กำหนดวันคลอดจากหมอแม่นแค่ไหน คุณหมอนับวันกำหนดคลอดอย่างไร

lead image

การไปฝากครรภ์ครั้งแรกนอกจากคุณหมอจะตรวจสุขภาพทั่วไปแล้ว มักจะสอบถามถึงวันแรกของการมีประจำเดือนครั้งล่าสุดเพื่อกำหนดวันคลอดแต่จะแม่นแค่ไหน ติดตามอ่าน

กำหนดวันคลอดจากหมอแม่นแค่ไหน

ครั้งแรกที่ไปฝากครรภ์ แน่นอนว่าคุณแม่ต้องเจอคำถามจากคุณหมอ “วันแรกของการมีประจำเดือนครั้งล่าสุด เมื่อไหร่” อาจทำให้รู้สึก “งง” กับคำถาม และโดยเฉพาะคุณแม่มือใหม่อาจไม่เข้าใจว่าเกี่ยวข้องอะไร อาจจะนับผิดนับถูกได้ เพราะบางคนประจำเดือนไม่ได้มาตรงกัน หรือมาสม่ำเสมอทุกเดือน แต่ที่คุณหมอถาม นั่นเป็นเพราะคุณหมอจะคำนวณกำหนดวันคลอดคร่าว ๆให้ยังไงล่ะคะ มาดูกันว่า กำหนดวันคลอดจากหมอแม่นแค่ไหน คุณหมอนับวันกำหนดคลอดอย่างไร ติดตามอ่านได้เลย

ทำความเข้าใจ คำเหล่านี้มีผลต่อการคลอด

2 กำหนดวันคลอดจากหมอแม่นแค่ไหน คุณหมอนับวันกำหนดคลอดอย่างไร

กำหนดวันคลอดจากหมอแม่นแค่ไหน

1. กำหนดวันคลอด

กำหนดวันคลอด คือ  การคำนวณจากวันแรกของการมีประจำเดือนครั้งล่าสุด รวมไปถึงการอัลตราซาวด์ ซึ่งจะเท่ากับอายุครรภ์ 40 สัปดาห์พอดี     คุณแม่มักจะเจ็บท้องคลอด และคลอดใกล้ ๆ กับวันที่กำหนดคลอด ซึ่งอาจจะไม่ตรงกับที่กำหนดไว้ อาจจะเป็นช่วงก่อนหรือหลังที่คุณหมอกำหนดไว้ก็ได้ (จะกล่าวในหัวข้อ กำหนดวันคลอดจากหมอแม่นแค่ไหน) 

2. อายุครรภ์ครบกำหนดคลอด

คำว่า อายุครรภ์ครบกำหนด  ไม่จำเป็นว่าต้องเป็น 40 สัปดาห์  เพราะมีปัจจัยอื่น ๆ เข้ามากระตุ้นให้เกิดการคลอดได้  นอกจากนี้ยังมีข้อมูลทางการแพทย์ พบว่า หลัง 37 สัปดาห์ไปแล้วหากทารกในครรภ์แข็งแรงที่จะออกมาและอยู่รอดได้ก็อาจจะคลอดได้  ซึ่งไม่ถือว่าเป็นการคลอดก่อนกำหนด และมักจะพบปัญหาเกี่ยวกับตัวทารกน้อยกว่าทารกที่คลอดก่อนกำหนด  แต่ไม่ได้หมายความว่า 37 สัปดาห์แล้วต้องคลอดเหมือนกันทุกคน  เพราะจริง ๆ แล้ว เด็กส่วนใหญ่จะคลอดที่ 39 – 40 สัปดาห์ กรณีที่คุณแม่ไม่มีภาวะแทรกซ้อนใด ๆ

