คอตีบคืออะไร โรคคอตีบมีอาการเป็นอย่างไร มีสาเหตุเกิดมาจากอะไร มีวิธีรักษาหรือไม่

คอตีบ คืออะไร โรคคอตีบมีอาการเป็นอย่างไร มีสาเหตุเกิดมาจากอะไร มีวิธีรักษาหรือไม่

คอตีบ

คอตีบ เป็นการติดเชื้อแบคทีเรียร้ายแรงที่มักจะส่งผลต่อเยื่อเมือกของจมูก และลำคอ โรคคอตีบนั้นพบได้น้อยมาก ๆ ในสหรัฐอเมริกาและประเทศพัฒนาแล้วอื่นๆ เนื่องจากมีการฉีดวัคซีนป้องกันโรคนี้อย่างแพร่หลาย อย่างไรก็ตาม หลายประเทศที่มีการดูแลสุขภาพหรือทางเลือกในการฉีดวัคซีนจำกัด ยังคงมีอัตราการติดเชื้อโรคคอตีบสูง โรคคอตีบสามารถรักษาได้ด้วยยา แต่ในระยะลุกลาม โรคคอตีบสามารถทำลายหัวใจ ไต และระบบประสาทของคุณได้ แม้จะได้รับการรักษา โรคคอตีบก็อาจถึงตายได้ โดยเฉพาะในเด็ก

โรคคอตีบ คืออะไร

โรคคอตีบ (Diphtheria) เป็นโรคติดต่อที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรียที่มีความรุนแรง มักจะมีผลต่อเยื่อบุจมูก และลำคอ หรืออาจจะเกิดกับผิวหนังได้ในบางราย โดยคอตีบเป็นโรคที่ติดต่อกันได้ง่ายผ่านทางการไอ หรือจาม หรือการสัมผัสกับผู้ป่วยโรรคคอตีบ นอกจากนั้น การสัมผัสกับสิ่งของเครื่อใช่ต่าง ๆ ของผู้ป่วย ก็สามารถมีโอกาสทำให้ติดเชื้อได้เช่นกัน

อาการของคอตีบ

อาการของโรคคอตีบ และสัญญาณของโรคคอตีบ มักจะเกิดขึ้นหลังจากได้รับเชื้อ 2 – 5 วัน ซึ่งอาจจะเกิดอาการแบบนี้ เช่น

เจ็บคอ และเสียงแหบ
มีอาการหนาวสั่น
เป็นแผล และมีเยื่อบุสีเทาเกิดขึ้นที่ในลำคอ และบริเวณต่อมทอนซิล
กลืนอาหารลำบาก หรือรู้สึกเจ็บเวลากลืน
มีอาการเมื่อยล้า อ่อนเพลีย
ไข้สูงตั้งแต่ 38 องศาเซลเซียส ขึ้นไป
มีน้ำมูก
มีอาการปวดศีรษะ
มีอาการเจ็บคอ ไอ เสียงแหบ
ต่อมน้ำเหลืองในคอบวม
มีอาการหอบ เหนื่อย หายใจลำบาก

สาเหตุของคอตีบ

สาเหตุการเกิดโรคคอตีบ คือ เชื้อแบคทีเรีย Corynebacterium Diphtheriae โดยเชื้อแบคทีเรียตัวนี้มักพบว่ามีการแบ่งตัวเพิ่มจำนวนเชื้อขึ้นบริเวณเยื่อบุที่คอ และสามารถที่จะกระจายเชื้อได้ผ่านทาง 3 ทาง คือ

การแพร่กระจายทางอากาศ การไอ หรือจามขอผู้ที่ป่วยเป็นโรคคอตีบ สามารถที่จะปล่อยแพร่ละอองที่ปนเปื้อนเชื้ออยู่ ซึ่งผู้ที่อยู่ใกล้เคียงงอาจจะทำการสูดเอาเชื้อเข้าไป โดยโรคคอตีบจะแพร่กระจายและจะติดต่อได้ดีในทางอากาศโดยเฉพาะในที่ที่มีคนอยู่เป็นจำนวนมาก ๆ
การแพร่เชื้อโดยของใช้ภายในบ้านที่ปนเปื้อนเชื้อ การแพร่เชื้อโดยของใช้ในบ้านที่มีการปนเปื้อน ถือว่าเป็นสาเหตุที่พบได้น้อยมาก ๆ โดยอาจจะได้รับการแพร่เชื้้อจากของใช้ที่ใช้ร่วมกันภายในบ้าน เช่น เสื้อผ้า ผ้าเช็ดตัว หรือของใช้อื่น ๆ ที่ใช้ร่วมกัน
การแพร่เชื้อโดยของใช้ส่วนตัวที่ปนเปื้อนเชื้อ ผู้ที่ป่วยโรคคอตีบบางรายอาจจะพบว่าได้รับเชื้อจากการจับ หรือการสัมผัสกับกระดาษทิชชู่ที่ใช้แล้วของผู้ที่ติดเชื้อ รวมถึงดื่มน้ำจากแก้วของผู้ที่มีเชื้อ

ปัจจัยเสี่ยง

ผู้ที่มีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคคอตีบมากขึ้น ได้แก่

เด็กและผู้ใหญ่ที่ไม่ได้รับการฉีดวัคซีนที่ทันสมัย
ผู้ที่อาศัยอยู่ในสภาพที่แออัดหรือไม่ถูกสุขอนามัย
ผู้ที่เดินทางไปยังพื้นที่ที่มีการติดเชื้อโรคคอตีบบ่อยกว่า

