คนท้อง อัลตร้าซาวด์กี่ครั้ง ตอนไหนบ้าง ครั้งแรกกี่สัปดาห์

ไขข้อข้องใจคนท้อง อัลตร้าซาวด์กี่ครั้งตลอดการตั้งครรภ์ เริ่มตรวจครั้งแรกกี่สัปดาห์ พร้อมเจาะลึกแต่ละช่วงตรวจดูอะไรบ้าง เพื่อพัฒนาการและสุขภาพที่ดีของลูกในครรภ์

การอัลตราซาวด์เป็นเครื่องมือทางการแพทย์สำคัญที่ใช้คลื่นเสียงความถี่สูงตรวจประเมินพัฒนาการ คัดกรองความผิดปกติ และติดตามสุขภาพของทารกในครรภ์อย่างใกล้ชิด ช่วยให้คุณแม่มั่นใจตลอดระยะเวลาการตั้งครรภ์ บทความนี้จะช่วยไขข้อข้องใจ คนท้อง อัลตร้าซาวด์ กี่ครั้งตลอดการตั้งครรภ์ เริ่มตรวจครั้งแรกกี่สัปดาห์ พร้อมเจาะลึกแต่ละช่วงตรวจดูอะไรบ้าง เพื่อพัฒนาการและสุขภาพที่ดีของลูกในครรภ์

สรุปสั้นๆ

คุณแม่ครรภ์ปกติทั่วไป: จะได้รับการอัลตราซาวด์ประมาณ 1–2 ครั้ง ตลอดการตั้งครรภ์
อัลตราซาวด์ครั้งแรกทำได้ตั้งแต่อายุครรภ์ 7–8 สัปดาห์ หรือใกล้ 12 สัปดาห์: เพื่อยืนยันตำแหน่งของถุง การตั้งครรภ์และคำนวณอายุครรภ์เพื่อกำหนดวันคลอด
ช่วงอายุครรภ์ 18–22 สัปดาห์: เป็นช่วงสำคัญที่สุดในการทำ Anatomy Scan ตรวจเช็กอวัยวะและระบุเพศ
อัลตราซาวด์ใช้คลื่นเสียง: ไม่ใช่รังสี จึงมีความปลอดภัยสูง ไม่เป็นอันตรายต่อทารกในครรภ์

คนท้องต้องอัลตร้าซาวด์กี่ครั้ง? อัลตร้าซาวด์ครั้งแรก กี่สัปดาห์

คุณแม่ที่มีภาวะตั้งครรภ์ปกติโดยทั่วไปจะตรวจอัลตราซาวด์ประมาณ 1–2 ครั้ง (ไตรมาสแรกและไตรมาสที่สอง) แต่หากมีภาวะเสี่ยงสูง ตั้งครรภ์แฝด สงสัยว่าทารกโตช้าหรือทารกตัวใหญ่กว่าปกติ หรือมีภาวะแทรกซ้อน แพทย์จะนัดตรวจบ่อยขึ้นตามความจำเป็น

อัลตราซาวด์ครั้งแรก กี่สัปดาห์

ทำได้ช่วง 7–8 สัปดาห์ (มักตรวจทางช่องคลอด) หรือช่วง 12 สัปดาห์ เพื่อยืนยันการตั้งครรภ์ ตรวจอัตราการเต้นของหัวใจ ตรวจหาครรภ์แฝด และคำนวณกำหนดคลอดที่แม่นยำ

อัลตร้าซาวด์แต่ละครั้ง ดูอะไรบ้าง?

คนท้อง อัลตร้าซาวด์กี่ครั้ง

ไตรมาสแรก (5–14 สัปดาห์)

5–6 สัปดาห์: ดูถุงการตั้งครรภ์ หัวใจเริ่มเต้น และวินิจฉัยแยกภาวะท้องนอกมดลูก
7–10 สัปดาห์: เห็นตัวทารกชัดขึ้นและเห็นถุงไข่แดง (Yolk sac)
11–14 สัปดาห์: เห็นส่วนหัว ลำตัว แขน ขา ตรวจความหนาของเนื้อเยื่อหลังคอ (NT) ดูกระดูกจมูก กระดูกสันหลัง ผนังหน้าท้อง และประเมินความเสี่ยงครรภ์เป็นพิษ