3. อายุครรภ์เกินกำหนดคลอด

คำว่า เกินกำหนดในทางการแพทย์ไม่ได้นับสัปดาห์ที่ 40 แต่นับหลังจากสัปดาห์ที่ 42 ซึ่งในระยะท้าย ๆ ของการตั้งครรภ์การทำงานของรก   ซึ่งเป็นตัวนำอาหารและออกซิเจนมาให้เด็กจะลดลง หรือที่เรียกกันว่า รกเสื่อม ทำให้เสี่ยงที่เด็กจะเสียชีวิตในท้อง หรือขาดออกซิเจนขณะคลอด แต่มักไม่เกิดขึ้นบ่อย  หากคุณแม่มีอายุครรภ์ 41 – 42 สัปดาห์แล้ว คุณหมอมักจะพิจารณาการกระตุ้นให้เจ็บครรภ์คลอดเพื่อความปลอดภัยของแม่และทารก  และจะเป็นไปตามกระบวนการที่อยู่ในความดูแลของคุณหมอ

บทความแนะนำ  เรื่องน่ารู้ วิธีการเร่งคลอดมีอะไรบ้าง

4. คลอดก่อนกำหนด

คลอดก่อนกำหนด คือ คลอดก่อน 37 สัปดาห์ค่ะ แบ่งย่อยต่อเป็นก่อนกำหนดมาก ๆ (early preterm) คือ น้อยกว่า 34 สัปดาห์ และก่อนกำหนดไม่มาก (late preterm) คือ 34-36 สัปดาห์  ยิ่งทารกคลอดก่อนกำหนดมาก ๆ โอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนก็จะมากขึ้นตามไปด้วย

 อ่าน  กำหนดคลอดจากหมอแม่นแค่ไหน  คลิกหน้าถัดไป –>

กำหนดคลอดจากหมอแม่นแค่ไหน

Fotolia 46747242 Subscription Monthly M 1 กำหนดวันคลอดจากหมอแม่นแค่ไหน คุณหมอนับวันกำหนดคลอดอย่างไร

กำหนดคลอดจากหมอแม่นแค่ไหน

การนับกำหนดคลอด

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์  สูติ-นรีแพทย์   กล่าวถึง การนับกำหนดคลอด ไว้ว่า

  • การนับกำหนดคลอดแบบที่ชาวบ้านนับกัน  คือ  เมื่อตั้งครรภ์ครบ 9 เดือน  นับตั้งแต่ประจำเดือนขาด ซึ่งจริง ๆ ก็มีความถูกต้องแต่ไม่แม่นยำ ที่สำคัญคุณแม่มักจะจำไม่ได้ว่าประจำเดือนขาดไปตั้งแต่เมื่อไร
  • นอกจากนี้  การนับจำนวนเดือน 9 เดือนในแต่ละช่วงของปีก็ไม่เท่ากัน เนื่องจากบางเดือนมี 31 วัน บางเดือนมี 30 วันและเดือนกุมภาพันธ์มี 28 หรือ 29 วัน
  • เพื่อความสะดวกและแม่นยำยิ่งขึ้น การนับจึงเริ่มนับตั้งแต่วันแรกประจำเดือนครั้งสุดท้าย  เพราะจะจำง่ายกว่า และนับไปทั้งสิ้น 40 สัปดาห์  การนับเป็นสัปดาห์จะแม่นยำกว่า โดยที่เมื่อคลอดอายุครรภ์ตั้งแต่ 37 สัปดาห์ขึ้นไปก็ถือว่าครบกำหนดแล้ว
  • ในครรภ์แรกมักคลอดใกล้กับกำหนดคลอด แต่ในครรภ์หลังมักคลอดก่อนกำหนดคลอด 1 – 2 สัปดาห์     สำหรับสูตรในการคำนวณที่ทางการแพทย์มักใช้  คุณหมอก็จะนับอายุครรภ์ด้วยการคำนวณวันกำหนดคลอด (Expected date of delivery หรือ EDD) นั่นคือ การเอาวันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้าย บวก 7 วัน ลบด้วย 3 เดือน ก็จะทราบได้ว่าวันกำหนดคลอดเมื่อไหร่ แบ่งออกเป็น 2 วิธี คือ

1. นับจากวันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้ายบวกไปอีก 9 เดือน และนับบวกต่อไปอีก 7 วันก็จะได้วันกำหนดคลอด

