ลูกดิ้นน้อยลง 19-20 สัปดาห์ ปกติไหม? เมื่อไหร่ควรไปหาหมอ

ลูกดิ้นน้อยลง 19-20 สัปดาห์ ปกติไหม? คุณแม่ท้องแรกอาจเพิ่งเริ่มรู้สึกลูกดิ้น รกอยู่ด้านหน้าก็รู้สึกเบาลงได้ แต่ถ้าน้อยลงกว่าที่เคยอย่ารอ

คุณแม่ท้อง 19-20 สัปดาห์หลายคนอาจกำลังสงสัยว่า ลูกดิ้นน้อยลง 19-20 สัปดาห์ ปกติไหม เมื่อวานรู้สึกเหมือนมีอะไรสะกิดเบา ๆ ในท้อง แต่วันนี้กลับเงียบไปเลย ความกังวลแบบนี้เข้าใจได้ค่ะ โดยเฉพาะถ้าเคยผ่านเรื่องที่ทำให้ใจหวั่นมาก่อน

ช่วงนี้เป็นช่วงที่คุณแม่หลายคนเพิ่งเริ่มรู้สึกลูกขยับ ลูกยังตัวเล็ก การขยับจึงยังเบา และการรู้สึกบ้างไม่รู้สึกบ้างเป็นเรื่องที่พบได้ แต่สิ่งหนึ่งที่สำคัญ คือถ้าคุณแม่รู้สึกว่าลูกดิ้นน้อยลงหรือเปลี่ยนไปจากที่เคย ให้ติดต่อสถานพยาบาลทันที ไม่ต้องรอถึงวันถัดไป บทความนี้จะช่วยแยกให้เห็นว่าแบบไหนเป็นเรื่องที่พบได้ และแบบไหนที่ไม่ควรรอค่ะ

สารบัญ

สรุปสั้น ๆ

คุณแม่ส่วนใหญ่เริ่มรู้สึกลูกดิ้นราว 18-20 สัปดาห์ แม่ท้องแรกอาจเริ่มรู้สึกช้ากว่านั้น ส่วนแม่ที่เคยท้องมาก่อนอาจรู้สึกตั้งแต่ราว 16 สัปดาห์
การขยับที่เบาและรู้สึกบ้างไม่รู้สึกบ้างในช่วงแรกเป็นเรื่องที่พบได้ รกเกาะด้านหน้าหรือการที่แม่กำลังยุ่งอยู่ก็ทำให้รู้สึกได้น้อยลง
แต่ถ้ารู้สึกว่าลูกดิ้นน้อยลง เบาลง หรือหยุดดิ้นเมื่อเทียบกับที่เคย ให้ติดต่อโรงพยาบาลทันที อย่ารอดูอาการหลายวัน
ยังไม่ต้องนับลูกดิ้นอย่างเป็นทางการในช่วงนี้ คุณหมอแนะนำให้เริ่มนับหลัง 28 สัปดาห์ ตอนนี้แค่ทำความรู้จักจังหวะการขยับของลูกไว้ก็พอค่ะ
ถ้าถึง 24 สัปดาห์แล้วยังไม่เคยรู้สึกลูกดิ้นเลย ให้แจ้งแพทย์ที่ดูแลการฝากครรภ์

ช่วง 19-20 สัปดาห์ คุณแม่ควรรู้สึกลูกดิ้นแค่ไหน?

เมื่อเข้าสู่สัปดาห์ที่ 19 คุณแม่หลายคนก็อยู่ในช่วงเริ่มรู้สึกลูกขยับพอดีค่ะ ตามข้อมูลของ Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG) ของสหราชอาณาจักร คุณแม่ส่วนใหญ่รับรู้การขยับครั้งแรกเมื่อราว 18-20 สัปดาห์ แต่ถ้าเป็นท้องแรก อาจยังไม่รู้สึกจนเกิน 20 สัปดาห์ไปแล้ว ส่วนแม่ที่เคยท้องมาก่อนอาจรู้สึกได้เร็วตั้งแต่ราว 16 สัปดาห์ ขณะที่ NHS ระบุช่วงเวลาที่เริ่มรู้สึกไว้กว้าง ๆ ที่ 16-24 สัปดาห์ และมีข้อมูลจากโรงพยาบาลกรุงเทพพัทยาที่ระบุตรงกันว่าแม่ท้องแรกมักรับรู้การดิ้นเมื่อประมาณ 20 สัปดาห์

