PTSD โรคทางใจในเด็ก คืออะไร? พ่อแม่จะรับมือกับโรคนี้ได้อย่างไร

PTSD โรคทางใจในเด็ก คืออะไร? พ่อแม่จะรับมือกับโรคนี้ได้อย่างไร

PTSD โรคทางใจในเด็กคืออะไร? พ่อแม่จะสามารถรับมือกับโรคนี้ได้อย่างไร ขอนำข้อมูลดี ๆ เกี่ยวกับโรค PTSD มาแบ่งปันให้เหล่าคุณพ่อคุณแม่ได้รู้จักกัน

PTSD โรคทางใจในเด็ก คืออะไร? พ่อแม่จะรับมือกับโรคนี้ได้อย่างไร

 

PTSD โรคทางใจในเด็ก คืออะไร? พ่อแม่จะสามารถรับมือกับโรคนี้ได้อย่างไร วันนี้ TheAsianparent ขอนำข้อมูลดี ๆ เกี่ยวกับโรค PTSD มาแบ่งปันให้เหล่าคุณพ่อคุณแม่ได้รู้จักกัน

PTSD คืออะไร PTSD คือ โรคที่วงการแพทย์เรียกว่า PTSD (Post-traumatic stress disorder) คือ สภาวะป่วยทางจิตใจหลังจากต้องเผชิญกับเหตุการณ์กระทบกระเทือนใจอย่างรุนแรง เหตุการณ์ร้ายแรงต่าง ๆ ที่ไม่อาจคาดฝัน ร่วมถึงสถานการณ์อันตรายที่คุกคามต่อชีวิตของผู้นั้น หรือคนอื่น ๆ ทั้งที่ต้องตกเป็นผู้เผชิญกับเหตุการณ์เองโดยตรง

 

PTSD โรคทางใจในเด็ก

PTSD โรคทางใจในเด็ก

หรืออาจได้เห็นเป็นพยานรับรู้ในเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่งที่มีความร้ายแรงส่งผลต่อสภาพจิตใจ รวมถึงการสูญเสียบุคคลที่รักในเหตุการณ์นั้น ๆ ทำให้ส่งผลเกี่ยวกับความเคียด เพราะเหตุการณ์นั้นมีความรุนแรงมากพอที่จะทำให้เกิดอาการ และปัญหาในการยอมรับปรับตัว เหตุการณ์เหล่านี้ไม่ใช่ความเครียดจากการสูญเสียทั่วไป แต่เป็นเหตุการณ์ที่มีความรุนแรงเกินกว่าปกติ

 

อ้างอิงจาก โรงพยาบาลพยาไท เมื่อเด็กเป็นโรค PTSD พญ.ชนนิภา บุตรวงศ์ จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น อธิบายว่า ความแตกต่างของโรค PTSD ในเด็กและผู้ใหญ่นั้น คือ ปัญหาเรื่องการสื่อสาร และการแสดงออก เมื่ออาการนี้เกิดขึ้น ในผู้ใหญ่อาจจะมีการแสดงอาการที่ตรงไปตรงมา สามารถสังเกตได้จากพฤติกรรมอย่างชัดเจน และยังสามารถอธิบายอาการได้ว่าเขามีความคิดอย่างไร เห็นภาพอะไร หรือกำลังรู้สึกอะไรอยู่

 

แต่เมื่อโรค PTSD เกิดขึ้นในเด็ก แม้จะมีการแสดงออกทางกายที่เหมือนกับผู้ใหญ่ แต่ในการสื่อสารและการอธิบายอาการที่เป็นอยู่นั้นจะค่อนข้างยากลำบาก เนื่องจากเด็กยังไม่มีความเข้าใจต่อโรค ไม่เข้าใจสภาวะของตัวเอง และไม่รู้จักวิธีการที่จะสื่อสารอาการของตัวเองออกไปได้มากนัก ดังนั้นผู้ปกครองจะทราบโดยการสังเกตพฤติกรรมของเด็ก ซึ่งมักพบว่าเด็กจะเสียทักษะทางพัฒนาการบางอย่างที่เคยทำได้และมีปฏิสัมพันธ์กับคนรอบข้างน้อยลง

 

