกำลังกายทั้งบ้านอย่างสม่ำเสมอนะคะ สำหรับยาลดไขมัน โดยทั่วไปจะพิจารณาใช้ในเด็กเมื่อมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเต็มที่แล้วอย่างน้อย 6 เดือนยังมีไขมันในเลือดสูง ซึ่งโดยทั่วไปจะยังไม่ใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 10 ปีค่ะ

ไขมันในเลือดสูงในเด็กอ้วน อันตรายที่พ่อแม่อย่ามองข้าม

ผู้ใหญ่ก็เป็นได้ไขมันในเลือดสูง

ไขมันในเลือดสูง หมายถึงอะไร?

ไขมันในร่างกายที่เรากล่าวถึงส่วนใหญ่ หมายถึง โคเลสเตอรอล ไตรกลีเซอไซด์ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของโรคหัวใจและหลอดเลือดตีบตัน ซึ่งอาจเป็นอันตราย ทำให้พิการหรือเสียชีวิตได้ ไขมันในเลือดสูงหมายถึงระดับไขมันในเลือดสูงกว่าปกติ ซึ่งระดับโคเลสเตอรอลปกติไม่ควรเกิน 200 มิลลิกรัมต่อเลือด 100 มิลลิลิตร และระดับไตรกลีเซอไรค์ ปกติไม่เกิน 150 มิลลิกรัมต่อเลือด 100 มิลลิลิตร

สาเหตุของการเกิดภาวะไขมันในเลือดสูง

1 การรับประทานอาหารที่มีไขมันสูง เช่น อาหารทอด เนื้อติดมัน
2 การรับประทานอาหารที่ให้พลังงานเกินความต้องการของร่างกาย เพราะร่างกายมีกลไกในการสะสมพลังงานที่ได้จากอาหารที่เรารับประทานเข้าไปในรูปของไขมัน
3  การดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมากเป็นประจำทำ ให้มีการสะสมไขมันตามเนื้อเยื่อมากขึ้นลดการกำจัดไขมันในเลือด เนื่องจากแอลกอฮอล์เป็นเครื่องดื่มที่ให้พลังงานสูง
4 โรคบางชนิด เช่น ต่อมไทรอยด์ทำงานน้อยกว่าปกติ โรคตับ โรคเบาหวาน
5 ขาดการออกกำลังกาย ทำให้ร่างกายใช้พลังงานน้อย
6 กรรมพันธุ์ ผู้ที่มีประวัติพ่อแม่หรือญาติมีไขมันในเลือดสูง อาหารที่มีไขมันสูง

อันตรายที่มีผลมาจากไขมันในเลือดสูง

ไขมันในเลือดสูงเลือดจะมีความหนืดสูงกว่าปกติ ทำให้เกิดการสะสมของไขมันตามผนังหลอดเลือดได้ง่าย ทำให้หลอดเลือดตีบแคบลง ทำให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงส่วนต่างๆของร่างกายไม่สะดวก เมื่อนานวันขึ้นอาจเกิดการอุดตันของเลือด โดยเฉพาะอวัยวะที่สำคัญ เช่น หลอดเลือดแดงที่ไปเลี้ยงหัวใจอุดตัน ทำให้เกิดกล้ามเนื้อหัวใจตาย หัวใจวายและเสียชีวิต เฉียบพลัน หรือ ถ้าเกิดกับหลอดเลือดที่สมองทำให้เป็นอัมพฤกษ์ อัมพาต หากไม่หาทางป้องกันแก้ไขภาวะไขมันในเลือดสูง จะมีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคแทรกซ้อนต่างๆมากมายและมีคุณภาพชีวิตที่แย่ลง

จะทราบได้อย่างไรว่าไขมันในเลือดสูง

แพทย์สามารถประเมินว่าไขมันในเลือดมีปริมาณที่ผิดปกติได้ โดยการเจาะเลือดตรวจ โดยก่อนเจาะเลือดถ้าหากตรวจหาค่า Triglyceride ด้วย ต้องงดอาหารก่อนเจาะเลือด 12 ชั่วโมง แต่ดื่มน้ำเปล่าได้ แพทย์จะตรวจระดับของโคเลสเตอรอล (Total cholesterol , TC) ในเลือดร่วมกับตรวจหาระดับของไขมันอื่นๆร่วมด้วย ได้แก่ HDL-C , LDL – C , TG เพื่อประเมินการรักษาที่เหมาะสม

•LDL (Low Density Lipoprotein) มีส่วนประกอบของโคเลสเตอรอลในปริมาณสูง เรียกว่าไขมันไม่ดี ยิ่งมีมากยิ่งมีโรค