ความรู้สึกนี้ไม่ได้เป็นการเตะแรง ๆ เสมอไปนะคะ คุณแม่อาจรู้สึกเป็นการเตะ ขยับเบา ๆ คล้ายปีกผีเสื้อกระพือ กลิ้งตัว เสียงฟู่ ๆ ฟองอากาศแตก หรือมีอะไรมาสะกิดเบา ๆ เพราะลูกยังตัวเล็ก การขยับจึงเบาและนุ่ม และจะแรงขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อเข้าสู่ไตรมาสที่ 3 และในช่วงแรกการรู้สึกบ้างไม่รู้สึกบ้างก็เป็นเรื่องที่พบได้

ลูกดิ้นน้อยลงตอน 19-20 สัปดาห์ ปกติไหม?

ในช่วงที่คุณแม่เพิ่งเริ่มรู้สึกการขยับของลูก การรู้สึกได้บ้างไม่ได้บ้างเป็นเรื่องที่พบได้ เพราะลูกยังตัวเล็ก การขยับยังเบาและถ้าเป็นท้องแรกอาจเพิ่งเริ่มรู้สึกหลัง 20 สัปดาห์ แต่ถ้าคุณแม่เคยรู้สึกลูกดิ้นแล้วรู้สึกว่าน้อยลงหรือเบาลงกว่าที่เคย NHS และ RCOG แนะนำให้ติดต่อสถานพยาบาลทันที ไม่ต้องรอดูอาการหลายวันค่ะ

ทำไมถึงรู้สึกว่าลูกดิ้นน้อยลง?

มีหลายเหตุผลที่ทำให้คุณแม่รู้สึกลูกดิ้นน้อยลงได้ในช่วงนี้ค่ะ

ลูกยังตัวเล็ก การขยับยังเบา: การขยับในช่วงแรกยังเบาและนุ่ม จึงอาจรู้สึกได้ไม่ชัดทุกครั้ง
ลูกกำลังหลับอยู่: ลูกมีช่วงหลับที่ส่วนใหญ่ยาว 20-40 นาที และไม่ค่อยยาวเกิน 90 นาที โดยปกติลูกจะไม่ขยับในช่วงนั้น และมักขยับมากในช่วงบ่ายถึงเย็น
คุณแม่กำลังยุ่งหรือเคลื่อนไหวอยู่: ถ้ากำลังทำกิจกรรมหรือยุ่ง ๆ อยู่ จะรับรู้การขยับได้น้อยลง ลูกมักนิ่งในช่วงกลางวัน เพราะการเคลื่อนไหวของแม่อาจเหมือนการกล่อมลูกให้หลับ
รกเกาะด้านหน้า: รกที่อยู่ด้านหน้ามดลูกทำหน้าที่คล้ายเบาะรองรับแรงเตะ ทำให้รู้สึกได้ยากขึ้น แต่ก็ยังควรรู้สึกการขยับเป็นประจำ เพียงแต่สิ่งที่เป็นปกติของลูกอาจต่างจากคุณแม่คนอื่น
ท่าของลูกในท้อง: ถ้าหลังของลูกหันมาทางหน้าท้องของแม่ อาจรู้สึกการขยับน้อยกว่าตอนที่หลังของลูกอยู่ด้านหลัง
สาเหตุที่ต้องให้แพทย์ตรวจ: ยาแก้ปวดแรง ๆ หรือยากล่อมประสาท รวมถึงแอลกอฮอล์และการสูบบุหรี่ อาจทำให้ลูกขยับน้อยลง และบางครั้งลูกขยับน้อยลงเพราะไม่สบาย นอกจากนี้ สิ่งที่ลดการส่งออกซิเจนและสารอาหารไปยังลูก เช่น รกเสื่อมหน้าที่ สายรกพันกัน หรือเลือดออกหลังรก รวมถึงโรคของแม่ เช่น เบาหวาน โรคหัวใจ หอบหืด ภาวะขาดสารอาหาร และครรภ์เป็นพิษ อาจทำให้ลูกดิ้นลดลงได้

เหตุผลข้อสุดท้ายนี้เองที่ทำให้แพทย์อยากตรวจดูให้แน่ใจ และหลังตรวจแล้ว คุณแม่ที่รู้สึกลูกดิ้นลดลงเพียงครั้งเดียวส่วนใหญ่มักมีการตั้งครรภ์ที่ดำเนินไปได้ตามปกติและคลอดลูกที่แข็งแรง

