เสียงฟู่ของหัวใจ คืออะไร เสียงหัวใจผิดปกติ ในเด็กเล็ก อันตรายหรือไม่

ชวนทำความรู้จัก “เสียงฟู่ของหัวใจ” (Heart Murmur) คืออะไร เสียงหัวใจผิดปกติ ในเด็กเล็ก จะเป็นอันตรายหรือไม่ อาการเป็นอย่างไร เรื่องที่คุณพ่อคุณแม่ควรรู้ เพื่อจะได้รู้จักวิธีรับมือให้ถูกต้อง

เสียงฟู่ของหัวใจ (Heart Murmur) คืออะไร ?

เสียงฟู่ของหัวใจ คือ เสียงที่คล้ายกับเสียงเป่าลม เกิดในระหว่างรอบการเต้นของหัวใจ โดยเสียงชนิดนี้สามารถได้ยินผ่านหูฟังของแพทย์ เป็นเสียงโลหิตไหลผ่านหัวใจ ซึ่งเกิดได้จากหลายสาเหตุ

อาการเสียงฟู่ของหัวใจแบบไม่เป็นอันตราย ซึ่งเรียกว่า เสียงฟู่หัวใจชนิดปกติ (innocent heart murmur) เสียงฟู่ของหัวใจไม่ใช่โรค และบ่อยครั้งมักพบแบบไม่เป็นอันตรายในเด็กเสียงฟู่ของหัวใจชนิดปกติ ตรวจพบเสียงฟู่หัวใจเป็นเสียง Systolic Ejection Murmur (SEM) ในระดับ 2-3 จาก 6 ระดับ โดยฟังได้ชัดที่สุดบริเวณ ขอบล่างซ้ายของกระดูกสันอก นอกจากนี้เด็กที่เสียงฟู่ชนิดปกติ ตรวจพบโครงสร้างหัวใจ และมีปริมาณเลือดไปปอดที่ปกติ นอกจากนี้ผลตรวจเอกซเรย์ทรวงอกไม่พบลักษณะของหัวใจโต เสียงฟู่ชนิดปกติจะสามารถหายเองเมื่อเด็กโตขึ้น และสำหรับผู้ใหญ่ เสียงฟู่อาจหายไปเมื่อโรคที่เป็นสาเหตุนั้นหายดีขึ้น

อาการเป็นเสียงฟู่ของหัวใจเป็นอย่างไร

มีอาการไอเรื้อรัง
เจ็บหน้าอก แน่นหน้าอก เหนื่อย
วิงเวียนศีรษะ หน้ามืดเป็นลม
เหงื่อออกมากกว่าปกติ
มีอาการตัวบวม หรือน้ำหนักขึ้นแบบฉับพลัน
ปลายนิ้วมือหรือริมฝีปาก กลายเป็นสีเขียว

สาเหตุ และปัจจัยเสี่ยงให้เกิดภาวะเสียงฟู่ของหัวใจ

คนในครอบครัวเคยมีประวัติภาวะหัวใจผิดปกติ หรือเป็นโรคหัวใจ
โรคประจำตัวบางประการ เช่น โรคความดันโลหิตสูง ภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานเกิน โรคแพ้ภูมิตัวเอง กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแอ โลหิตจาง
ช่วงตั้งครรภ์เกิดภาวะเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมได้ , ติดเชื้อหัดเยอรมัน
ใช้ยาหรือสารเสพติด ดื่มแอลกอฮอล์ในระหว่างตั้งครรภ์ ส่งผลให้ทารกเกิดความผิดปกติของหัวใจ
ความบกพร่องของหัวใจตั้งแต่กำเนิด เกิดรูในผนังหัวใจหรือลิ้นหัวใจทำให้ทำงานผิดปกติ แต่ส่วนมากสามารถผ่าตัดแก้ไขความผิดปกติเหล่านี้ได้
โรคลิ้นหัวใจไมตรัลหรือเอออร์ติกรั่ว (Mitral or aortic regurgitation) คือเลือดไหลไปผิดทาง ทำให้หัวใจทำงานหนักขึ้นเพื่อผลักดันเลือดให้ไหลย้อนกลับผ่านลิ้นหัวใจ ในอนาคตอาจทำให้เกิดภาวะหัวใจล้มเหลวได้
ลิ้นหัวใจเอออร์ติกตีบและแข็ง (aortic sclerosis and stenosis) พบมากในผู้สูงอายุ เกิดเสียงฟู่เพราะลิ้นหัวใจเอออร์ติกแข็งตัว ทรงผลให้เจ็บทรงอก หายใจลำบาก แต่ลิ้นหัวใจยังสามารถทำงานได้อีกหลายปีหลังเริ่มเกิดเสียงฟู่ของหัวใจ
ลิ้นหัวใจเอออร์ติกหรือไมตรัลตีบ (mitral valve or aortic stenosis) เป็นลิ้นหัวใจที่อยู่ด้านซ้ายของหัวใจ ถ้าลิ้นนี้ตีบลง จะทำให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ อาจนำไปสู่ภาวะหัวใจล้มเหลวได้
ลิ้นหัวใจไมตรัลปลิ้น (mitral valve prolapse) ตามปกติ ลิ้นหัวใจไมตรัลจะปิดสนิท เมื่อห้องหัวใจล่างซ้ายหดตัว ลิ้นหัวใจนี้จะหยุดเลือดไม่ให้ไหลกลับ แต่ถ้าลิ้นหัวใจโป่งออกมาและปิดไม่สนิท จะทำให้เกิดเสียงคลิกเมื่อหัวใจเต้น ภาวะนี้เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นค่อนข้างน้อยและมักไม่รุนแรง

