แม่เป็นไข้หวัดใหญ่ ให้นมลูก ได้ไหม กินยาต้านไวรัสตัวไหน ไม่อันตราย

เป็นเรื่องที่คุณแม่มือใหม่หลายคนมักกังวลไม่ใช่น้อย ถ้าแม่เป็นไข้ในขณะที่ลูกกินนมแม่นั้น ลูกจะเป็นอะไรไหม จะติดไข้ผ่านน้ำนมได้หรือเปล่า และควรหยุดหรือให้นมลูกต่อ มาดูคำตอบจากเรื่องนี้กันค่ะ

แม่เป็นไข้หวัดใหญ่ ให้นมลูก ได้ไหม

แม่เป็นไข้หวัดใหญ่ ป่วยเป็นไข้ ไอเจ็บคอ ต้องกินยา แล้วแม่จะให้นมลูกต่อไปได้ไหม หรือปั๊มนมแม่ทิ้งไปก่อน แม่กลัวลูกจะติดหวัด แพร่เชื้อไปสู่ลูกรัก หรือยาที่แม่กิน ยาต้านไวรัส ยาแก้ไข้ จะส่งผ่านน้ำนมไปทำอันตรายกับลูกหรือเปล่า

น้ำนมแม่

“น้ำนม” หรือกระบวนการผลิตน้ำนมที่เกิดขึ้นล้วนเป็นเรื่องที่อัศจรรย์สำหรับคุณแม่มือใหม่ และน่าจะเป็นเรื่องที่ทำให้คุณแม่คลายกังวลได้ หากแม่ต้องมาเป็นไข้ในขณะที่ให้นมลูก เพราะกระบวนการผลิตน้ำนมของแม่ถูกธรรมชาติรังสรรค์มาให้มีระบบรักษาความปลอดภัยที่มีประสิทธิภาพสูง ซึ่งกว่าน้ำนมจะผ่านออกมาสู่ลูกน้อยนั้นต้องผ่านการกลั่นกรองจากผนังถึง 2 ชั้น คือ ผนังหลอดเลือดฝอย และผนังต่อมน้ำนม

เมื่อแม่เป็นไข้ กินยา จะส่งผลต่อลูกขณะให้นมไหม?

เมื่อคุณแม่มีอาการป่วยไข้ไม่สบายธรรมดา และจำเป็นที่จะต้องกินยาก็สามารถกินยาตามที่คุณหมอแนะนำได้อย่างปลอดภัย เพราะปริมาณยาที่จะผ่านเข้าสู่น้ำนมแม่ได้มีไม่ถึง 1% เท่านั้น และร่างกายของลูกเองก็ยังมีระบบป้องกันพื้นฐาน เช่น น้ำลาย น้ำย่อย หรือเนื้อเยื่อคัดกรองต่าง ๆ ที่คอยสกัดกั้นยาไว้อีกระดับหนึ่ง แต่ถ้าหากมีอาการเจ็บป่วยรุนแรงที่ต้องได้รับยาเฉพาะทางหรือตามที่แพทย์สั่ง ก็อาจจำเป็นต้องหยุดการให้นมลูกขณะกินยารักษา

แม่เป็นไข้หวัดใหญ่ให้นมลูกได้ไหม

แม่เป็นไข้หวัดใหญ่ให้นมลูกได้ไหม

 