ลูกดิ้นน้อยลง 19-20 สัปดาห์

แบบไหนที่พบได้ และแบบไหนไปพบแพทย์


สถานการณ์	อาการที่พบได้	ควรพบแพทย์
ช่วงเวลาที่เริ่มรู้สึก	แม่ท้องแรกอาจเพิ่งเริ่มรู้สึกหลัง 20 สัปดาห์	อายุครรภ์ถึง 24 สัปดาห์แล้วยังไม่เคยรู้สึกลูกดิ้นเลย
ตอนที่รู้สึกน้อย	ตอนที่แม่กำลังเดินหรือยุ่ง ๆ อยู่	รู้สึกว่าลูกดิ้นน้อยลงหรืออ่อนลงกว่าที่เคย
รกเกาะด้านหน้า	รู้สึกการขยับเบากว่าคนที่รกอยู่ตำแหน่งอื่น	ดิ้นน้อยลงหรือเบาลงกว่าที่เคยของตัวเอง แม้รกจะอยู่ด้านหน้า
ความรู้สึกของแม่	ไม่มีอะไรรบกวนใจ	รู้สึกว่ามีอะไรไม่ถูกต้อง แม้จะอธิบายไม่ได้
การขยับของลูก	ยังรู้สึกการขยับได้เป็นช่วง ๆ	ไม่รู้สึกว่าลูกขยับอีกเลย

เช็กลิสต์: อาการแบบนี้ไม่ควรรอ

แนะนำให้ติดต่อสถานพยาบาลทันที หากมีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ค่ะ

รู้สึกว่าลูกดิ้นน้อยลงกว่าที่เคย
รู้สึกว่าการดิ้นอ่อนลงกว่าปกติ
ไม่รู้สึกว่าลูกขยับอีกเลย
รู้สึกว่ารูปแบบการดิ้นที่เคยสังเกตเปลี่ยนไป
รู้สึกว่ามีอะไรไม่ถูกต้อง แม้จะอธิบายไม่ได้ว่าทำไม
อายุครรภ์ถึง 24 สัปดาห์แล้ว แต่ยังไม่เคยรู้สึกลูกดิ้นเลย

นอกจากเรื่องลูกดิ้น NHS ยังระบุว่าอาการเหล่านี้ควรได้รับคำแนะนำจากแพทย์เช่นกัน ได้แก่ เลือดออกทางช่องคลอด มีของเหลวไหลซึมออกจากช่องคลอด ปวดท้องหรือปวดหลังที่กังวลใจ และมีไข้ตั้งแต่ 38 องศาเซลเซียสขึ้นไป

อย่ารอถึงพรุ่งนี้หรือถึงวันนัดนะคะ NHS ระบุให้โทรทันที แม้จะเป็นกลางดึก และ Tommy’s ย้ำว่าไม่ควรรอถึงวันถัดไปหรือรอนัดครั้งหน้า ถ้าอยู่ในประเทศไทย ให้โทรหาโรงพยาบาลที่ฝากครรภ์ หรือไปที่ห้องฉุกเฉินหรือห้องคลอดของโรงพยาบาลได้เลยค่ะ

ถ้าเคยสูญเสียลูกในท้องมาก่อน

ถ้าคุณแม่เคยสูญเสียลูกในท้องมาก่อน ความกังวลทุกครั้งที่ลูกดิ้นเบาลงเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ และไม่ได้เป็นการคิดมากเกินไปค่ะ คุณแม่รู้จักร่างกายและการตั้งครรภ์ของตัวเองดีที่สุด ถ้ารู้สึกว่ามีอะไรไม่ถูกต้อง ให้ติดต่อสถานพยาบาลได้เลย และไม่ต้องลังเลที่จะติดต่อ ไม่ว่าจะเกิดขึ้นกี่ครั้งก็ตาม

ระหว่างรอไปพบแพทย์ คุณแม่ทำอะไรได้บ้าง?

