นักวิทยาศาสตร์พบ ปัจจัยเสี่ยงออทิสติก อาจมาจากสิ่งแวดล้อมขณะตั้งครรภ์

ล่าสุดมีงานวิจัยที่ชี้ว่า ปัจจัยเสี่ยงออทิสติก อาจมาจากทั้งพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมขณะตั้งครรภ์ ที่มีผลต่อการพัฒนาสมองของทารกในครรภ์

นักวิทยาศาสตร์กำลังก้าวหน้าไปอีกขั้นในการทำความเข้าใจโรคออทิสติกหรือที่เรียกว่า กลุ่มอาการออทิสติกสเปกตรัม (ASD) โดยล่าสุดมีงานวิจัยที่ชี้ว่า ปัจจัยเสี่ยงออทิสติก อาจมาจากทั้งพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมขณะตั้งครรภ์ ที่มีผลต่อการพัฒนาสมองของทารกในครรภ์

พันธุกรรม + สิ่งแวดล้อม = ปัจจัยเสี่ยงสำคัญ

นักวิจัยพบว่า การกลายพันธุ์บางอย่างในยีนของเด็กที่เป็นออทิสติกมีแนวโน้มจะเกิดบ่อยกว่าปกติ โดยเฉพาะเมื่อเปรียบเทียบกับเด็กทั่วไป นอกจากนี้ ปัจจัยเสี่ยงออทิสติก ยังมีปัจจัยจากสิ่งแวดล้อมระหว่างตั้งครรภ์ เช่น

สุขภาพของคุณแม่
การได้รับสารพิษหรือมลภาวะ
การได้รับสารอาหารบางชนิดไม่เพียงพอ

สิ่งเหล่านี้อาจเป็นตัวกระตุ้นให้สมองของลูกพัฒนาแตกต่างไปจากปกติ ซึ่งอาจนำไปสู่การเกิดอาการในกลุ่ม ออทิสติก

แม้ยังไม่ใช่คำตอบสุดท้าย…แต่เป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญ โดยเฉพาะหากตรวจพบความเสี่ยงตั้งแต่ก่อนคลอด ลูกก็มีโอกาสได้รับการดูแลที่เหมาะสมมากขึ้นเท่านั้น

ออทิสติก (Autism Spectrum Disorder – ASD) เป็นภาวะที่หลายครอบครัวเริ่มให้ความสนใจ เพราะพบมากขึ้นทุกปี หลายคนยังสงสัยว่า แท้จริงแล้วออทิสติกเกิดจากอะไร และที่สำคัญคือ เราสามารถป้องกันได้ตั้งแต่ก่อนคลอดไหม

บทความนี้จะพาคุณแม่ไปทำความเข้าใจแบบไม่เครียด พร้อมอ้างอิงงานวิจัยล่าสุดจากทั่วโลก รวมถึงวิธีดูแลตัวเองขณะตั้งครรภ์เพื่อลดความเสี่ยงได้อย่างปลอดภัยและเป็นธรรมชาติ

ปัจจัยเสี่ยงออทิสติก

ออทิสติกคืออะไร?

ออทิสติก หรือ ASD (Autism Spectrum Disorder) คือกลุ่มอาการที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาทางสมอง ทำให้เด็กมีความแตกต่างในการสื่อสาร สังคม และพฤติกรรม บางคนพูดช้า ไม่สบตา เล่นกับเพื่อนไม่เป็น หรือมีพฤติกรรมซ้ำ ๆ เช่น หมุนของ เล่นแบบเดิม ๆ ตลอดเวลา

สาเหตุของออทิสติกยังไม่สามารถฟันธงได้แน่ชัด แต่งานวิจัยมากมายชี้ว่า มีทั้งปัจจัยทางพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมเข้ามาเกี่ยวข้อง

ข้อมูลจาก WHO (2023) ระบุว่า ประชากรทั่วโลกประมาณ 1 ใน 100 คนเป็นออทิสติก
ข้อมูลจากกรมสุขภาพจิตไทย พบว่า เด็กออทิสติกเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 10-15% ต่อปี

สาเหตุของออทิสติก มีปัจจัยอะไรบ้าง?

พันธุกรรม

งานวิจัยหลายชิ้นพบว่า เด็กออทิสติกมักมีการกลายพันธุ์ของยีนบางตัวที่ควบคุมการพัฒนาของสมอง

ข้อมูลจาก Broad Institute และ MIT (2024) พบว่า เด็กที่เป็นออทิสติกมีการกลายพันธุ์ของยีนเฉพาะที่พบได้น้อยในเด็กทั่วไป
หากครอบครัวมีประวัติเด็กออทิสติก ลูกคนต่อไปมีโอกาสเป็นออทิสติกเพิ่มขึ้นถึง 10 เท่า

สิ่งแวดล้อมระหว่างตั้งครรภ์

ช่วงที่คุณแม่ตั้งครรภ์ ถือเป็นช่วงสำคัญต่อการพัฒนาสมองของลูก งานวิจัยระบุว่า ปัจจัยเหล่านี้อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อออทิสติกได้:

คุณแม่มีความเครียดสูง
เบาหวานหรือภาวะความดันโลหิตสูง
การติดเชื้อระหว่างตั้งครรภ์
ได้รับสารพิษ เช่น มลภาวะทางอากาศหรือยาฆ่าแมลง

ปัจจัยเสี่ยงออทิสติก

งานวิจัยจาก Columbia University (2021) พบว่า มารดาที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่มีฝุ่น PM2.5 สูงในช่วงไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์ ลูกมีความเสี่ยงเป็นออทิสติกเพิ่มขึ้น 1.5 เท่า

นอกจากนี้ยังพบว่า การได้รับสารอาหารบางชนิดไม่เพียงพอ เช่นโฟเลต และวิตามินดี ก็มีผลต่อพัฒนาการของสมองลูกเช่นกัน

ปัจจัยอื่น ๆ

ภาวะคลอดก่อนกำหนด หรือ น้ำหนักแรกเกิดต่ำ
การใช้ยาระหว่างตั้งครรภ์ เช่น ยากันชัก Valproic acid
อายุของพ่อแม่: พ่อที่อายุเกิน 40 ปี และแม่ที่อายุเกิน 35 ปี อาจเพิ่มโอกาสเกิดความผิดปกติทางพันธุกรรมเล็กน้อย

วิธีลด ปัจจัยเสี่ยงออทิสติก แม่ท้องป้องกันได้ไหม?

ถึงแม้เราจะไม่สามารถควบคุมพันธุกรรมได้ แต่คุณแม่สามารถลด ปัจจัยเสี่ยงออทิสติก จากสิ่งแวดล้อมได้ ด้วยวิธีที่ง่ายและเป็นธรรมชาติ

ดูแลสุขภาพขณะตั้งครรภ์อย่างใกล้ชิด

ไปฝากครรภ์ตามนัดอย่างสม่ำเสมอ
ปรึกษาแพทย์ทุกครั้งหากต้องใช้ยา
หลีกเลี่ยงสารเคมี อาหารดิบ และมลพิษ

กินอาหารที่มีประโยชน์

รับประทานอาหารที่มีโฟเลต เช่น ผักใบเขียว ธัญพืช ถั่ว
ทานวิตามินดีจากแสงแดด หรืออาหาร เช่น ปลาแซลมอน
เสริมโอเมก้า 3 จากปลาทะเล หรืออาหารเสริม

จัดการความเครียด

หาเวลาพักผ่อนอย่างเพียงพอ
ฝึกหายใจลึก ๆ หรือทำโยคะเบา ๆ สำหรับคนท้อง
พูดคุยกับคนใกล้ชิดหรือเข้ากลุ่มคุณแม่เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์

งานวิจัยจาก UC Davis (2020) ชี้ว่า แม่ที่มีระดับความเครียดเรื้อรังสูง มีแนวโน้มลูกจะมีพัฒนาการล่าช้าและมีพฤติกรรมคล้ายออทิสติกมากกว่ากลุ่มที่จัดการความเครียดได้ดี

ถ้ามีความเสี่ยง…ควรทำอย่างไร?

หากครอบครัวของคุณแม่มีประวัติออทิสติก หรือแม่มีความกังวลเรื่องพัฒนาการลูก แนะนำให้…

ตรวจทางพันธุกรรมก่อนคลอด ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับการตรวจ DNA หรือโครโมโซม เพื่อประเมินความเสี่ยง
ติดตามพัฒนาการลูกอย่างใกล้ชิดหลังคลอด เช็กพัฒนาการทุกเดือน เช่น การสบตา ยิ้ม พูด โต้ตอบ หากสงสัยว่าอาจมีภาวะออทิสติก ควรเข้ารับการประเมินโดยจิตแพทย์เด็กหรือแพทย์เวชศาสตร์พัฒนาการ
เริ่มบำบัดตั้งแต่เนิ่นๆ เด็กออทิสติกที่ได้รับการดูแลเร็ว มีโอกาสพัฒนาทักษะได้ดี การบำบัด เช่น การพูด เล่น หรือฝึกกล้ามเนื้อ ช่วยให้เด็กใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงกับเด็กทั่วไป

ออทิสติก ไม่ใช่เรื่องน่ากลัว และไม่ใช่ความผิดของใคร แต่คือความหลากหลายทางพัฒนาการที่เกิดจากหลายปัจจัย ทั้งพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม

สิ่งที่คุณแม่ทำได้ดีที่สุดคือ “การเตรียมความพร้อมตั้งแต่ก่อนคลอด” ดูแลสุขภาพกาย ใจ โภชนาการ และสภาพแวดล้อมให้ดีที่สุด เพื่อให้ลูกน้อยเติบโตมาอย่างสมบูรณ์ที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ค่ะ

ที่มา : Secrets of the Past , โรงพยาบาลเมดพาร์ค

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

ลูกชอบทำอะไรซ้ำๆ ปกติมั้ย? แบบไหน มีภาวะเสี่ยงออทิสติก!

เช็กสัญญาณเสี่ยง! ออทิสติกเทียม รีบแก้ไข ก่อนเป็นภัยคุกคามพัฒนาการลูก

ถอดรหัสพฤติกรรม ลูกชอบเรียงของ เป็นสัญญาณออทิสติก จริงไหม?

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!