คุณแม่ที่ปั๊มนมอาจสงสัยว่าทำไมน้ำนมที่ได้ถึงดูใส ไม่ข้น หรืออาจกังวลใจเมื่อลูกน้อยกินนมแม่แล้วน้ำหนักไม่ขึ้นเท่าที่ควร บางครั้งลูกก็หลับเพียงประเดี๋ยวเดียวแล้วตื่นขึ้นมาอีก สาเหตุหนึ่งที่อาจเป็นไปได้คือปริมาณไขมันในน้ำนมแม่มีน้อยกว่าที่ควรจะเป็น เพื่อช่วยคุณแม่แก้ไขปัญหานี้ เราได้รวบรวม 8 เคล็ดลับปั๊มนมให้ได้น้ำนมข้น การเพิ่มปริมาณไขมันในน้ำนมแม่ จะช่วยให้น้ำนมมีคุณภาพมากขึ้น ทำให้ลูกน้อยอิ่มนาน หลับสบาย และมีน้ำหนักตัวที่เหมาะสม หากคุณแม่ท่านใดกำลังให้นมลูกและพบว่าลูกน้ำหนักขึ้นน้อย ลองนำคำแนะนำเหล่านี้ไปปรับใช้กันดูนะคะ
ไขมันในน้ำนมแม่ สารอาหารสำคัญเพื่อการเติบโตของลูกน้อย
ไขมันดีในน้ำนมแม่เป็นหนึ่งในสารอาหารที่สำคัญอย่างยิ่งสำหรับทารก โดยเฉพาะในช่วงแรกของชีวิต เนื่องจากทารกแรกเกิดถึง 6 เดือนจะได้รับสารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกายจากน้ำนมแม่เป็นหลัก โดยไขมันในน้ำนมแม่มีประโยชน์ ดังนี้
- พัฒนาสมอง ไขมันในนมแม่ ประกอบด้วยไขมัน 4 ประเภทหลัก ได้แก่ ไขมันอิ่มตัว ไขมันไม่อิ่มตัวเชิงเดี่ยว ไขมันไม่อิ่มตัวเชิงซ้อน และกรดไขมันโอเมก้า 3 ซึ่งส่งผลต่อพัฒนาการและสติปัญญาของลูกน้อย
- เพิ่มน้ำหนักตัว ไขมันในน้ำนมแม่เป็นแหล่งพลังงานสำคัญที่ช่วยให้ลูกเติบโตและมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นอย่างเหมาะสม อย่างไรก็ตาม เด็กแต่ละคนมีรูปร่างและอัตราการเพิ่มน้ำหนักแตกต่างกัน ไม่ได้หมายความว่าน้ำนมแม่มีไขมันมากหรือน้อยเสมอไป ควรประเมินการเจริญเติบโตจากน้ำหนัก ความยาวตัว และแนวโน้มการเติบโตตามกราฟมาตรฐานตามวัย
- ทำให้อิ่มท้องนาน น้ำนมแม่ที่มีไขมันสูงจะทำให้ลูกน้อยอิ่มท้องได้นานขึ้น
- ช่วยให้หลับสนิท เมื่อลูกน้อยอิ่มท้อง ก็จะหลับได้สนิทและนานขึ้น ในทางกลับกัน หากน้ำนมแม่มีไขมันน้อย หรือลูกได้รับแต่น้ำนมส่วนหน้า ซึ่งมีไขมันน้อยกว่าน้ำนมส่วนหลัง ลูกอาจหลับได้ไม่นานและตื่นบ่อย
วิธีสังเกตลักษณะของน้ำนมที่มีไขมันสูง
คุณแม่สามารถสังเกตลักษณะของน้ำนมที่มีไขมันสูงได้จากการแยกชั้นของน้ำนมเมื่อเก็บไว้ในภาชนะใส เช่น ขวดนม หรือถุงเก็บน้ำนม
