“ท้องผูก” เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในคุณแม่ตั้งครรภ์ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนและการทำงานของระบบย่อยอาหารที่ช้าลง ประกอบกับมดลูกที่ขยายตัวไปกดทับลำไส้ ส่งผลให้การขับถ่ายยากลำบาก สร้างความรู้สึกไม่สบายตัวให้กับคุณแม่ไม่น้อย หลายคนเลยพยายามสรรหาวิธีที่จะลดอาการท้องผูกระหว่างตั้งครรภ์ ซึ่งในบรรดาวิธีแก้ท้องผูกที่หลากหลาย “มะขาม” กลายเป็นตัวเลือกที่ถูกพูดถึงบ่อย ด้วยความเชื่อว่าเป็นยาระบายธรรมชาติที่ปลอดภัย อุดมด้วยไฟเบอร์ แต่… คนท้องกินไฟเบอร์มะขามได้ไหม ? ไปหาคำตอบพร้ออมกันค่ะ

ทำไม? คุณแม่ตั้งครรภ์ มีอาการท้องผูก
ในช่วงตั้งครรภ์โดยเฉพาะช่วงอายุครรภ์มากขึ้นจะทำให้คุณแม่มีอาการท้องผูกได้ง่ายค่ะ ซึ่งมีหลายปัจจัยที่ทำให้คุณแม่ตั้งครรภ์มีอาการท้องผูกได้ง่ายขึ้น ดังนี้ค่ะ
- การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน ในระหว่างตั้งครรภ์ ร่างกายจะผลิตฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน (Progesterone) มากขึ้น ซึ่งฮอร์โมนนี้มีผลทำให้กล้ามเนื้อเรียบในร่างกายคลายตัว รวมถึงกล้ามเนื้อของลำไส้ด้วย เมื่อลำไส้คลายตัว การบีบตัวของลำไส้ก็จะลดลง ทำให้กากอาหารเคลื่อนตัวช้าลงและเกิดอาการท้องผูก
- การขยายตัวของมดลูก เมื่ออายุครรภ์มากขึ้น มดลูกที่ขยายตัวจะไปกดเบียดลำไส้ ทำให้ช่องทางเดินอาหารแคบลง และการเคลื่อนไหวของกากอาหารเป็นไปได้ยากขึ้น การทำงานของระบบขับถ่ายจึงไม่สมบูรณ์
- ดื่มน้ำไม่เพียงพอ คุณแม่ตั้งครรภ์ต้องการน้ำมากขึ้น เพื่อช่วยในการสร้างน้ำคร่ำ และเพื่อการไหลเวียนโลหิตที่ดี การดื่มน้ำไม่เพียงพอจะทำให้ร่างกายดูดซึมน้ำจากกากอาหารในลำไส้ ทำให้กากอาหารแข็งและขับถ่ายยาก
- เคลื่อนไหวร่างกายน้อย คุณแม่ตั้งครรภ์ที่เคลื่อนไหวร่างกายน้อยลง เนื่องจากเหนื่อยง่าย หรือติดเตียง จะมีโอกาสท้องผูกมากขึ้น
- การกิน การกินอาหารที่มีกากใยอาหารน้อย หรืออาหารแปรรูปมาก ก็เป็นปัจจัยที่ทำให้ท้องผูกได้