อาการของ PTSD คือ กลุ่มอาการที่เกิดได้กับทุกเพศและวัย มีดังนี้

PTSD โรคทางใจในเด็ก

โรค ทาง ใจ ในเด็ก

  • คิดว่าอยู่ในเหตุการณ์นั้น (Re-experiencing) การคิดวนเวียนถึงเหตุการณ์นั้นซ้ำ ๆ หรือบางครั้งนึกถึงความทรงจำเลวร้ายนั้นขึ้นมาเอง ทำให้รู้สึกเหมือนต้องไปอยู่ในเหตุการณ์นั้นซ้ำไปซ้ำมาจนทำให้เกิดอาการตกใจกลัว (Flashback) ฝันถึงเหตุการณ์เหล่านั้นซ้ำ ๆ หรือมีปฏิกิริยาทางร่างกายและจิตใจเวลาต้องเจอสัญลักษณ์ สิ่งของหรือสถานการณ์ที่ลักษณะคล้ายคลึงกับเหตุการณ์ที่ผ่านมา
  • กลัวและหลีกเลี่ยง (Avoidance) กลัวสถานที่ หรือสถานการณ์หลังจากประสบเหตุการณ์นั้น ๆ อีกทั้งยังหลีกเลี่ยงที่จะคิดและรู้สึกเกี่ยวกับสิ่งที่เชื่อมโยงกับเหตุการณ์
  • มีความรู้สึกนึกคิดในทางลบ (Negative alteration of cognition and mood) คือการไม่มีอารมณ์ในทางบวก ไม่มีความสุขและไม่สนใจที่จะร่วมกิจกรรมนั้น ๆ การรู้สึกแปลกแยกจากผู้อื่น มีความเชื่อและคาดหวังที่เป็นไปในทางลบอย่างต่อเนื่อง มีการตีความขยายออกไปในทางลบ บางรายไม่สามารถจดจำส่วนที่สำคัญของเหตุการณ์นั้นได้ ทำให้อาจมีความคิดบิดเบือนจากสาเหตุและผลลัพท์ที่เกิดขึ้นตามมาของเหตุการณ์ ซึ่งความคิดดังกล่าวจะนำไปสู่การตำหนิตัวเองและคนอื่น
  • อาการตกใจและหวาดกลัว (Hyperarousal symptoms) เป็นอาการคอยจับจ้อง คอยระวังตัว ตื่นตัว และมักมีอาการหงุดหงิด ตกใจง่าย โกรธง่าย รวมถึงสะดุ้งและผวาง่ายขึ้นกับเสียงดัง ๆ ส่งผลให้ขาดสมาธิ นอนหลับไม่สนิท หลับยาก หรือชอบสะดุ้งตื่นในขณะที่นอนหลับ
PTSD โรคทางใจในเด็ก

P T S D โรคทางใจในเด็ก

วิธีการรักษา PTSD การรักษาทางด้านจิตใจ

PTSD โรคทางใจในเด็ก

เด็ก กับ โรค PTSD

  • Trauma-Focused Cognitive Therapy สำรวจและพูดคุยกับเด็กเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น โดยแนะนำวิธีการให้รู้สึกผ่อนคลายกับการเผชิญสิ่งที่ทำให้ตื่นกลัว ปรับเปลี่ยนความเชื่อและความคิดบิดเบือนเกี่ยวกับอาการหรือเหตุการณ์ครั้งนั้น ฝึกให้ควบคุมความรู้สึกนึกคิดและรับมือกับอารมณ์ของตนเองได้ โดยมีผู้ปกครองมีส่วนร่วม เพื่อสร้างความเข้าใจโดยการให้ความรู้ผู้ปกครองกับเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เด็กพบเจอและปฏิกิริยาที่อาจเกิดขึ้นตามมาได้ รวมทั้งให้ทักษะผู้ปกครองในการช่วยปรับพฤติกรรมแก้ไขพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมของเด็กอย่างถูกต้อง
  • Cognitive-Behavior Therapy (CBT) การทำจิตบำบัดรายบุคคล พ่อแม่มีส่วนร่วมในการบำบัดรักษา Child-Parental Psychotherapy ,Family Therapy ถือเป็นการร่วมสำรวจแก้ไขจิตใจ อารมณ์ และหาวิธีการที่เหมาะสมที่พ่อแม่จะสามารถช่วยเด็กได้ เปลี่ยนแปลงและแก้ไขสิ่งแวดล้อม คือ การให้ความรู้กับครู พ่อแม่ ผู้ป่วยเด็ก รวมถึงผู้เกี่ยวข้องเกี่ยวกับโรค PTSD ในทาง จิตเวชเด็ก โดยการร่วมพยากรณ์โรค การวางแผนให้ครอบครัวได้กลับพบกันและอยู่ด้วยกันโดยเร็ว การจัดกิจกรรมในโรงเรียน การจัดที่อยู่อาศัยให้มั่นคงปลอดภัย