- เมื่อเก็บน้ำนมไว้สักระยะหนึ่ง น้ำนมจะมีการแยกชั้น โดยส่วนบนจะมีลักษณะข้นเหมือนโยเกิร์ต ซึ่งเป็นส่วนของไขมัน ส่วนล่างจะมีลักษณะใสกว่า ซึ่งเป็นส่วนของน้ำนมส่วนหน้า
- ปริมาณไขมันในน้ำนมสามารถสังเกตได้จากความหนาของชั้นไขมัน หากชั้นไขมันหนา แสดงว่าน้ำนมมีปริมาณไขมันสูง หากชั้นไขมันบาง แสดงว่าน้ำนมมีปริมาณไขมันน้อย
- ก่อนให้นมลูก ควรเขย่าน้ำนมเบาๆ เพื่อให้ไขมันและน้ำนมผสมกันอย่างทั่วถึง
8 เคล็ดลับปั๊มนมให้ได้น้ำนมข้น
เนื่องจากปริมาณไขมันในน้ำนมแม่ไม่คงที่ คุณแม่จึงควรเพิ่มคุณภาพน้ำนมให้ลูกน้อยได้รับสารอาหารสูงสุดกับ 8 เคล็ดลับปั๊มนมให้ได้น้ำนมข้น เพิ่มไขมันในน้ำนมแม่ ด้วยวิธีธรรมชาติ ทำได้เองที่บ้าน
1. เพิ่มแคลอรี่ในอาหาร
คุณแม่สามารถเพิ่มปริมาณไขมันในน้ำนมได้โดยการเพิ่มปริมาณแคลอรี่ที่ได้รับต่อวันประมาณ 500 แคลอรี่ ซึ่งจะส่งผลให้ความข้นของน้ำนมแม่ดีขึ้น หากคุณแม่ได้รับแคลอรี่ไม่เพียงพอ น้ำนมแม่อาจจะไม่ข้นเท่าที่ควร
2. ดื่มน้ำให้เพียงพอ
การดื่มน้ำในปริมาณมากไม่ได้ทำให้น้ำนมใส ตรงกันข้าม การดื่มน้ำให้เพียงพอจะช่วยให้น้ำนมข้นขึ้นและยังช่วยเพิ่มปริมาณน้ำนมอีกด้วย
3. เพิ่มปริมาณโปรตีน
รับประทานโปรตีนให้มากขึ้นในแต่ละวัน โดยเน้นเนื้อสัตว์ที่มีคุณภาพดี รวมถึงปลา ซึ่งการรับประทานปลาจะช่วยเพิ่มปริมาณไขมันในน้ำนมได้ ในแต่ละวัน ควรมีอย่างน้อย 1 มื้ออาหารหลักที่มีเนื้อสัตว์ในปริมาณที่เพียงพอ
4. ปรับสมดุลคาร์โบไฮเดรตและไขมัน
ลดการกินคาร์โบไฮเดรต เนื่องจากการกินคาร์โบไฮเดรตมากไม่ได้ช่วยเพิ่มไขมันในน้ำนมแม่ แต่ควรเพิ่มปริมาณไขมันดีในอาหาร ซึ่งจะช่วยเพิ่มปริมาณไขมันในน้ำนมแม่ได้ การรับประทานไขมันดีในปริมาณที่เหมาะสมจะช่วยให้คุณแม่ให้นมมีพลังงานมากขึ้น ทำให้มีแรงในการดูแลลูกน้อย
5. เลือกประเภทไขมันให้ถูก
คุณแม่ควรให้ความสำคัญกับการเลือกประเภทไขมัน เนื่องจากลูกน้อยจะได้รับประโยชน์จากไขมันไม่อิ่มตัวเชิงเดี่ยวและไขมันไม่อิ่มตัวเชิงซ้อน ซึ่งจำเป็นต่อการพัฒนาสมองและดวงตาของลูกน้อย
- ไขมันไม่อิ่มตัวเชิงเดี่ยว พบได้ในน้ำมันพืช เช่น น้ำมันมะกอก น้ำมันงา น้ำมันดอกคำฝอย อโวคาโด ปลาทะเล เช่น ปลาแซลมอน ปลาทูน่า ถั่ว และเมล็ดธัญพืชต่างๆ อาหารเหล่านี้จะช่วยเพิ่มไขมันไม่อิ่มตัวเชิงเดี่ยวในน้ำนมแม่