ตัวอย่าง  วันแรกที่ประจำเดือนมาครั้งสุดท้ายของคุณแม่ คือวันที่ 1 มกราคม 2559 ก็ให้บวกไปอีก 9 เดือน ซึ่งจะตรงกับวันที่ 1 ตุลาคม 2559 แล้วให้นับบวกต่อไปอีก 7 วัน ดังนั้น กำหนดคลอดของคุณแม่ก็จะตรงกับวันที่ 8 ตุลาคม 2559

2. นับจากวันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้ายย้อนหลังไป 3 เดือนและนับบวกต่อไปอีก 7 วันก็จะได้วันกำหนดคลอด

ตัวอย่าง  วันแรกที่ประจำเดือนมาครั้งสุดท้ายของคุณแม่ คือ วันที่ 1 มกราคม 2559 ก็ให้นับย้อนหลังไปอีก 3 เดือน คือ ธันวาคม พฤศจิกายน และตุลาคม และนับบวกไปอีก 7 วัน ดังนั้น กำหนดวันคลอดของคุณแม่จะตรงกับวันที่ 8 ตุลาคม 2559

เคลียร์ชัด!!! กำหนดคลอดจากหมอแม่นแค่ไหน

Fotolia 63436719 Subscription Monthly M กำหนดวันคลอดจากหมอแม่นแค่ไหน คุณหมอนับวันกำหนดคลอดอย่างไร

กำหนดวันคลอดจากหมอแม่นแค่ไหน

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์  สูติ-นรีแพทย์   สรุปการนับวันกำหนดคลอด ไว้ดังนี้

  1. สำหรับสูตรการนับกำหนดคลอดทั้ง 2 วิธีนี้จะให้ผลเหมือนกัน แล้วแต่ว่าจะสะดวกนับแบบไหน เป็นสูตรที่สูติแพทย์และผดุงครรภ์ใช้กันทั่วโลก ซึ่งอาศัยการสังเกตจากประสบการณ์และการทำสถิติการคลอดของคนทั่วโลก
  2. สูตรดังกล่าว จะให้ผลอย่างแม่นยำในกรณีที่คุณแม่จำวันที่ประจำเดือนมาครั้งสุดท้ายได้เท่านั้น และถ้าหากคุณแม่มีรอบเดือนมาสม่ำเสมอทุก ๆ 28-30 วัน คุณแม่ส่วนใหญ่ก็มักจะคลอดก่อนวันที่กำหนดไว้ประมาณ 1 สัปดาห์
  3. ในความเป็นจริงแล้วจะมีคุณแม่เพียง 5-6% เท่านั้น ที่จะคลอดลูกได้ตรงกับกำหนดวันคลอดพอดี  และอีก 40% มักจะคลอดลูกเกินกำหนด ซึ่งร้อยละ 25 ของคุณแม่ในกลุ่มนี้จะคลอดลูกเมื่ออายุครรภ์ 42 สัปดาห์, ร้อยละ 12 จะคลอดลูกเมื่ออายุครรภ์ 43 สัปดาห์ และที่เหลือเพียงร้อยละ 3 จะคลอดลูกเมื่ออายุ 44 สัปดาห์

จากการคำนวณกำหนดคลอดตามที่คุณหมอได้กล่าวมานั้น  หลักสำคัญขึ้นอยู่กับการจดจำวันแรกที่มีประจำเดือนครั้งสุดท้ายเพราะหมายถึง  การนับช่วงเวลากำหนดคลอดได้ค่อนข้างแม่นยำ  แต่ในความเป็นจริงแล้วคุณแม่ส่วนใหญ่มักจะจดจำวันแรกของการมีประจำเดือนคลาดเคลื่อน

แต่นั่นไม่ใช่อุปสรรคที่สำคัญของการกำหนดวันคลอด  เพราะยังมีการนับกำหนดวันคลอดจากการอัลตราซาวด์ได้อีก (จะกล่าวในหัวข้อถัดไป)  ดังนั้น  กำหนดวันคลอดที่คุณหมอนับนั้นส่วนใหญ่จะคลาดเคลื่อนไม่เกิน 1 สัปดาห์ค่ะ