ไตรมาสที่สอง (16–22 สัปดาห์ – Anatomy Scan)

ตรวจความสมบูรณ์ของอวัยวะอย่างละเอียด เช่น สมอง หัวใจ 4 ห้อง หน้าตาและริมฝีปาก กระดูกสันหลัง แขน ขา นิ้วมือ ใบหน้า รวมถึงระบุเพศ ตรวจตำแหน่งรก และปริมาณน้ำคร่ำ

ไตรมาสที่สาม (22–32 สัปดาห์ขึ้นไป)

ติดตามการเจริญเติบโต ประเมินน้ำหนัก เช็กท่าทางทารก ตรวจการไหลเวียนเลือด (Doppler ultrasound) ปริมาณน้ำคร่ำ และติดตามความผิดปกติที่อาจปรากฏช่วงท้าย

อัลตร้าซาวด์ 2, 3, 4 มิติ ต่างกันยังไง? เลือกแบบไหนดี?

อัลตร้าซาวด์ 2 มิติ (2D): ภาพตัดขวางสีขาวดำ เป็นมาตรฐานหลักที่แพทย์ใช้ตรวจอวัยวะภายใน ประเมินขนาดตัว หัวใจ สมอง และความสมบูรณ์ของทารก
อัลตร้าซาวด์ 3 มิติ (3D): ประมวลผลจากภาพ 2D เป็นภาพสามมิติคล้ายภาพถ่าย เห็นโครงสร้างภายนอก เช่น ใบหน้า นิ้วมือ และโครงสร้างกระดูกชัดเจนขึ้น
อัลตร้าซาวด์ 4 มิติ (4D): แสดงผลภาพ 3D แบบเคลื่อนไหวเรียลไทม์ ทำให้เห็นพฤติกรรมทารก เช่น ยิ้ม หาว หรือขยับแขนขา

เลือกแบบไหนดี?

สำหรับการตรวจสุขภาพทั่วไป 2 มิติ ถือว่าเพียงพอและเป็นมาตรฐาน หากแพทย์ต้องการดูรอยโรคเฉพาะจุดจะใช้ 3D/4D ร่วมด้วย สำหรับ 4D เพื่อเก็บภาพความประทับใจและความทรงจำ แนะนำทำช่วง 26–32 สัปดาห์ เมื่อทารกมีไขมันสะสมและน้ำคร่ำเหมาะสม

อัลตร้าซาวด์บ่อย อันตรายไหม? ส่งผลต่อลูกในครรภ์หรือเปล่า?

การทำอัลตราซาวด์ใช้ คลื่นเสียงความถี่สูง สะท้อนกลับมาสร้างภาพ ไม่มีการใช้รังสี จึงมีความปลอดภัยสูงและไม่มีผลข้างเคียงที่เป็นอันตราย อย่างไรก็ตาม ทางการแพทย์แนะนำให้ตรวจเมื่อมีข้อบ่งชี้และอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์เท่านั้น หลีกเลี่ยงการตรวจเพื่อถ่ายภาพที่ระลึกโดยไม่มีความจำเป็น

ถ้าอัลตร้าซาวด์แล้วน้ำหนักลูกน้อยกว่าเกณฑ์ ต้องทำอย่างไร?

หากพบว่าทารกตัวเล็กกว่าเกณฑ์ แพทย์จะนัดตรวจติดตามอย่างใกล้ชิด และอาจตรวจเพิ่มเติม เช่น ใช้ Doppler Ultrasound วัดการไหลเวียนเลือด ตรวจปริมาณน้ำคร่ำ การทำงานของรก หรือทำ Biophysical Profile (BPP) เพื่อวางแผนการดูแล ด้านคุณแม่ควรรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ พักผ่อนให้เพียงพอ และมาตรวจตามนัดอย่างเคร่งครัด

คนท้อง อัลตร้าซาวด์กี่ครั้ง

การเตรียมตัวก่อนไปอัลตร้าซาวด์ เพื่อให้เห็นภาพลูกชัดเจนที่สุด?