เมื่อแม่เป็นไข้ควรปฏิบัติตัวอย่างไร

  • หากแม่เริ่มต้นมีอาการเป็นหวัด คัดจมูก ควรบรรเทาอาการและดูแลตัวเองด้วยการรับประทานอาหารที่มีวิตามินซีสูง ดื่มน้ำมากๆ และพักผ่อนให้เพียงพอ
  • เมื่อต้องไปพบแพทย์ ควรแจ้งให้ทราบว่ากำลังให้นมลูกอยู่ เพื่อคุณหมอจะได้เลือกยาที่มีผลต่อการให้นมทารกน้อยที่สุด
  • ปฏิบัติตามคำแนะนำของคุณหมออย่างเคร่งครัด เช่น ยาบางตัวต้องกินติดต่อกันจนหมด บางตัวต้องกินหลังอาหาร ในช่วงที่กินยาก็ควรสังเกตอาการของลูกด้วยว่ามีอะไรผิดปกติหรือไม่
  • ปกติยาจะมีปริมาณสูงสุดในกระแสเลือดหลังจากกินไปแล้วประมาณ 1-3 ชั่วโมง ฉะนั้น หลังให้ลูกกินมเสร็จแล้วควรกินยาทันที หรือเลือกช่วงกินยาในขณะที่ลูกหลับยาวที่สุด เพื่อช่วยลดโอกาสที่ยาจะผ่านน้ำนมไปสู่ลูกได้
  • ดื่มน้ำให้เพียงพอ เพื่อช่วยขับยาออกจากร่างกายได้ดีขึ้น
  • หากเป็นยาที่ห้ามกินขณะให้นมลูก คุณแม่ควรใช้วิธีปั๊มนมเพื่อเก็บน้ำนมเป็นสต็อกแช่แข็งไว้ให้ลูกล่วงหน้า โดยกะให้ปริมาณน้ำนมที่เก็บพอดีกับช่วงเวลาที่ต้องกินยา หรือถ้าต้องกินยาพร้อมกับหยุดให้นมชั่วคราวระหว่างนี้ก็ควรบีบหรือปั้มน้ำนมทิ้งเพื่อให้เต้านมยังคงผลิตน้ำนมต่อไปได้ไม่ขาดช่วงนะคะ
  • ถ้าจำเป็นต้องมีการรักษาระยะยาว ควรปรึกษาคุณหมอเรื่องการให้นมแม่ ควรหยุดชั่วคราวเพื่อรับการรักษาแล้วค่อยกลับมาให้นมลูกอีกครั้ง หรือสามารถเลื่อนการรักษาได้หลังจากลูกหย่านมแล้วกลับมารักษาต่อ หรือต้องหยุดให้นมลูกตลอดไป
  • หากมีอาการข้ออักเสบ เคล็ด ขัดยอก ควรใช้ยาทาภายนอกแทนยากิน

ถึงแม้ว่าโดยข้อเท็จจริงแล้ว ยาจะผ่านเข้าสู่ร่างกายทารกได้ในปริมาณน้อยมากก็ตาม แต่หากเป็นไปได้ในขณะที่คุณแม่ให้นมลูกอยู่นั้นถ้าเลี่ยงการกินยาได้โดยไม่ปล่อยให้ยาผ่านเข้าสู่ร่างกายลูกเป็นดีที่สุด

 

แม่เป็นไข้หวัดใหญ่ให้นมลูกได้ไหม

พญ. ศิริพัฒนา ศิริธนารัตนกุล ได้โพสต์ถึงกรณีที่แม่เป็นไข้หวัดใหญ่ให้นมลูกได้ไหม ว่า

ไข้หวัดใหญ่กับการให้นมแม่

ในช่วงที่มีการระบาดของไข้หวัดใหญ่ชนิดต่างๆ ในขณะนี้ คุณแม่ที่กำลังให้นมแม่แก่ลูกสมควรอย่างยิ่งที่จะคงให้นมแม่อย่างต่อเนื่องต่อไปนะคะ อย่าเพิ่งรีบหยุดนมแม่ เพราะ เราพบว่า ทารกที่ไม่ได้กินนมแม่ หากรับเชื้อไข้หวัดใหญ่ จะมีโอกาสเกิดการติดเชื้อทางเดินหายใจรุนแรงได้มากกว่า ทารกที่กินนมแม่ค่ะ