สิ่งที่ทำได้

นั่งหรือนอนพักเงียบ ๆ วางมือบนท้อง แล้วตั้งใจสังเกตสักไม่กี่นาที Cleveland Clinic ระบุว่าบางครั้งแค่เรายุ่งเกินกว่าจะรู้สึกการขยับ แต่ไม่ต้องรอผลก่อนโทรนะคะ
เตรียมเล่าให้ทีมแพทย์ฟังว่าลูกดิ้นเปลี่ยนไปอย่างไร เพราะ RCOG ระบุว่าทีมแพทย์จะสอบถามเรื่องการดิ้นของลูกก่อน

สิ่งที่ไม่ต้องทำ

ไม่ต้องพยายามกระตุ้นให้ลูกดิ้น: คุณแม่อาจเคยได้ยินวิธีดื่มน้ำเย็นหรือกินของหวาน ไม่ควรพยายามทำให้ลูกขยับ ถ้ารู้สึกว่าลูกดิ้นน้อยลงให้ติดต่อสถานพยาบาลทันที และงานวิจัยของ University of Auckland ในช่วงไตรมาสที่ 3 พบว่าเครื่องดื่มเย็นหรืออาหารหวานไม่ได้ทำให้ลูกขยับมากขึ้น จึงไม่ควรใช้วิธีเหล่านี้แทนการไปตรวจ
ไม่ใช้เครื่องฟังเสียงหัวใจหรือแอปที่บ้านเช็กหัวใจลูก: NHS และ Tommy’s ระบุว่าวิธีนี้เชื่อถือไม่ได้ เพราะแม้จะได้ยินเสียงหัวใจ ก็ไม่ได้แปลว่าลูกสบายดี

ที่โรงพยาบาลจะตรวจอะไรบ้าง?

ขั้นตอนอาจแตกต่างกันไปตามโรงพยาบาลและอายุครรภ์ของคุณแม่ค่ะ ตามข้อมูลของ Tommy’s ถ้าอายุครรภ์ยังไม่ถึง 24 สัปดาห์ ทีมแพทย์และพยาบาลจะเริ่มจากฟังเสียงหัวใจของลูก และส่งต่อไปยังหน่วยดูแลการตั้งครรภ์เพิ่มเติมหากจำเป็น ส่วน RCOG ระบุว่าถ้าถึง 24 สัปดาห์แล้วยังไม่เคยรู้สึกลูกดิ้นเลย แพทย์จะตรวจฟังเสียงหัวใจลูก อาจนัดอัลตราซาวน์ และอาจส่งต่อไปยังศูนย์เวชศาสตร์มารดาและทารกในครรภ์เพื่อตรวจดูสุขภาพของลูก

เมื่ออายุครรภ์มากขึ้น การตรวจจะละเอียดขึ้น ทีมแพทย์จะฟังเสียงหัวใจลูก ถามเรื่องการดิ้น วัดขนาดท้อง วัดความดันโลหิต และตรวจปัสสาวะ และหลัง 26 สัปดาห์จะมีการเฝ้าติดตามอัตราการเต้นของหัวใจและการเคลื่อนไหวของลูกเพิ่มเติม

RCOG ระบุว่าการตรวจเหล่านี้มักช่วยให้อุ่นใจว่าทุกอย่างเรียบร้อยดี และ Tommy’s แนะนำว่าคุณแม่ไม่ควรถูกให้กลับบ้านจนกว่าจะรู้สึกสบายใจกับการดิ้นของลูก และผลตรวจบอกว่าคุณแม่กับลูกสบายดี

ต้องนับลูกดิ้นตอน 19-20 สัปดาห์ไหม?

ยังไม่ต้องค่ะ นพ.อดิศร อักษรภูษิตพงศ์ สูตินรีแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์มารดาและทารกในครรภ์ จากโรงพยาบาลพญาไท 3 ให้คำแนะนำไว้ในบทความวิธีนับลูกดิ้นของ theAsianparentว่าช่วงไตรมาสที่ 1 และ 2 ทารกจะดิ้นไม่เป็นเวลา และแนะนำให้เริ่มนับลูกดิ้นหลังอายุครรภ์ครบ 28 สัปดาห์ Cleveland Clinic ก็ระบุว่าการนับลูกดิ้นจะสำคัญมากขึ้นในไตรมาสที่ 3 (สัปดาห์ที่ 28-40)

ตอนนี้จึงแค่ค่อย ๆ สังเกตว่าลูกมักขยับตอนไหน เบาแค่ไหน แล้วเมื่อถึงสัปดาห์ที่ 28 ค่อยเริ่มนับตามที่แพทย์แนะนำ หรือจะใช้ฟีเจอร์นับลูกดิ้นในแอป theAsianparent ก็ได้ค่ะ (วิธีใช้งานฟีเจอร์นับลูกดิ้น)

–เริ่มต้นนับลูกดิ้นในแอป–

ลูกน้อยในท้องช่วงนี้กำลังทำอะไรอยู่?