- ไขมันไม่อิ่มตัวเชิงซ้อน พบมากในน้ำมันถั่วเหลือง น้ำมันข้าวโพด น้ำมันทานตะวัน ถั่ว และเมล็ดต่างๆ คุณแม่ให้นมบุตรควรลดคาร์โบไฮเดรตและรับประทานไขมันประเภทนี้แทน
- ของว่างสำหรับแม่ให้นม แนะนำให้รับประทานอัลมอนด์และเมล็ดทานตะวัน ซึ่งจะช่วยเพิ่มไขมันดีและยังช่วยควบคุมน้ำหนักของคุณแม่ได้อีกด้วย
6. เพิ่มถั่ว ธัญพืช ผัก และผลไม้ที่ช่วยทำให้น้ำนมข้นขึ้น
ผลไม้ที่ช่วยเพิ่มความเข้มข้นของไขมันในน้ำนมแม่ ได้แก่ วอลนัท เมล็ดฟักทอง เมล็ดทานตะวัน หน่อไม้ฝรั่ง แอปริคอต และอโวคาโด ซึ่งอโวคาโดเป็นผลไม้ที่แนะนำให้รับประทานอยู่แล้ว เนื่องจากมีสารอาหารที่จำเป็นหลายชนิด
7. รับประทานผักและผลไม้ให้เพียงพอ
ผักและผลไม้มีบทบาทสำคัญในการช่วยดูดซึมไขมันและสารอาหารอื่นๆ หากรับประทานแต่เนื้อไม่รับประทานผักและผลไม้ การดูดซึมไขมันอาจไม่ดีเท่าที่ควร ดังนั้น คำแนะนำที่ว่าคุณแม่ให้นมบุตรควรรับประทานอาหารให้หลากหลาย ครบ 5 หมู่ และเพียงพอจึงสำคัญมาก
8. เทคนิคการให้นม
ไขมันในน้ำนมจะอยู่ในน้ำนมส่วนท้าย ดังนั้น สำหรับคุณแม่ที่ให้ลูกดูดจากเต้า ควรให้ลูกดูดนมจนเกลี้ยงเต้า เมื่อเต้านมนิ่มแล้ว ควรให้ลูกดูดต่ออีก 5-10 นาที เพื่อให้ลูกได้รับน้ำนมส่วนท้ายที่มีไขมันสูง ส่วนคุณแม่ที่ปั๊มนม ควรปั๊มนมให้เกลี้ยงเต้า และควรบีบน้ำนมด้วยมือตามทุกครั้งหลังปั๊มนม เนื่องจาก การบีบน้ำนมด้วยมือจะช่วยให้น้ำนมที่ได้มีความเข้มข้นกว่าการปั๊มนมเพียงอย่างเดียว คุณแม่ที่ปั๊มนมจึงควรบีบน้ำนมด้วยมือตามหลังปั๊มนมให้มากที่สุด ส่วนคุณแม่ที่ให้ลูกเข้าเต้าควรให้ลูกดูดนมจนเกลี้ยงเต้ามากที่สุด เพื่อให้ได้รับน้ำนมส่วนท้ายที่มีไขมันสูง
ปัจจัยอื่นๆ ที่มีผลต่อคุณภาพน้ำนมแม่
นอกจากการดูแลเรื่องอาหารการกินแล้ว ปัจจัยอื่นๆ ก็มีผลต่อคุณภาพน้ำนมเช่นกัน นี่คือเคล็ดลับเพิ่มเติมที่จะช่วยให้คุณแม่ปั๊มนมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
1. จัดการความเครียด
ความเครียดส่งผลกระทบต่อฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการผลิตน้ำนม เมื่อคุณแม่เครียด ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล ซึ่งอาจลดปริมาณน้ำนมและคุณภาพของน้ำนมได้ พยายามหากิจกรรมที่ช่วยผ่อนคลาย พูดคุยกับคนใกล้ชิดเพื่อระบายความรู้สึก ขอความช่วยเหลือจากครอบครัวหรือเพื่อนฝูงในการดูแลลูกน้อยและงานบ้าน การออกกำลังกายเบาๆ เช่น โยคะ ก็เป็นวิธีลดเครียดที่ดี