การรักษาคอตีบ

โรคคอตีบนั้นเป็นโรคที่มีความรุนแรง ดังนั้นจึงจำเป็นต้องได้รับการรักษาทันทีหากว่าแพทย์สงสัย หรือตรวจพบว่าเป็นโรคคอตีบ โดยที่ไม่ต้องรอการยืนยันจากการทดลองเพาะเชื้อ โดยการรักษาโรคคอตีบในปัจจุบัน ได้แก่

การใช้ยาต้านพิษ การที่ใช้ยาต้านพิษก็เพื่อหยุดพิษที่ผลิตจากแบคทีเรียที่กำลังโจมตีร่างกาย เมื่อทางแพทย์ได้คาดว่าผู้ป่วยเป็นโรคคอตีบ ทางแพทย์จะฉีดยาต้านพิษนี้เข้าสู่ทางหลอดเลือดดำ หรือกล้ามเนื้อ
การใช้ยาปฏิชีวนะ โรคคอตีบนั้นสามารถที่จะรักษาได้ด้วยการใช้ยาปฏิชีวนะ เช่น เพนิซิลิน เพื่อฆ่า และกำจัดเชื้อแบคทีเรียในร่างกาย

โดยปกติแล้วผู้ป่วยโรคคอตีบจะต้องถูกแยกที่พักรักษาจากคนไข้คนอื่น ๆ เพื่อที่จะป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อ และแยกรักษาไว้จนกว่าจะมั่นใจว่าไม่สามารถที่จะแพร่กระจายเชื้อไปสู่ผู้อื่นได้ ซึ่งโดยปกติจะเป็นเวลาประมาณ 48 ชั่วโมง หลังจากนั้นตะเริ่มให้ยาปฏิชีวนะ และหลังจากคนไข้ได้รับยาปฏิชีวระจนครบ และเสร็จสิ้นแล้ว ทางแพทย์จะทำการทดสอบเพื่อความแน่ใจว่าเชื้อแบคทีเรียชชนิดนี้ไม่ได้อยู่ในร่างกายของคนไข้แล้ว

ภาวะแทรกซ้อน

ผู้ป่วยที่เป็นโรคคอตีบหากไม่ได้รับการรักษา อาจจะเกิดภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ ได้ เช่น

ปัญหาการหายใจ แบคทีเรียที่ก่อให้เกิดโรคคอตีบอาจก่อให้เกิดสารพิษ สารพิษนี้ทำลายเนื้อเยื่อในบริเวณที่เกิดการติดเชื้อ โดยปกติแล้วคือจมูก และลำคอที่บริเวณนั้น การติดเชื้อทำให้เกิดเยื่อหุ้มสีเทาที่เหนียวซึ่งประกอบด้วยเซลล์ที่ตายแล้ว แบคทีเรีย และสารอื่น ๆ เมมเบรนนี้สามารถขัดขวางการหายใจได้
ความเสียหายของหัวใจ สารพิษจากโรคคอตีบอาจแพร่กระจายผ่านกระแสเลือด และทำลายเนื้อเยื่ออื่น ๆ ในร่างกายของคุณ ตัวอย่างเช่น มันสามารถทำลายกล้ามเนื้อหัวใจของคุณ ทำให้เกิดโรคแทรกซ้อน เช่น การอักเสบของกล้ามเนื้อหัวใจ (myocarditis) ความเสียหายของหัวใจจาก myocarditis อาจเล็กน้อย หรือรุนแรง ที่เลวร้ายที่สุดคือ กล้ามเนื้อหัวใจตายสามารถนำไปสู่ภาวะหัวใจล้มเหลว และเสียชีวิตกะทันหันได้
เสียหายของเส้นประสาท สารพิษยังสามารถทำให้เส้นประสาทเสียหายได้ เป้าหมายทั่วไปคือเส้นประสาทที่ลำคอ ซึ่งการนำเส้นประสาทที่ไม่ดีอาจทำให้กลืนลำบาก เส้นประสาทที่แขน และขาอาจเกิดการอักเสบ ทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรงได้

หากพิษคอตีบทำลายเส้นประสาทที่ช่วยควบคุมกล้ามเนื้อที่ใช้ในการหายใจ กล้ามเนื้อเหล่านี้อาจเป็นอัมพาตได้ เมื่อถึงจุดนั้น คุณอาจต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ

ด้วยการรักษา คนส่วนใหญ่ที่เป็นโรคคอตีบรอดจากภาวะแทรกซ้อนเหล่านี้ได้ แต่การฟื้นตัวมักจะช้า โรคคอตีบเป็นอันตรายถึงชีวิตประมาณ 5% ถึง 10% ของเวลาทั้งหมด อัตราการเสียชีวิตสูงกว่าในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปีหรือผู้ใหญ่ที่มีอายุมากกว่า 40 ปี

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ :

โรคนิ่ว คืออะไร ? เป็นนิ่วเกิดจากอะไร สาเหตุ และวิธีการป้องกัน

โรคภูมิแพ้อาหาร แพ้อาหาร คืออะไร สาเหตุ วิธีป้องกัน และการรักษา

โรคไข้สมองอักเสบ คืออะไร? ทุกเรื่องที่ควรรู้เกี่ยวกับ โรคไข้สมองอักเสบ

ที่มา : mayoclinic, pobpad, mamastory

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!