Cleveland Clinic ระบุว่าลูกเริ่มขยับตั้งแต่ราว 12 สัปดาห์ แต่คุณแม่มักยังไม่รู้สึก ส่วน Mayo Clinic ระบุว่าลูกอาจเริ่มได้ยินเสียงบางอย่างได้ราวสัปดาห์ที่ 18 และราวสัปดาห์ที่ 25 อาจขยับตอบสนองต่อเสียงที่คุ้นเคย เช่น เสียงของคุณแม่ ถ้าอยากอ่านพัฒนาการของลูกต่อ ลองดูพัฒนาการทารกในครรภ์สัปดาห์ที่ 20ได้ค่ะ ส่วนเรื่องลูกดิ้นครั้งแรก อ่านเพิ่มได้ที่ลูกดิ้นครั้งแรกรู้สึกอย่างไร และอ่านเรื่องลูกดิ้นน้อยลง เมื่อไหร่ที่ควรกังวลเพิ่มเติมได้ค่ะ

FAQ: คำถามที่คุณแม่ถามบ่อย

Q: ลูกดิ้นเป็นช่วง ๆ แล้วเงียบไปสักพัก ปกติไหม?

A: RCOG ระบุว่าลูกมีช่วงหลับที่ส่วนใหญ่ยาว 20-40 นาที และไม่ค่อยยาวเกิน 90 นาที โดยปกติลูกจะไม่ขยับในช่วงนั้น จึงเป็นเรื่องปกติที่จะมีช่วงเงียบสลับกับช่วงที่ลูกขยับ แต่ถ้ารู้สึกว่าลูกดิ้นน้อยลงกว่าที่เคย หรือไม่แน่ใจ ให้ติดต่อสถานพยาบาลได้เลยค่ะ

Q: ตอน 19-20 สัปดาห์ ต้องนับลูกดิ้นกี่ครั้งต่อวัน?

A: ยังไม่ต้องนับค่ะ NHS ระบุว่าไม่มีจำนวนครั้งที่กำหนดว่าลูกต้องดิ้นกี่ครั้งต่อวัน ส่วนแพทย์ในไทยแนะนำให้เริ่มนับหลัง 28 สัปดาห์ ช่วงนี้แค่ทำความรู้จักจังหวะการขยับของลูกก็พอค่ะ

Q: รกอยู่ด้านหน้าทำให้รู้สึกลูกดิ้นน้อยลงได้ไหม?

A: ได้ค่ะ Tommy’s อธิบายว่ารกที่อยู่ด้านหน้ามดลูก (anterior placenta) ทำหน้าที่คล้ายเบาะรองรับแรงเตะ ทำให้รู้สึกได้ไม่ง่ายนัก แต่คุณแม่ก็ยังควรรู้สึกการขยับเป็นประจำ สิ่งที่เป็นปกติของลูกอาจแค่ต่างจากคนอื่น ถ้ารู้สึกว่าลูกดิ้นน้อยลงหรืออ่อนลงกว่าที่เคยของตัวเอง ก็ควรติดต่อแพทย์แม้รกจะอยู่ด้านหน้าก็ตาม

Q: ดื่มน้ำเย็นหรือกินของหวานช่วยให้ลูกดิ้นได้ไหม?

A: แหล่งข้อมูลบางแห่งกล่าวถึงวิธีเหล่านี้ แต่ Tommy’s ระบุชัดว่าไม่ควรพยายามทำให้ลูกขยับ และงานวิจัยของ University of Auckland ในไตรมาสที่ 3 พบว่าเครื่องดื่มเย็นหรืออาหารหวานไม่ได้ทำให้ลูกขยับมากขึ้น ถ้ารู้สึกว่าลูกดิ้นน้อยลง จึงไม่ควรใช้วิธีเหล่านี้แทนการติดต่อแพทย์ค่ะ

Q: แม่ท้องแรกจะรู้สึกลูกดิ้นตอนไหน และถ้ายังไม่รู้สึกเลยต้องทำอย่างไร?

