คุณแม่หลายคนเป็นสาย Activity ตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์ ดังนั้นในช่วง 9 เดือนที่อุ้มท้องเจ้าตัวเล็กก็อาจวุ่นวายใจ คันไม้คันมือ อยากทำนู่น นี่ นั่น อยู่บ้าง ซึ่งก็พอจะยั้งใจได้ แต่พอหลังคลอดเท่านั้นแหละ ความกระตือรือร้นอยากออกกำลัง ทำกิจกรรมที่ชื่นชอบ หรือกระทั่งยกของหนัก ๆ ด้วยตัวเองก็กลับมาอีกครั้ง แต่คำถามคือ กรณีที่เป็นคุณแม่ “ผ่าคลอด” จะยกของหนักได้เหรอ ผ่าคลอด ห้ามยกของหนักกี่โล แล้ว… หลังคลอดกี่วันออกแรงเยอะ ๆ ได้ หรือไม่มีอะไรเป็นข้อจำกัด ต้องมาหาคำตอบค่ะ
ดูแลตัวเองอย่างไรหลังผ่าคลอด ยกของหนักได้มั้ย ผ่าคลอด ห้ามยกของหนักกี่โล
อย่างแรกที่คุณแม่ต้องรู้คือ หลังผ่าคลอด “การพักผ่อน” สำคัญมากค่ะ เพราะร่างกายของคุณแม่จะยังคงอ่อนเพลีย เนื่องจากการผ่าตัดและการให้นมลูกในตอนกลางคืน ดังนั้น เมื่อลูกหลับ คุณแม่ต้องนอนให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้นะคะ ส่วนการดูแลตัวเองด้านอื่น ๆ ก็เช่น
- วันแรกหลังผ่าคลอด คุณแม่ควรขยับตัวให้เร็วที่สุด เช่น ลุกนั่ง หรือยืนข้าง ๆ เตียง โดยควรทำอย่างช้าๆ เพื่อไม่ให้แผลที่หน้าท้องตึงเกินไป
- ควรพลิกตัวบ่อย ๆ เพื่อช่วยให้ลำไส้ขยับ ฟื้นตัว และกลับมาทำงานได้ตามปกติเร็วขึ้น และลดอาการท้องอืด
- วันที่ 2 เป็นต้นไป คุณแม่อาจรู้สึกเจ็บแปลบที่แผลผ่าตัดได้ ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องปกติ ถ้ามีอาการไปควรใช้มือหรือหมอนกดที่แผล หายใจลึก ๆ กลั้นไว้ก่อน แล้วจึงค่อยไอออกมาแรง ๆ 2-3 ครั้งเพื่อกำจัดเสมหะ
- หลีกเลี่ยงการกินอาหารหรือดื่มน้ำ แต่ใช้วิธีค่อย ๆ เริ่มจิบน้ำหรือของเหลว เช่น ซุป น้ำแกงใส ทีละนิด แล้วค่อยขยับเป็นอาหารเหลว หรือโจ๊ก เมื่อพร้อมจึงเปลี่ยนเป็นอาหารย่อยง่ายรสจืด
- เลี่ยงการดื่มนมหรือน้ำอัดลม เพราะจะทำให้ท้องอืด และควรงดอาหารรสจัด อาหารหมักดอง แอลกอฮอล์ ชา กาแฟ
- แม้ว่าจะผ่าคลอดแล้ว แต่คุณแม่ก็จะยังคงมีน้ำคาวปลาอยู่ โดยในวันแรก ๆ จะมีสีแดงสด และมีปริมาณมาก จากนั้นจึงจะมีสีอ่อนลงและปริมาณลดลง คุณแม่ควรใช้ผ้าอนามัยและเปลี่ยนบ่อย ๆ โดยน้ำคาวปลาจะหยุดหรือแห้งไปเองในสัปดาห์ที่ 2-3
วิธีดูแลแผลผ่าคลอดอย่างถูกต้อง
เพื่อป้องกันไม่ให้แผลผ่าคลอดเกิดการอักเสบ หรือติดเชื้อ รวมถึงไม่เป็นแผลเป็นง่าย ๆ คุณแม่จึงควรดูแลแผลด้วยวิธีต่อไปนี้ค่ะ
