คุณแม่หลายคนมักเจออาการ ตะคริวคนท้อง ตอนกลางคืนมากขึ้นในช่วงไตรมาสที่ 2‑3 เนื่องจากมดลูกขยายตัวไปกดเส้นเลือด และกล้ามเนื้อไม่ยืดหยุ่นเหมือนเดิม ทำให้พบอาการเจ็บเกร็งที่น่องบ่อยกว่าเดิม โดยตามสถิติทั่วไปพบว่าระหว่าง 30–50% ของคุณแม่ตั้งครรภ์ เจอตะคริวอย่างน้อยหนึ่งครั้ง อาการนี้แม้ไม่ใช่ภาวะแทรกซ้อนร้ายแรง แต่ทำให้เจ็บและนอนหลับไม่ต่อเนื่อง ซึ่งก็ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตและอารมณ์ของคุณแม่ได้นะคะ
ตะคริวคนท้อง สาเหตุเกิดจากอะไร
-
การไหลเวียนเลือดเปลี่ยนแปลง
มดลูกที่เติบโตขึ้นจะกดทับเส้นเลือดบริเวณอุ้งเชิงกราน ทำให้เลือดไปเลี้ยงขาขาดออกซิเจนและเกิดการคั่งในกล้ามเนื้อ ส่งผลให้เกิดตะคริวได้ง่ายกว่าเดิม
เมื่อคุณแม่ตั้งครรภ์น้ำหนักเพิ่ม แรงกดต่อกล้ามเนื้อขา สะโพก และเท้ามากขึ้น ทำให้เกิดความตึง เครียด และเพิ่มโอกาสเกิดตะคริว
ตะคริวคนท้อง ขาดวิตามินอะไร? จริงๆ แล้ว มักเกิดจากภาวะขาดแคลเซียมในเลือด พบได้บ่อยในคุณแม่ท้องเพราะทารกนำไปใช้สร้างกระดูกและฟัน ซึ่งอาจทำให้กล้ามเนื้อหดตัวผิดปกติ และเกิดตะคริวโดยไม่มีสัญญาณเตือน
-
ท่านั่งและลุกยืนที่ไม่เหมาะสม
การอยู่หรือนั่งในท่าเดิมนาน เช่น ห้อยขา หรือขดขา ส่งผลให้เลือดไหลเวียนไม่สะดวก เกิดตะคริวง่ายขึ้นหากกล้ามเนื้อไม่ได้รับการยืดตัวเป็นประจำ
เช่น ยาขับปัสสาวะ อาจทำให้ร่างกายขับแร่ธาตุออกมากเกินไป ทำให้เกิดภาวะขาดแร่ธาตุและเสี่ยงเป็นตะคริวได้
ตะคริวคนท้องอันตรายหรือไม่? สัญญาณที่ต้องระวัง
โดยทั่วไป ตะคริวคนท้อง เป็นอาการปกติและไม่เป็นอันตรายต่อทารก แต่อย่างไรก็ตามหากมีอาการที่ผิดปกติ เช่น:
- บวม แดง ร้อน เจ็บบริเวณขา
- ตะคริวร่วมกับอาการขาใหญ่กว่าอีกข้าง
- ปวดเกร็งมากจนเดินไม่ได้
- ร่วมกับไข้ หนาวสั่น หรืออื่น ๆ
ควรรีบปรึกษาแพทย์ เพราะอาจเป็นสัญญาณของ ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ (DVT) หรือความผิดปกติอื่น ๆ เกี่ยวกับหลอดเลือด
5 วิธีป้องกันตะคริวคนท้อง ง่าย ๆ ทำได้ทุกวัน
ตามคำแนะนำจาก Mayo Clinic, Cryoviva และงานวิจัย รวมถึงแนวทางการดูแลสุขภาพทั่วไป ให้คุณแม่ท้องทำดังนี้
1. ยืดเหยียดกล้ามเนื้อน่องก่อนนอน เช่น ท่ายืด calf stretch โดยยืนดันผนังเหยียดขาหน้าให้ตรง หลังตรง มือยันผนัง และดันขาหลังให้ส้นเท้าติดพื้น ถือ 30 วินาที
2. หลีกเลี่ยงการอยู่นิ่งนานเกินไป ลุกเปลี่ยนอิริยาบถบ่อย ๆ ทุก 30–60 นาที ไม่ขดขาหรือยืนนานเกินไป