การดื่มน้ำและพักผ่อน: ดื่มน้ำเปล่าอย่างน้อยวันละ 2 ลิตร ล่วงหน้า 1 สัปดาห์ (โดยเฉพาะการตรวจ 4D) ช่วยให้ปริมาณน้ำคร่ำเหมาะสม ภาพจะชัดเจนขึ้น และควรนอนหลับให้เพียงพอ 6–8 ชั่วโมง
การเตรียมปัสสาวะ: การตรวจทางหน้าท้องในอายุครรภ์น้อยๆ แพทย์อาจให้อั้นปัสสาวะเพื่อให้กระเพาะปัสสาวะดันมดลูกขึ้นมา แต่ถ้าอายุครรภ์มากแล้วหรือตรวจทางช่องคลอด ไม่จำเป็นต้องอั้นปัสสาวะ
การแต่งกายและเวลา: สวมเสื้อผ้าที่สวมใส่สบาย ลุกนวดตัวง่าย และควรเผื่อเวลาตรวจประมาณ 30–45 นาที กรณีทารกหันหลังหรือเอามือบังหน้า

FAQ: คำถามคุณแม่ที่พบบ่อยเกี่ยวกับ อัลตร้าซาวด์ คนท้อง

Q1: อัลตร้าซาวด์ 4 – 5 สัปดาห์ เจอไหม?

A: ที่อายุครรภ์ 5 สัปดาห์ จะเริ่มเห็นถุงการตั้งครรภ์ (Gestational sac) เป็นวงสีดำเล็ก ๆ ในโพรงมดลูก แต่ยังมองไม่เห็นตัวทารก เห็นการเต้นของหัวใจทารกแล้ว

Q2: อัลตร้าซาวด์ 10 สัปดาห์ เห็นอะไร?

A: ช่วง 7–10 สัปดาห์ ทารกจะโตขึ้นจนเห็นเป็นรูปร่างชัดเจน และมองเห็นถุงไข่แดง (Yolk sac) อยู่ใกล้ๆ ตัวทารก

Q3 อัลตร้าซาวด์ 5 เดือน / 20 สัปดาห์ ดูอะไรบ้าง?

A: ช่วง 18–20 สัปดาห์เป็นการตรวจ Anatomy Scan ตรวจเช็กอวัยวะครบถ้วน ทั้งสมอง หัวใจ ลิ้นหัวใจ แขน ขา นิ้วมือ กระดูกสันหลัง อวัยวะในท้อง ตำแหน่งรก ปริมาณน้ำคร่ำ และสามารถระบุเพศได้

Q2: ผลอัลตร้าซาวด์บอกเพศลูกผิดได้ไหม มีโอกาสมากน้อยแค่ไหน?

A: มีโอกาสคลาดเคลื่อนได้ หากทารกอยู่ในท่าทางที่ไม่เหมาะสม เช่น นอนหนีบขา เอามือบัง หรือคุณแม่มีผนังหน้าท้องหนา ทำให้แพทย์มองเห็นอวัยวะเพศไม่ชัดเจน

การตรวจอัลตราซาวด์เป็นเทคโนโลยีที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพในการติดตามการเจริญเติบโตและคัดกรองความผิดปกติของทารก การเข้าใจจุดประสงค์ในแต่ละช่วงและการเตรียมตัวอย่างถูกต้อง จะช่วยให้การตรวจได้ผลลัพธ์ที่ชัดเจนที่สุดเพื่อสุขภาพที่ดีของทารกในครรภ์

บทความโดย พญ. มาริสา ทศมาศวรกุล

สูติ-นรีแพทย์ โรงพยาบาลรามคำแหง 2

พญ. มาริสา ทศมาศวรกุล โรงพยาบาลรามคำแหง 2

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

คนท้องกินยาพาราได้ไหม? พร้อมวิธีบรรเทาอาการปวดหัวที่คุณแม่ต้องรู้

กลืนน้ำตาลคนท้อง ต้องทำอย่างไร หมอแนะวิธีเตรียมตัว

แหล่งอ้างอิง

โรงพยาบาลรามคำแหง. การตรวจอัลตราซาวด์ 4 มิติ ติดตามการเจริญเติบโตทุกช่วงอายุครรภ์.
Mayo Clinic. Fetal Ultrasound: Overview, Schedule, and Safety.
Cleveland Clinic. Ultrasound in Pregnancy: What to Expect, Schedule & Results.

บทความอัปเดตล่าสุด ตุลาคม 2569

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!