ไฟเบอร์มะขามคืออะไร คนท้องกินไฟเบอร์มะขามได้ไหม ?
มะขามเป็นผลไม้ที่มีรสเปรี้ยวอมหวาน ซึ่งมีคุณประโยชน์หลากหลายในการเสริมสุขภาพ โดยเฉพาะในเรื่องของการขับถ่าย และการเสริมสร้างระบบย่อยอาหาร สำหรับไฟเบอร์มะขามเป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ทำจากใยอาหารและมีส่วนผสมของมะขามเป็นหลัก มีจุดประสงค์หลักในการช่วยในเรื่องของระบบขับถ่ายและสุขภาพของลำไส้ โดยมีลักษณะทั่วไป คือ
- ส่วนผสม ใยอาหาร (fiber) ซึ่งอาจมาจากแหล่งต่างๆ เช่น ผัก ผลไม้ หรือเปลือกของพืชบางชนิด นอกจากนี้ก็มีส่วนผสมของมะขาม ซึ่งอาจมาในรูปของผงมะขาม สารสกัดจากมะขาม หรือรสชาติมะขามที่เติมเข้าไป
- รูปแบบ มักมาในรูปแบบของผงบรรจุซองพร้อมชงดื่มกับน้ำ
ซึ่งคำถามที่เกิดขึ้นว่า คนท้องกินไฟเบอร์มะขามได้ไหม ? คำตอบคือ “ได้ค่ะ” แต่ควรกินในปริมาณที่เหมาะสมและระมัดระวัง และปรึกษาแพทย์ก่อนทุกครั้ง อย่างไรก็ตาม หากคุณแม่ต้องการได้ไฟเบอร์จากมะขามจริงๆ แนะนำว่าให้เลือกกินมะขามในรูปแบบที่ไม่แปรรูป หรือมีการแปรรูปน้อยที่สุดต่อไปนี้ค่ะ
- มะขามสด/สุก อาจเลือกที่มีรสเปรี้ยวมากกว่ามะขามหวานก็ได้ค่ะ
- มะขามเปียก การกินมะขามเปียกในปริมาณน้อย สามารถช่วยบรรเทาอาการท้องผูกได้
- น้ำมะขาม ดื่มน้ำมะขามคั้นสด (ไม่เติมน้ำตาล) หรือน้ำมะขามสำเร็จรูป (เลือกที่เติมน้ำตาลน้อย)
- มะขามปรุงรส กินได้แต่ในปริมาณน้อยค่ะ โดยควรหลีกเลี่ยงมะขามปรุงรสที่มีน้ำตาล เกลือ หรือสารปรุงแต่งรสมากเกินไป

|
ประโยชน์ของไฟเบอร์ในมะขามสำหรับคนท้อง
|
บรรเทาอาการท้องผูก |
ไฟเบอร์จากมะขามจะช่วยให้อุจจาระนิ่ม และเคลื่อนตัวผ่านลำไส้ได้ง่ายขึ้น และมีกรดทาร์ทาริก ซึ่งมีฤทธิ์เป็นยาระบายอ่อนๆ |
ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด |
ใยอาหารช่วยชะลอการดูดซึมน้ำตาล ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดคงที่ ลดความเสี่ยงต่อภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ |
ลดความเสี่ยงริดสีดวงทวาร |
อาการท้องผูกเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญต่อการเกิดริดสีดวงทวาร ซึ่งพบได้บ่อยในคุณแม่ตั้งครรภ์ การขับถ่ายที่ง่ายขึ้นจะช่วยลดความเสี่ยงนี้ได้ |
ส่งเสริมสุขภาพที่ดีของลำไส้ |
ไฟเบอร์เป็นอาหารของจุลินทรีย์ดีในลำไส้ ช่วยให้จุลินทรีย์เหล่านี้เจริญเติบโต และทำงานได้ดี |
เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน |
มีวิตามินซี ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน และต่อต้านอนุมูลอิสระ |
ป้องกันภาวะโลหิตจาง |
มีธาตุเหล็ก ช่วยป้องกันภาวะโลหิตจาง ซึ่งเป็นภาวะที่พบได้บ่อยในคุณแม่ตั้งครรภ์ |
คนท้องกินไฟเบอร์มะขามได้ไหม ? ข้อควรระวังระหว่างตั้งครรภ์
ไม่ว่าจะเป็นมะขามสด มะขามแปรรูป หรือ ไฟเบอร์มะขาม ก็ตาม มีข้อควรระวังที่แม่ท้องควรใส่ใจในการกินเพื่อบรรเทาอาการท้องผูกระหว่างตั้งครรภ์ดังนี้ค่ะ
- ปริมาณ การกินมะขามในปริมาณที่มากเกินไป อาจทำให้เกิดอาการท้องเสีย หรือท้องร่วงได้ คุณแม่ควรกินในปริมาณที่พอเหมาะ และสังเกตอาการของตนเอง
- ความสะอาด ควรเลือกซื้อมะขามที่สะอาด และล้างให้สะอาดก่อนกิน เพื่อป้องกันการติดเชื้อ
- โรคประจำตัว หากคุณแม่มีโรคประจำตัว เช่น โรคเบาหวาน ควรปรึกษาแพทย์ก่อน เพราะในมะขามมีน้ำตาลซึ่งอาจมีปริมาณที่สูงเกินไป