- ห้ามแกะแผล และระวังไม่ให้แผลโดนน้ำ หลังจากตัดไหมหรือแผลแห้งดีแล้ว หากโดนน้ำควรใช้ผ้าสะอาดซับน้ำ หรือเช็ดแผลเบา ๆ เท่านั้น
- หากมีอาการปวดแผล มีการอักเสบ บวมแดง แผลฉีกขาด หรือมีหนอง มีกลิ่นเหม็น ควรรีบไปพบแพทย์ทันที
- ไม่ยกของหนัก หรือเกร็งกล้ามเนื้อหน้าท้อง งดเว้นการบริหารที่ต้องยืดกล้ามเนื้อจนกว่าแผลจะหาย เพราะจะทำให้แผลอักเสบ และมีอาการเจ็บแผลได้
ผ่าคลอด ห้ามยกของหนักกี่โล หลังคลอดกี่วันออกแรงเยอะ ๆ ได้
หลังผ่าคลอดในช่วง 1-4 สัปดาห์แรกนั้น แม้ว่าคุณแม่จะอยากทำงานบ้าน เข้าครัว จัดข้าวของ มากแค่ไหน ก็ขอแนะนำให้งดเว้นจากภารกิจชีวิตทั้งปวงไปก่อนค่ะ เพราะว่าคุณแม่ผ่าคลอดไม่ควรยกของอะไรก็ตามที่หนักเกินกว่าการอุ้มทารกเพื่อให้นม ดังนั้น คำตอบของคำถามที่ว่า ผ่าคลอด ห้ามยกของหนักกี่โล ก็คือ ห้ามยกของหนักเกินกว่า 4 กิโลกรัมค่ะ
โดยจะต้องงดออกแรงยกของหนัก ออกกำลัง หรือทำงานหนัก อย่างน้อย 4-6 สัปดาห์ เพื่อรอให้แผลผ่าคลอดเริ่มปิดสนิท และไม่มีเลือดไหล เนื่องจากการออกแรงยกของหนักเร็วเกินไป โดยที่แผลผ่าคลอดยังไม่หายดี จะเพิ่มแรงกดไปที่แผลผ่าคลอด ทำให้แผลปริ แยก หรืออักเสบ ทำให้แผลหายช้า จนอาจจะต้องใช้เวลาในการพักฟื้นนานขึ้นกว่าเดิมได้ค่ะ
จะเป็นยังไงถ้าคุณแม่ฝืนยกของหนักหลังผ่าคลอด
การออกแรงยกของหนัก หรือทำงานหนักเร็วจนเกินไป โดยที่ร่างกายยังพักฟื้นหลังผ่าคลอดไม่เต็มที่ จะส่งผลกระทบคุณแม่หลายอย่างเลยค่ะ เช่น
- เสี่ยงต่ออาการปวดหลัง เคล็ด ตึง บริเวณหลังส่วนล่าง รวมถึงอาจทำให้เอ็นอักเสบได้ด้วย
- เสี่ยงที่จะเกิดอุบัติเหตุจนได้รับบาดเจ็บ เนื่องจากยังอ่อนแรง และพักฟื้นไม่เต็มที่
- เกิดแรงกดทับไปที่แผลผ่าคลอด ทำให้แผลเปิด ปริ เสี่ยงต่อการอักเสบ คราวนี้ยาตัวไหนก็เอาแผลเป็นหลังผ่าคลอดไม่อยู่ค่ะ
คำถามที่พบบ่อย
-
ทำไมถึงห้ามยกของหนักหลังผ่าคลอด?
เพราะการผ่าคลอดเป็นการผ่าตัดหลายชั้น รวมถึงมดลูกด้วย การยกของหนักจะสร้างแรงดันในช่องท้องสูง ดันให้แผลที่ยังไม่สมาน ทั้งแผลด้านในและแผลด้านนอก เสี่ยงต่อการอักเสบ แผลปริแยก ติดเชื้อ หรือเกิดไส้เลื่อนที่แผลผ่าตัดได้
-
อาการแบบไหนที่บ่งบอกว่าเรา “ยกของหนักเกินไป” และควรไปพบแพทย์?
หากมีอาการเหล่านี้ ควรรีบไปพบแพทย์
- ปวดแผลรุนแรงขึ้นมาทันที หรือปวดหน่วงท้องน้อยมาก
- มีเลือดสด น้ำใส หรือหนอง ซึมออกมาจากแผล
- แผลบวม แดง ร้อน หรือขอบแผลดูเปิด/แยก
- มีไข้เกิน 38 องศาเซลเซียส
-
การใช้ผ้ารัดหน้าท้อง จะช่วยให้ยกของได้มากขึ้นหรือไม่?