อ่าน การประเมินกำหนดคลอดโดยการอัลตราซาวด์  คลิกหน้าถัดไป —>

การกำหนดคลอดโดยการอัลตราซาวด์

Fotolia 73640185 Subscription Monthly M กำหนดวันคลอดจากหมอแม่นแค่ไหน คุณหมอนับวันกำหนดคลอดอย่างไร

กำหนดวันคลอดจากหมอแม่นแค่ไหน

รศ.พญ. สายฝน ชวาลไพบูลย์  สูติ-นรีแพทย์   กล่าวถึง การกำหนดวันคลอดโดยการตรวจอัลตราซาวด์  ไว้ว่า

  • การตรวจอัลตราซาวด์  เพื่อประเมินอายุครรภ์มีความสำคัญมากในกรณีที่แม่ตั้งครรภ์ที่จำวันแรกของการประจำเดือนครั้งล่าสุดไม่ได้
  • การตรวจในไตรมาสแรกอายุครรภ์ที่ตรวจพบจะมีกำหนดวันคลอดคลาดเคลื่อนน้อยมากเพียง 7 วัน
  • ในไตรมาสที่ 2 และ 3 จะมีความคลาดเคลื่อนได้ 2 และ 3 สัปดาห์ตามลำดับ หมายความว่า ถ้าคุณหมอตรวจอัลตราซาวด์แล้ว   พบว่า  ทารกมีอายุครรภ์ 8 สัปดาห์ คุณหมอจะทำนายกำหนดวันคลอดอีก 32 สัปดาห์ถัดไป (คือครบ 40 สัปดาห์) ความคลาดเคลื่อนจะบวกลบเพียง 1 สัปดาห์หรือ 7 วันเท่านั้น เพราะเป็นการตรวจในไตรมาสแรก
  • โดยทั่วไป เมื่อถึงกำหนดวันคลอด 40 สัปดาห์  แม่ตั้งครรภ์อาจจะคลอดได้ในช่วง 38-42 สัปดาห์ ซึ่งถือว่าปกติ ถ้าก่อนหน้านี้ถือว่าคลอดก่อนกำหนด ถ้าหลังจากนี้ถือว่าคลอดเกินกำหนดค่ะ

คุณแม่ตั้งครรภ์ไม่ต้องกังวลไปนะคะ  เพราะในช่วงที่อายุครรภ์มากขึ้นในไตรมาสสุดท้ายคุณหมอจะนัดตรวจถี่ขึ้น  เพื่อติดตามอาการต่าง ๆ ที่อาจจะเกิดขึ้นอย่างใกล้ชิด   สบายใจได้นะคะ

ร่วมบอกเล่าและแชร์ประสบการณ์ในช่วงตั้งครรภ์   คลอดบุตร รวมถึงการเลี้ยงดูทารกน้อย  เพื่อเป็นประโยชน์ต่อครอบครัวอื่น ๆ กันนะคะ  หากมีคำถามหรือข้อสงสัย ทางทีมงานจะหาคำตอบมาให้คุณ


อ้างอิงข้อมูลจาก

หนังสือคู่มือตั้งครรภ์และเตรียมคลอด.  “การกำหนดวันคลอด”.  (ศ. (คลินิก) นพ.สุวชัย อินทรประเสริฐ).  หน้า 63-67.

หนังสือ 40 สัปดาห์ พัฒนาครรภ์คุณภาพ.  “ประจำเดือนครั้งสุดท้ายกับการตั้งครรภ์”.  (รศ.พญ.สายฝน – นพ.วิชัย ชวาลไพบูลย์).  หน้า 115.

https://www.facebook.com

http://frynn.com

http://guruobgyn.com

บทความอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

วิธีนับอายุครรภ์ เพื่อรู้กำหนดคลอดที่แม่นยำ

จะเลยกำหนดคลอดแล้ว เร่งคลอดแบบธรรมชาติทำไง

วิธีคุยกับลูกในท้อง เพิ่มทักษะและพัฒนาการทารกในครรภ์ก่อนคลอด