•HDL (High Density Lipoprotein) ทำหน้าที่ขนส่งโคเลสเตอรรอลจากเซลล์ต่างๆ ไปทำลายที่ตับ เรียกว่าไขมันดี ยิ่งมีมากยิ่งดี การออกกำลังกายยิ่งทำให้ HDL สูงขึ้น ทำให้ร่างกายแข็งแรงมากขึ้น

•TG (Triglyceride) ถ้ามีมากยิ่งทำให้หลอดเลือดแดงแข็งตัว ถ้าหาก TG สูงร่วมกับ HDL - C ในเลือดต่ำจะเพิ่มอัตราเสี่ยงของโรคหัวใจและโรคอื่นๆ มากขึ้น การตรวจระดับของโคเลสเตอรอล

ค่าปกติของไขมันในเลือดแต่ละชนิดควรเป็นเท่าไร

ค่า TC ควรน้อยกว่า 200 mg/dl , LDL – C ควรน้อยกว่า 130 mg/dl , HDL – C ควรมากกว่าหรือเท่ากับ 40 mg/dl , TG ควรน้อยกว่า 150 mg/dl

ใครบ้างที่ควรตรวจไขมันในเลือด

•บุคคลที่ควรตรวจหาระดับไขมันในเลือด ได้แก่ บุคคลที่เป็นโรคหรือมีประวัติบุคคลในครอบครัว เป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคตับ โรคไต โรคอ้วน
•หากไม่มีปัจจัยเสี่ยงดังกล่าวข้างต้น แต่อายุเกิน 40 ปี ก็ควรจะตรวจระดับไขมันในเลือดหากพบว่าค่าปกติควรตรวจซ้ำทุกๆ 5 ปี
•สำหรับผู้ที่ไขมันในเลือดผิดปกติ แพทย์จะนัดตรวจติดตามเป็นระยะ

ไขมันในเลือดสูงรักษาอย่างไร

ในลำดับแรกแพทย์จะหาสาเหตุของภาวะไขมันในเลือดผิดปกติ ด้วยการสอบถามประวัติครอบครัว และสอบถามประวัติ เจ็บป่วยโรคประจำตัวและยาที่รับประทานประจำของผู้เข้ารับการตรวจ รวมทั้งซักถามพฤติกรรมการดำเนินชีวิต อาหารที่ชอบรับประทาน กิจวัตรประจำวัน เป็นต้น หากไขมันในเลือดผิดปกติเล็กน้อย แพทย์จะแนะนำการปรับพฤติกรรม เช่น การควบคุมอาหาร การออกำลังกาย เป็นต้น

 

การให้ยาลดระดับไขมันในเลือด แพทย์จะพิจารณาให้ยาก็ต่อเมื่อการปรับพฤติกรรมต่างๆ เพื่อลดไขมันในเลือดไม่ได้ผล ซึ่งยามีหลายกลุ่มหลายชนิด แพทย์จะเลือกให้เหมาะสมกับความผิดปกติของไขมันในเลือดสำหรับผู้ป่วยเป็นรายๆไป

การดูแลตนเองเมื่อเป็นไขมันในเลือดสูง

•การควบคุมอาหาร ไขมันสูง เช่น ไขมันสัตว์ เนื้อติดมัน ไข่แดง อาหารทะเล หลีกเลี่ยงอาหารทอด เครื่องในสัตว์
•การจำกัดอาหารประเภทแป้งและน้ำตาล ไม่ให้เกินความต้องการของร่างกาย
•ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
•หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ จะมีฤทธิ์เร่งสะสมไขมันตามเนื้อเยื่อ
•เน้นการรับประทานผักและผลไม้ ที่กากใยสูง
•การออกกำลังกายสม่ำเสมออย่างน้อยสัปดาห์ละ 3 ครั้งๆละ ประมาณ 30 นาที แต่หากท่านมีโรคประจำตัวอยู่แล้ว ควรขอคำแนะนำจากแพทย์ว่าออกกำลังกายแบบใดจึงเหมาะสม
•การรับประทานยาต่างๆ ควรปรึกษาแพทย์
•ควรรักษาโรคประจำตัวที่เป็นอยู่ เช่น โรคไทรอยด์ โรคตับ โรคเบาหวาน เป็นต้น

การป้องกัน

เช่นเดียวกับการดูแลตนเองเมื่อมีไขมันในเลือดสูง คือการควบคุมอาหาร ควบคุมน้ำหนัก ออกกำลังกาย และการตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อดูระดับไขมันในเลือด เป็นการป้องกันการเกิดโรคร้ายแรง ซึ่งจะส่งผลต่อคุณภาพชีวิต

ที่มาจาก : https://www.phyathai-sriracha.com/pytsweb/index.php?page=modules/knowledgepage&knowid=229

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

อาหาร 5 อย่างที่คุณเข้าใจผิด คิดว่ากินแล้วไม่อ้วน

แนะ 4 วีธีหากลูกอ้วนเกินไป

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!

app info
get app banner