A: แม่ท้องแรกอาจไม่รู้สึกการขยับจนเกิน 20 สัปดาห์ ส่วนแม่ที่เคยท้องมาก่อนอาจรู้สึกได้ตั้งแต่ราว 16 สัปดาห์ ถ้าถึง 24 สัปดาห์แล้วยังไม่เคยรู้สึกลูกดิ้นเลย ให้แจ้งแพทย์หรือพยาบาลที่ดูแลการฝากครรภ์ ซึ่งจะตรวจเช็กหัวใจและการขยับของลูกให้

Q: ไปตรวจแล้วหมอบอกว่าปกติ แต่ยังกังวลอยู่ ทำอย่างไรดี?

A: ถ้ากลับบ้านแล้วรู้สึกว่าลูกดิ้นน้อยลงอีก ให้ติดต่อสถานพยาบาลอีกครั้งได้เลย แม้ครั้งก่อนจะตรวจแล้วปกติ ไม่ว่าจะเกิดขึ้นกี่ครั้งก็ไม่ต้องลังเล และถ้ารู้สึกว่ามีอะไรไม่ถูกต้อง แม้อธิบายไม่ได้ว่าทำไม ก็แนะนำให้ติดต่อสถานพยาบาลเช่นกัน

Q: มีอาการอื่นที่ควรบอกแพทย์ร่วมกับลูกดิ้นน้อยลงไหม?

NHS ระบุว่าควรได้รับคำแนะนำจากแพทย์เมื่อมีเลือดออกทางช่องคลอด มีของเหลวไหลซึมออกจากช่องคลอด หรือมีอาการปวดที่กังวลใจ และควรได้รับการตรวจเช็กเมื่อมีไข้สูง (ตั้งแต่ 38 องศาเซลเซียสขึ้นไป) อย่างใดอย่างหนึ่งในนั้นก็ควรบอกทีมแพทย์ร่วมกับเรื่องลูกดิ้นได้เลยค่ะ

การรู้สึกว่าลูกดิ้นเบา ๆ บ้างไม่ดิ้นบ้างในช่วง 19-20 สัปดาห์เป็นเรื่องที่พบได้ เพราะลูกยังตัวเล็ก คุณแม่บางคนเพิ่งเริ่มรู้สึก หรือรกอยู่ด้านหน้า แต่ถ้ารู้สึกว่าลูกดิ้นน้อยลง เบาลง หรือเปลี่ยนไปจากที่เคย หรือแค่รู้สึกว่ามีอะไรไม่ถูกต้อง ให้โทรหาโรงพยาบาลที่ฝากครรภ์ได้เลยค่ะ คุณแม่รู้จักร่างกายและการตั้งครรภ์ของตัวเองดีที่สุด การไปตรวจแล้วพบว่าทุกอย่างปกติคือข่าวดีที่สุดในการไปครั้งนั้นแล้วค่ะ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ หากมีความกังวลใด ๆ เกี่ยวกับสุขภาพครรภ์หรือการดิ้นของลูก ควรปรึกษาสูตินรีแพทย์เสมอ

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

ท้อง 25 สัปดาห์ หายใจไม่ค่อยออก เหนื่อย ใจสั่น อาการแบบนี้ปกติไหม

ฉี่ปนเลือดระหว่างตั้งครรภ์ อันตรายไหม? และควรทำอะไรก่อนไปพบแพทย์

ท้อง 19 สัปดาห์ กินอิ่มแล้วท้องตึง กินอิ่มไม่ค่อยได้ ปกติไหม ควรไปหาหมอหรือเปล่า?

แหล่งอ้างอิง

Your baby’s movements in pregnancy, Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG)
Your baby’s movements, NHS
Baby movements in pregnancy, Tommy’s
Quickening in Pregnancy: First Movements & What To Expect, Cleveland Clinic
Kick Counts, Cleveland Clinic
Pregnancy symptoms you need to get help for, NHS
ทารกในครรภ์ที่ไม่ค่อยดิ้น, โรงพยาบาลกรุงเทพพัทยา
Things that go bump in the night: new ‘normal’ for baby movements, University of Auckland
คลายข้อสงสัย วิธีนับลูกดิ้น นับยังไง ดิ้นแบบไหนที่บ่งบอกว่าลูกปลอดภัย, theAsianparent Thailand
Fetal development: The 2nd trimester, Mayo Clinic

บทความอัปเดตล่าสุด พฤศจิกายน 2569

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!