นักวิทยาศาสตร์กำลังก้าวหน้าไปอีกขั้นในการทำความเข้าใจโรคออทิสติกหรือที่เรียกว่า กลุ่มอาการออทิสติกสเปกตรัม (ASD) โดยล่าสุดมีงานวิจัยที่ชี้ว่า ปัจจัยเสี่ยงออทิสติก อาจมาจากทั้งพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมขณะตั้งครรภ์ ที่มีผลต่อการพัฒนาสมองของทารกในครรภ์
พันธุกรรม + สิ่งแวดล้อม = ปัจจัยเสี่ยงสำคัญ
นักวิจัยพบว่า การกลายพันธุ์บางอย่างในยีนของเด็กที่เป็นออทิสติกมีแนวโน้มจะเกิดบ่อยกว่าปกติ โดยเฉพาะเมื่อเปรียบเทียบกับเด็กทั่วไป นอกจากนี้ ปัจจัยเสี่ยงออทิสติก ยังมีปัจจัยจากสิ่งแวดล้อมระหว่างตั้งครรภ์ เช่น
- สุขภาพของคุณแม่
- การได้รับสารพิษหรือมลภาวะ
- การได้รับสารอาหารบางชนิดไม่เพียงพอ
สิ่งเหล่านี้อาจเป็นตัวกระตุ้นให้สมองของลูกพัฒนาแตกต่างไปจากปกติ ซึ่งอาจนำไปสู่การเกิดอาการในกลุ่ม ออทิสติก
แม้ยังไม่ใช่คำตอบสุดท้าย…แต่เป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญ โดยเฉพาะหากตรวจพบความเสี่ยงตั้งแต่ก่อนคลอด ลูกก็มีโอกาสได้รับการดูแลที่เหมาะสมมากขึ้นเท่านั้น
ออทิสติก (Autism Spectrum Disorder – ASD) เป็นภาวะที่หลายครอบครัวเริ่มให้ความสนใจ เพราะพบมากขึ้นทุกปี หลายคนยังสงสัยว่า แท้จริงแล้วออทิสติกเกิดจากอะไร และที่สำคัญคือ เราสามารถป้องกันได้ตั้งแต่ก่อนคลอดไหม
บทความนี้จะพาคุณแม่ไปทำความเข้าใจแบบไม่เครียด พร้อมอ้างอิงงานวิจัยล่าสุดจากทั่วโลก รวมถึงวิธีดูแลตัวเองขณะตั้งครรภ์เพื่อลดความเสี่ยงได้อย่างปลอดภัยและเป็นธรรมชาติ
ออทิสติกคืออะไร?
ออทิสติก หรือ ASD (Autism Spectrum Disorder) คือกลุ่มอาการที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาทางสมอง ทำให้เด็กมีความแตกต่างในการสื่อสาร สังคม และพฤติกรรม บางคนพูดช้า ไม่สบตา เล่นกับเพื่อนไม่เป็น หรือมีพฤติกรรมซ้ำ ๆ เช่น หมุนของ เล่นแบบเดิม ๆ ตลอดเวลา
สาเหตุของออทิสติกยังไม่สามารถฟันธงได้แน่ชัด แต่งานวิจัยมากมายชี้ว่า มีทั้งปัจจัยทางพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมเข้ามาเกี่ยวข้อง
- ข้อมูลจาก WHO (2023) ระบุว่า ประชากรทั่วโลกประมาณ 1 ใน 100 คนเป็นออทิสติก
- ข้อมูลจากกรมสุขภาพจิตไทย พบว่า เด็กออทิสติกเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 10-15% ต่อปี
สาเหตุของออทิสติก มีปัจจัยอะไรบ้าง?
-
พันธุกรรม
งานวิจัยหลายชิ้นพบว่า เด็กออทิสติกมักมีการกลายพันธุ์ของยีนบางตัวที่ควบคุมการพัฒนาของสมอง
- ข้อมูลจาก Broad Institute และ MIT (2024) พบว่า เด็กที่เป็นออทิสติกมีการกลายพันธุ์ของยีนเฉพาะที่พบได้น้อยในเด็กทั่วไป
- หากครอบครัวมีประวัติเด็กออทิสติก ลูกคนต่อไปมีโอกาสเป็นออทิสติกเพิ่มขึ้นถึง 10 เท่า
-
สิ่งแวดล้อมระหว่างตั้งครรภ์
ช่วงที่คุณแม่ตั้งครรภ์ ถือเป็นช่วงสำคัญต่อการพัฒนาสมองของลูก งานวิจัยระบุว่า ปัจจัยเหล่านี้อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อออทิสติกได้:
งานวิจัยจาก Columbia University (2021) พบว่า มารดาที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่มีฝุ่น PM2.5 สูงในช่วงไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์ ลูกมีความเสี่ยงเป็นออทิสติกเพิ่มขึ้น 1.5 เท่า
นอกจากนี้ยังพบว่า การได้รับสารอาหารบางชนิดไม่เพียงพอ เช่นโฟเลต และวิตามินดี ก็มีผลต่อพัฒนาการของสมองลูกเช่นกัน
-
ปัจจัยอื่น ๆ
- ภาวะคลอดก่อนกำหนด หรือ น้ำหนักแรกเกิดต่ำ
- การใช้ยาระหว่างตั้งครรภ์ เช่น ยากันชัก Valproic acid
- อายุของพ่อแม่: พ่อที่อายุเกิน 40 ปี และแม่ที่อายุเกิน 35 ปี อาจเพิ่มโอกาสเกิดความผิดปกติทางพันธุกรรมเล็กน้อย
วิธีลด ปัจจัยเสี่ยงออทิสติก แม่ท้องป้องกันได้ไหม?