3. ใส่รองเท้าที่รองรับและซัพพอร์ตดี รองเท้าแน่นพอดี มีพื้นรองรับแรงกดและลดการเกร็งกล้ามเนื้อขา
4. ดื่มน้ำให้เพียงพอ ACOG แนะนำให้ดื่มน้ำประมาณ 8–12 แก้วต่อวัน ขึ้นอยู่กับระดับกิจกรรม เพื่อป้องกันกล้ามเนื้อขาดน้ำและหดเกร็งง่ายขึ้น
5. นอนตะแคงซ้าย เพื่อช่วยให้เลือดไหลเวียนกลับหัวใจได้ดี ลดแรงกดต่อเส้นเลือดขา
5 ท่าบริหารและยืดเหยียดบรรเทาตะคริว
ต่อไปนี้คือท่าง่าย ๆ ที่แม่ท้องสามารถทำได้ที่บ้าน:
- ท่ายืดน่องติดกำแพง (Wall Calf Stretch): เหยียดขาข้างหนึ่งไปข้างหลัง ดันกำแพง ส้นเท้าแตะพื้น ค้าง 10–15 วินาที แล้วสลับข้าง
- ท่าหมุนข้อเท้า (Ankle Rotation): นั่งหรือนอนแล้วหมุนข้อเท้าเป็นวง 10 รอบ ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือด
- ท่ากระดกข้อเท้า (Toe‑Point & Flex): กระดกเท้าขึ้น-ลงช้า ๆ 10–15 ครั้ง ช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อ
- นวดเบา ๆ หรือประคบร้อน: ช่วยคลายกล้ามเนื้อที่หดเกร็งได้
หากเป็นตะคริวบ่อยหรือรุนแรงจนเดินไม่ได้ หรือมีอาการร่วมผิดปกติ ควรพบแพทย์ทันทีนะคะ
คนท้องเป็นตะคริว ต้องกินอะไร?
การรับประทานอาหารครบ 5 หมู่และหลากหลายช่วยลดภาวะขาดแร่ธาตุได้ สำหรับคุณแม่ที่ต้องการเน้นการป้องกันและบรรเทา ตะคริวคนท้อง อาจรับประทานอาหารบางชนิดที่ช่วยต้านตะคริว เช่น อาหารที่มีแคลเซียม โพแทสเซียม และแมกนีเซียมสูง
- กล้วย ให้โพแทสเซียมสูง
- ผักใบเขียว เมล็ดฟักทอง ถั่วอัลมอนด์ ช่วยเสริมแมกนีเซียม
- นม โยเกิร์ต ปลาเล็กปลาน้อย ให้แคลเซียมเพิ่ม
วิธีบรรเทา ตะคริวคนท้อง ทำยังไงให้หายเร็ว?
แพทย์จาก Mayo Clinic และ RCOG แนะนำวิธีบรรเทาดังนี้:
- เหยียดขาตรง และดันปลายเท้าเข้าหาตัว : ช่วยยืดกล้ามเนื้อน่องทันที
- นวดบริเวณน่องเบา ๆ: เพิ่มการไหลเวียน
- เดินช้า ๆ สักพัก: ไม่นาน เพื่อช่วยให้เลือดเคลื่อนไหว
- ประคบร้อน หรืออาบน้ำอุ่นก่อนนอน: ช่วยคลายกล้ามเนื้อและผ่อนคลาย
หากตะคริวไม่ทุเลา หรือเกิดบ่อยเป็นสัปดาห์จนส่งผลต่อการใช้ชีวิต คุณแม่ต้องติดตามอาการกับแพทย์ผู้ดูแลนะคะ
ที่มา : โรงพยาบาลบางปะกอกสมุทรปราการ , cryoviva , mayoclinic
บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ
คนท้องกินหน่อไม้ได้ไหม หน่อไม้สด หน่อไม้ดอง หน่อไม้แบบไหนที่ไม่ควรกิน
5 วิธีรับมือ คนท้องเป็นตะคริวบ่อย ช่วงกลางคืน ให้นอนสบายขึ้น
ปวดอุ้งเชิงกรานขณะตั้งครรภ์ แม่ท้องหมดกังวล ง่าย ๆ หายได้ด้วยตัวเอง
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