เสียงฟู่ของหัวใจพบได้บ่อยหรือไม่ ?

มักจะพบกับเด็กเล็กๆ ร้อยละ 40-45 และในผู้ใหญ่ประมาณร้อยละ 10 แต่เป็นเสียงฟู่ของหัวใจชนิดปกติไม่เป็นอันตราย และพบได้ในคุณแม่ระหว่างการตั้งครรภ์บุตร ส่วนเสียงฟู่ของหัวใจที่ผิดปกติมักพบในผู้ป่วยที่มีปัญหาเกี่ยวกับหัวใจ เช่น โรคลิ้นหัวใจรั่ว ลิ้นหัวใจบกพร่อง ลิ้นหัวใจตีบ ผนังภายในหัวใจรั่ว หากมีอาการควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

บทความที่น่าสนใจ : โรคหัวใจโตในเด็ก และโรคหัวใจในผู้ใหญ่ที่ไม่ควรมองข้าม

เสียงฟู่ของหัวใจ

การป้องกันและรักษา ควรพบแพทย์หรือไม่

รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เน้นประเภทโปรตีนและผัก ผลไม้ เพื่อให้ร่างกายแข็งแรง มีภูมิต้านทานเชื้อโรคได้
ปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ เพราะเสียงฟู่หัวใจไม่ใช่โรค มีโอกาสหายได้เองเมื่อโตขึ้น
การผ่าตัดเพื่อแก้ไขความผิดปกติของลิ้นหัวใจบางประเภท ในกรณีที่รุนแรง
รักษารับยากินเป็นประจำ รักษาอาการตามคำสั่งของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ควรไปพบแพทย์ทันทีหากอาการดังนี้

มีอาการของโรคหัวใจ เช่น อาการเจ็บหน้าอก เจ็บคอ วิงเวียนศีรษะ หน้ามืดเป็นลม ริมฝีปากหรือปลายนิ้วมือมีสีน้ำเงินจาง ไอเรื้อรัง เหนื่อยหอบ มีเหงื่อออกมากแม้ออกแรงเพียงเล็กน้อย

ได้ยินเสียงฟู่ของหัวใจ เมื่อมีไข้หรือในระหว่างออกกำลัง

ผู้ที่มีภาวะเสียงฟู่หัวใจผิดปกติ อาจต้องมีการตรวจเพิ่มเติมหาความผิดปกติ เพื่อจะได้ทำการรักษาได้ทันที

การเอ็กซ์เรย์ทรวงอก เพื่อให้เห็นภาพของหัวใจ ปอดและหลอดเลือด ถ้าหัวใจขยายโตขึ้นอาจเป็นอาการที่ซ่อนอยู่ สาเหตุของเสียงฟู่หัวใจ
การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (Electrocardiogram, ECG) เพื่อตรวจหาจังหวะหัวใจและปัญหาทางโครงสร้างการทำงาน
การสวนหัวใจและหลอดเลือด (Cardiac Catheterization) การสอดสายสวนเข้าสู่เส้นเลือดดำหรือเส้นเลือดแดงในขา หรือแขนจนกว่าจะไปถึงหัวใจ เพื่อช่วยประเมินแรงดันในห้องหัวใจ
การตรวจหัวใจด้วยคลื่นเสียงสะท้อนความถี่สูง (Echocardiography) โดยใช้คลื่นอัลตราซาวด์การทำงาน และโครงสร้างของหัวใจอย่างละเอียด สามารถระบุอาการรั่วของลิ้นหัวใจ และความผิดปกติอื่น ๆ

บทความที่น่าสนใจ :

หัวใจวายมีอาการเป็นอย่างไร มีวิธีรักษาหรือไม่ รวมความรู้เกี่ยวกับโรคหัวใจวาย

โคคิวเทน (CoQ10) ป้องกันโรงหัวใจได้จริงหรือไม่? มีอยู่ในอาหารใดบ้าง?

เครื่องฟังเสียงหัวใจทารก คืออะไร ? จำเป็นแค่ไหนกันนะ ?

ที่มาข้อมูล : kidshealth , hellokhunmor , doctor

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!