2. พักผ่อนให้เพียงพอ
การพักผ่อนไม่เพียงพอส่งผลต่อระดับฮอร์โมนและพลังงานของร่างกาย ซึ่งส่งผลต่อปริมาณและคุณภาพของน้ำนม พยายามนอนหลับเมื่อลูกน้อยหลับ จัดตารางเวลาพักผ่อนให้เหมาะสม และขอความช่วยเหลือจากคนในครอบครัว เพื่อให้คุณแม่มีช่วงเวลาพักผ่อน
3. ปั๊มนมตามตารางเวลา
การปั๊มนมอย่างสม่ำเสมอช่วยกระตุ้นร่างกายให้ผลิตน้ำนมอย่างต่อเนื่อง และช่วยให้ร่างกายปรับตัวเพื่อผลิตน้ำนมได้ดียิ่งขึ้น ควรปั๊มนมทุก 2-3 ชั่วโมง หรือตามความต้องการของลูกน้อย ปั๊มนมให้เกลี้ยงเต้าทุกครั้ง นอกจากนี้ การปั๊มนมในตอนกลางคืนก็มีความสำคัญ เพราะระดับฮอร์โมนโปรแลคตินจะสูงในช่วงเวลานี้
4. เลือกใช้เครื่องปั๊มนมที่เหมาะสม
เครื่องปั๊มนมที่มีคุณภาพดีจะช่วยให้ปั๊มนมได้อย่างมีประสิทธิภาพและเกลี้ยงเต้า ซึ่งส่งผลต่อปริมาณและคุณภาพของน้ำนม ควรเลือกเครื่องปั๊มนมที่เหมาะสมกับขนาดเต้านมและรูปแบบการใช้งาน เลือกเครื่องปั๊มนมที่มีแรงดูดที่เหมาะสม และทำความสะอาดเครื่องปั๊มนมอย่างสม่ำเสมอ
ดังนั้น เทคนิคปั๊มนมให้ได้น้ำนมข้น ตามคำแนะนำข้างต้นจึงเป็นสิ่งสำคัญที่คุณแม่ควรใส่ใจในการเพิ่มคุณภาพน้ำนม เพื่อให้มีน้ำนมที่อุดมไปด้วยสารอาหารสำหรับลูกน้อยค่ะ หากคุณแม่พบปัญหาหรือมีข้อสงสัย อย่าลังเลที่จะปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อขอคำแนะนำนะคะ
ได้รับการตรวจสอบข้อมูลโดย พญ.สีวลี สีดาฟอง
แพทย์ผู้ชำนาญการโรคระบบทางเดินอาหารและตับในเด็ก โรงพยาบาลวิมุต
ที่มา : พี่กัลนมแม่, โรงพยาบาลวิมุต
บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ
ตกรอบปั๊ม น้ำนมจะหดไหม ตกรอบปั๊มบ่อยๆ ทำยังไงดี
นมแม่เป็นลิ่ม เพราะอาหารที่กินจริงมั้ย? เกี่ยวกับ ท่อน้ำนมอุดตัน หรือเปล่า?
ลูกเข้าเต้าแล้ว ควรปั๊มไหม ทั้งเข้าเต้า ทั้งปั๊มจัดเวลายังไงดี
บทความอัปเดตล่าสุด ตุลาคม 2569
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
TAP Awards 2026
อยากท้อง
แม่ท้อง แม่ให้นม
แม่ผ่าคลอด
เตรียมตัวเป็นผู้ปกครอง
สุขภาพและโภชนาการ
ชีวิตครอบครัว
คอมมูนิตี้
ชอปปิง
ของรางวัล
VIP Parents