PTSD โรคทางใจในเด็ก

โรค ทางใจในเด็กสุขภาพจิตของพ่อแม่ของเด็กที่แสดงออกถึงความวิตกกังวล ซึมเศร้าหลังเกิดเหตุการณ์มีส่วนสำคัญต่อการเกิด PTSD ในเด็ก ได้ รวมถึงการที่พ่อแม่ไม่สนับสนุน ไม่ให้กำลังใจ ไม่เป็นมิตรกับเด็ก การเลี้ยงดูแบบบังคับ

วิธีรับมือกับลูกเมื่อลูกมีอาการ PTSD

  • พยายามรับฟังปัญหา เมื่อคุณพ่อคุณแม่สังเกตว่าลูกมีอาการเข้าข่ายโรคนี้ ให้คุณพ่อคุณแม่ค่อย ๆ เปิดใจและรับฟังลูกน้อยของเราอย่างอบอุ่น ให้พวกเขารู้สึกสบายใจที่ได้มีคุณอยู่ข้าง ๆ และรับฟังปัญหาของพวกเขา และค่อย ๆ ปลอบประโลมและให้คำแนะนำแก่พวกเขา
  • ปล่อยให้เด็ก ๆ ได้ใช้ชีวิต อาจจะไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะทำให้ทุก ๆ อย่างในชีวิตเหมือนเดิมหลังจากผ่านเหตุการณ์ที่ร้ายแรงจนส่งผบกระทบต่อจิตใจ แต่การปล่อยให้เด็กได้ใช้ชีวิตเป็นวิธีการทำให้เขาได้รับรู้สิ่งที่เกิดขึ้น ในขั้นตอนนี้อาจจะต้องได้รับการช่วยเหลือจากบุคคลรอบข้าง ไม่ว่าจะเป็นเพื่อน คุณครู หรือบุคคลในครอบครัวคนอื่น ๆ
  • พยายามมอบความมั่นใจให้กับเด็ก ๆ บางครั้งเด็ก ๆ ก็เสียความมั่นใจลงเมื่อผ่านเหตุการณ์ใดมาก็ตามที่ส่งผลกระทบ การให้พวกเขาได้ลองตัดสินใจ และพยายามมอบความมั่นใจให้แก่พวกเขาเป็นสิ่งที่พ่อแม่ควรทำ มันเป็นการปลูกฝัง ไม่ควรต่อว่าหรือตำหนิลูก พยายามชมเชยพวกเขาบ่อย ๆ
  • หากการรับมือที่กล่าวไม่สามารถบรรเทาพฤติกรรมที่เด็ก ๆ แสดงออกมาและเข้าข่ายโรค PTSD ให้คุณพ่อคุณแม่พาพวกเขาเข้ารับการปรึกษากับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญจะเป็นการดีที่สุด อย่าปล่อยปละละเลยสิ่งนี้เพียงเพราะคิดว่าเป็นเรื่องธรรมดา เพราะมันอาจจะส่งผลเสียมากกว่าที่คิด

อย่างไรก็ตามคุณพ่อคุณแม่และบุคคลที่อยู่ใกล้ตัวเด็ก ๆ อย่าลืมเอาใจใส่และดูแลลูกหลานของท่านไว้ คอยสังเกตลูก ๆ หลาน ๆ ของตนเองหลังจากผ่านเหตุการณ์รุนแรงมาแล้ว เพื่อเป็นการรับมือและป้องกันกับปัญหาที่ตามมาในภายหลังได้อย่างทันท่วงที

 

Source : Samitivejhospitals , Phyathai , 1

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

กรมควบคุมโรค เตือนให้ เฝ้าระวัง โรคไข้เลือดออกในเด็ก ในช่วงนี้!!

ศูนย์ควบคุมโรค เผยอันตราย เจลล้างมือและเด็ก ข้อเสียของเจลล้างมือ 

เสริมภูมิคุ้มกันเด็กเล็ก วัย 1-3 ปี อย่างไรใน สถานการณ์โรคระบาด

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!

บทความโดย

J.J.

app info
get app banner