ถึงแม้คุณแม่จะสงสัยว่า ตนเองจะเป็นไข้หวัดใหญ่ หรืออยู่ใกล้ชิดคนที่เป็นไข้หวัดใหญ่ ก็ให้คงการให้นมแม่ต่อไป เพราะ ก่อนหน้าที่คุณแม่จะทราบว่าตนเป็นไข้หวัดใหญ่ เชื้อก็อาจจะแพร่มาสู่ลูกแล้วก็ได้ เนื่องจากเชื้อไวรัสนี้อาจแพร่กระจายได้ก่อนที่คนไข้จะมีอาการเป็นเวลา 24-48 ชม เสียด้วยซ้ำไป

ถึงแม้ลูกที่กินนมแม่อยู่สงสัยว่าจะเป็นไข้หวัดใหญ่ ก็ให้กินนมแม่ต่อไป

การให้นมแม่ทำให้การติดเชื้อทางเดินหายใจลดความรุนแรงลง ยิ่งใน 6 เดือนแรกที่กินนมแม่อย่างเดียวจะมีการป้องกันได้อย่างดีที่สุด และถึงแม้จะให้นมแม่ร่วมกับนมผสม ก็ยังมีผลป้องกันได้ดีกว่า การกินนมผสมอย่างเดียว ดังนั้น คุณแม่ที่ยังให้ทั้งสองอย่างอยู่ ควรถือโอกาสนี้เพิ่มการให้นมแม่มากขึ้น และลดการให้นมผสมลง เพื่อเพิ่มภูมิต้านทานให้ลูกค่ะ

สำหรับทารกที่คลอดก่อนกำหนด และทารกที่เพิ่งคลอดจากแม่ที่สงสัยว่าจะเป็นไข้หวัดใหญ่ ควรได้รับการดูแลแนะนำเป็นรายๆไปจากผู้เชี่ยวชาญทางด้านโรคติดเชื้อ ยังไม่มีใครทราบแน่นอนว่าโอกาสเสี่ยงจริงๆในการที่เชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่จะผ่านมาทางนมแม่มีมากน้อยเพียงไร แต่คิดว่ามีโอกาสน้อยมาก เพราะ การรายงานว่าพบไวรัสในกระแสเลือดในช่วงระบาดของไข้หวัดใหญ่หาได้ยากมากจริงๆ นั่นแสดงว่า โอกาสพบเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ในน้ำนมแม่ก็น้อยมากด้วย

กินยาต้านไวรัสตัวไหน ไม่อันตราย ให้นมลูกได้อย่างสบายใจ

การรักษาด้วยยาต้านไวรัส

แม่ที่กินยาต้านไวรัสตัวใดตัวหนึ่งในสองตัวนี้ (Oseltamivir , Zanamivir) ที่เป็นยาที่แนะนำให้ใช้ในไข้หวัดใหญ่ สามารถให้นมแม่แก่ลูกที่คลอดครบกำหนดได้

  • ระดับของยา Oseltamivirในน้ำนมแม่ อยู่ในระดับต่ำ ในการศึกษาหนึ่งพบว่า ทารกที่กินนมแม่ที่กินยานี้จะได้รับยาประมาณ 0.5% ของขนาดที่แม่กิน
  • ยา Oseltamivir ได้รับการรับรองให้ใช้ในทารกที่อายุต่ำว่า 1 ปี ส่วนยา Zanamivirที่ให้โดยการสูดดม จะมีระดับยาในพลาสมาในระดับต่ำ จึงไม่น่ามีผลต่อระดับยาในนมแม่ และทารกที่กินนมแม่

เอกสารอ้างอิง

. Academy of Breastfeeding Medicine : BREASTFEEDING AND H1N1 INFLUENZA A Information for Physicians

 

ที่มา : มูลนิธิศูนย์นมแม่แห่งประเทศไทย

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ :

รับมือ 4 อาการผิดปกติของเต้านมที่ต้องเจอระหว่างให้นมลูก

10 สิ่งที่แม่ควรรู้ก่อนให้นมลูกครั้งแรก

ParentTown