ถึงแม้เราจะไม่สามารถควบคุมพันธุกรรมได้ แต่คุณแม่สามารถลด ปัจจัยเสี่ยงออทิสติก จากสิ่งแวดล้อมได้ ด้วยวิธีที่ง่ายและเป็นธรรมชาติ
-
ดูแลสุขภาพขณะตั้งครรภ์อย่างใกล้ชิด
- ไปฝากครรภ์ตามนัดอย่างสม่ำเสมอ
- ปรึกษาแพทย์ทุกครั้งหากต้องใช้ยา
- หลีกเลี่ยงสารเคมี อาหารดิบ และมลพิษ
-
กินอาหารที่มีประโยชน์
- รับประทานอาหารที่มีโฟเลต เช่น ผักใบเขียว ธัญพืช ถั่ว
- ทานวิตามินดีจากแสงแดด หรืออาหาร เช่น ปลาแซลมอน
- เสริมโอเมก้า 3 จากปลาทะเล หรืออาหารเสริม
-
จัดการความเครียด
- หาเวลาพักผ่อนอย่างเพียงพอ
- ฝึกหายใจลึก ๆ หรือทำโยคะเบา ๆ สำหรับคนท้อง
- พูดคุยกับคนใกล้ชิดหรือเข้ากลุ่มคุณแม่เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์
งานวิจัยจาก UC Davis (2020) ชี้ว่า แม่ที่มีระดับความเครียดเรื้อรังสูง มีแนวโน้มลูกจะมีพัฒนาการล่าช้าและมีพฤติกรรมคล้ายออทิสติกมากกว่ากลุ่มที่จัดการความเครียดได้ดี
ถ้ามีความเสี่ยง…ควรทำอย่างไร?
หากครอบครัวของคุณแม่มีประวัติออทิสติก หรือแม่มีความกังวลเรื่องพัฒนาการลูก แนะนำให้…
- ตรวจทางพันธุกรรมก่อนคลอด ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับการตรวจ DNA หรือโครโมโซม เพื่อประเมินความเสี่ยง
- ติดตามพัฒนาการลูกอย่างใกล้ชิดหลังคลอด เช็กพัฒนาการทุกเดือน เช่น การสบตา ยิ้ม พูด โต้ตอบ หากสงสัยว่าอาจมีภาวะออทิสติก ควรเข้ารับการประเมินโดยจิตแพทย์เด็กหรือแพทย์เวชศาสตร์พัฒนาการ
- เริ่มบำบัดตั้งแต่เนิ่นๆ เด็กออทิสติกที่ได้รับการดูแลเร็ว มีโอกาสพัฒนาทักษะได้ดี การบำบัด เช่น การพูด เล่น หรือฝึกกล้ามเนื้อ ช่วยให้เด็กใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงกับเด็กทั่วไป
ออทิสติก ไม่ใช่เรื่องน่ากลัว และไม่ใช่ความผิดของใคร แต่คือความหลากหลายทางพัฒนาการที่เกิดจากหลายปัจจัย ทั้งพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม
สิ่งที่คุณแม่ทำได้ดีที่สุดคือ “การเตรียมความพร้อมตั้งแต่ก่อนคลอด” ดูแลสุขภาพกาย ใจ โภชนาการ และสภาพแวดล้อมให้ดีที่สุด เพื่อให้ลูกน้อยเติบโตมาอย่างสมบูรณ์ที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ค่ะ
ที่มา : Secrets of the Past , โรงพยาบาลเมดพาร์ค
บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ
ลูกชอบทำอะไรซ้ำๆ ปกติมั้ย? แบบไหน มีภาวะเสี่ยงออทิสติก!
เช็กสัญญาณเสี่ยง! ออทิสติกเทียม รีบแก้ไข ก่อนเป็นภัยคุกคามพัฒนาการลูก
ถอดรหัสพฤติกรรม ลูกชอบเรียงของ เป็นสัญญาณออทิสติก จริงไหม?
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