ไม่ได้ค่ะ ผ้ารัดหน้าท้องมีไว้เพื่อพยุงกล้ามเนื้อ และลดการกระเทือนที่แผล ทำให้เจ็บน้อยลงเวลาขยับตัวเท่านั้น ไม่ได้ช่วยป้องกันแรงดันในช่องท้องที่จะไปกระทบแผลภายใน จึงไม่สามารถทำให้คุณแม่ยกของหนักขึ้นได้
-
ถ้ามีลูกคนโตด้วย จะอุ้มลูกคนโตได้เมื่อไหร่?
ควรงดอุ้มลูกคนโต (ที่มักหนักเกิน 5-10 กก.) ในช่วง 6-8 สัปดาห์แรก เพราะน้ำหนักเกินเกณฑ์ปลอดภัย ทางที่ดีคือ ให้คุณแม่นั่งลงบนโซฟาหรือเตียง แล้วให้ลูกคนโตปีนขึ้นมากอดบนตัก แทนการยกลูกขึ้นจากพื้นนะคะ
-
งานบ้านแบบไหนที่ควรเลี่ยง?
ควรเลี่ยงงานบ้านที่ต้องก้มๆ เงยๆ เกร็งหน้าท้อง หรือออกแรงดัน/ดึง เช่น
- การถูพื้น, กวาดบ้าน, ดูดฝุ่น
- การยกตะกร้าผ้าหนักๆ, ซักผ้าด้วยมือ (ที่ต้องก้ม)
- การล้างห้องน้ำ หรือยกถังขยะ
- การทำกับข้าวที่ต้องยกหม้อหรือกระทะหนักๆ
-
การยกของเบาๆ แต่ต้องทำซ้ำๆ หรือบ่อยๆ เป็นอันตรายไหม?
เป็นอันตรายได้ค่ะ แม้จะเบา แต่การทำซ้ำๆ หรือการก้มยกจากพื้นบ่อยๆ เช่น ยกกะละมังซักผ้าอ้อม จะทำให้เกิดการบาดเจ็บสะสมต่อแผลที่กำลังสมาน ทำให้แผลอักเสบ ล้า และหายช้าได้ ควรหลีกเลี่ยงการก้ม และวางของให้อยู่ในระดับเอวค่ะ
-
ควรเริ่มออกกำลังกายแบบไหนเพื่อช่วยให้กล้ามเนื้อหน้าท้องกลับมาแข็งแรง?
หลัง 6-8 สัปดาห์ หรือเมื่อแพทย์อนุญาต ให้เริ่มจากเบาที่สุด คือ การเดิน และ การขมิบ เพื่อฟื้นฟูอุ้งเชิงกราน จากนั้นค่อยๆ เริ่มแขม่วท้อง และท่า Pelvic Tilts แต่ห้ามทำ Sit-ups หรือ Crunches ในช่วง 3 เดือนแรกเด็ดขาด
อย่างไรก็ตาม หากมีเหตุให้คุณแม่ต้องอออกแรงยกของหนัก หลังการผ่าคลอด หรือทำกิจกรรมหนักจนแผลผ่าคลอดเปิด ควรรีบไปพบแพทย์ทันทีนะคะ เพื่อรับการดูแลรักษาอย่างถูกต้อง รวมถึงเย็บปิดแผลใหม่อีกครั้ง แต่ทางที่ดี อย่าฝืนตัวเองค่ะ ให้คนข้าง ๆ อย่างคุณพ่อของเจ้าตัวเล็กช่วยออกกำลังแทนไปก่อนสัก 1-2 เดือนดีกว่าค่ะ
ที่มา : hdmall.co.th , www.samitivejhospitals.com , www.enfababy.com , www.sikarin.com
อัพเดทล่าสุด 3 พฤศจิกายน 2568
บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
วิธีทำให้แผลแห้ง ตกสะเก็ดเร็ว แม่ผ่าคลอดควรรู้ ลดรอยแผลเป็น
เช็กเลย! ค่าคลอดโรงพยาบาลรัฐ 2567 เตรียมพร้อมคลอดแบบประหยัด!
ผลข้างเคียงระยะยาวของการบล็อกหลัง ผ่าคลอดบล็อคหลังดีไหม
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
TAP Awards 2026
อยากท้อง
แม่ท้อง แม่ให้นม
หลังคลอด
ชีวิตครอบครัว
การศึกษา
คอมมูนิตี้
ชอปปิง
ของรางวัล
VIP Parents