คนท้องดูแลตัวเองยังไง? ห่างไกลท้องผูก
น่าจะได้คำตอบแล้วนะคะว่า คนท้องกินไฟเบอร์ได้ไหม ? ซึ่งสิ่งที่อยากบอกคุณแม่เพิ่มเติมคือ ปัญหาท้องผูกในแม่ตั้งครรภ์ อาจไม่จำเป็นต้องพึ่งไฟเบอร์จากมะขามเท่านั้น แต่บรรเทาได้ด้วยการปรับเปลี่ยนรูปแบบการใช้ชีวิตและการกินอาหารที่มีประโยชน์อื่นๆ ดังนี้ค่ะ
-
กินอาหารที่มีไฟเบอร์มากขึ้น
คนท้องควรกินไฟเบอร์ที่มาจากผัก ผลไม้ หรือธัญพืชไม่ขัดสีให้ได้อย่างน้อย 25-30 กรัมต่อวัน เช่น ลูกพรุน ฝรั่ง ผักโขม อัลมอนด์ การเพิ่มอาหารที่มีไฟเบอร์หรือเส้นใยในมื้ออาหารจะช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบขับถ่าย ช่วยให้อาการท้องผูกดีขึ้น
-
ดื่มน้ำให้มาก
การดื่มน้ำอย่างเพียงพอจะช่วยให้ไฟเบอร์ทำงานได้มากขึ้น ส่งผลดีต่อการขับถ่ายของเสียออกจากร่างกาย ช่วยให้คุณแม่ได้รับน้ำเพียงพอต่อความต้องการ เพราะร่างกายระหว่างตั้งครรภ์ต้องการของเหลวมากขึ้น ช่วยในการไหลเวียนโลหิตของคุณแม่และลูกน้อยในครรภ์
-
ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
การออกกำลังหรือเคลื่อนไหวร่างกายบ่อยๆ จะช่วยกระตุ้นระบบการทำงานของลำไส้ คุณแม่ที่ออกกำลังกายน้อยจะยิ่งเสี่ยงต่ออาการท้องผูกได้ ดังนั้น ควรหมั่นออกกำลังกายเบาๆ ด้วยการเดิน ว่ายน้ำ โยคะ หรือภายใต้คำแนะนำของแพทย์ อย่างน้อย 3 ครั้งต่อสัปดาห์ ครั้งละ 20-30 นาที
-
เพิ่มอาหารที่มีโพรไบโอติกส์
โพรไบโอติกส์ คือ จุลินทรีย์มีประโยชน์ในร่างกายมนุษย์ ส่งผลดีต่อการทำงานของลำไส้และการขับถ่าย ซึ่งอาจช่วยลดอาการท้องอืด ท้องเสีย ท้องผูก และอาการปอดท้องด้วยการปรับสมดุลของจุลินทรีย์ในลำไส้ได้
-
ใช้ยาตามคำแนะนำแพทย์
หากอาการท้องผูกยังไม่ดีขึ้น คุณแม่อาจใช้ยาบางชนิดเพื่อช่วยบรรเทาอาการท้องผูก แต่ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเพื่อความปลอดภัย รวมถึงควรปรึกษาแพทย์เรื่องการใช้อาหารเสริมธาตุเหล็กด้วย เนื่องจากการกินอาหารเสริมธาตุเหล็กเป็นสาเหตุหนึ่งของอาการท้องผูกได้

การกินไฟเบอร์จากมะขามสามารถช่วยในเรื่องของการขับถ่ายและบำรุงสุขภาพในระหว่างตั้งครรภ์ได้นะคะ หากกินในปริมาณที่เหมาะสมและหลีกเลี่ยงมะขามที่มีน้ำตาลสูงเกินไป แต่ต้องระมัดระวังในกรณีที่มีอาการแพ้หรือมีปัญหาทางการย่อยอาหาร และควรปรึกษาแพทย์ก่อนจะตัดสินใจกินมะขาม หรือไฟเบอร์มะขามในช่วงตั้งครรภ์ เพื่อความปลอดภัยของทั้งคุณแม่และทารกในครรภ์ค่ะ
ที่มา : www.bpksamutprakan.com
บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ
7 โรคหน้าร้อนที่แม่ท้องต้องระวัง ! ดูแลยังไง? ให้ครรภ์ปลอดภัยในฤดูร้อน
อย่าละเลย! 9 อาการระหว่างตั้งครรภ์ ลูกอาจเสี่ยงอันตรายถ้าไม่เช็ก
คนท้องเป็นร้อนใน ส่งผลต่อครรภ์ไหม? ใช้ยาอะไรได้บ้าง รับมือยังไงให้หายไว
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!