ตารางการให้นมลูก ลูกควรกินนมแม่วันละกี่ครั้ง ปริมาณเท่าไหร่ในแต่ละวัย (0–12 เดือน)

ตารางการให้นมลูก 0–12 เดือน พร้อมปริมาณและจำนวนครั้งที่เหมาะสมต่อวัย เพื่อให้คุณแม่มั่นใจว่าลูกได้รับสารอาหารครบถ้วน

ในช่วง 1 ปีแรกของชีวิต สิ่งที่สำคัญที่สุดสำหรับทารกคือ “นมแม่” เพราะเป็นแหล่งอาหารที่สมบูรณ์ที่สุด มีทั้งสารอาหาร โปรตีน ไขมัน วิตามิน เกลือแร่ รวมถึงสารสร้างภูมิคุ้มกันที่ไม่สามารถหาได้จากที่อื่น แต่คำถามที่คุณแม่มือใหม่หลายคนสงสัยคือ “ลูกควรกินนมแม่วันละกี่ครั้ง ปริมาณเท่าไหร่ถึงจะเพียงพอ?” บทความนี้สรุป ตารางการให้นมลูก (0–12 เดือน) โดยอ้างอิงจาก UC Davis Children’s Hospital และคำแนะนำจาก American Academy of Pediatrics (AAP) และ องค์การอนามัยโลก (WHO) เพื่อเป็นแนวทางให้คุณแม่วางแผนการเลี้ยงลูกได้มั่นใจมากขึ้น

สารบัญ

ตารางให้นมลูก สำคัญยังไง?

ตารางการให้นมลูก ช่วยให้มั่นใจว่าลูกได้รับสารอาหารและพลังงานเพียงพอตามวัย
ช่วยสังเกตพัฒนาการและสุขภาพของลูก เช่น ถ้าน้ำหนักขึ้นตามเกณฑ์ แปลว่าปริมาณนมเหมาะสม
ป้องกันการให้นมน้อยเกินไปหรือล้นเกินจนเกิดปัญหาลูกกินนมแม่ท้องอืด อาเจียน หรืออ้วนเกินวัย
ตารางการให้นมลูก ช่วยให้คุณแม่จัดการเวลา โดยเฉพาะแม่ทำงานที่ต้องปั๊มนมเก็บ

ตารางการให้นมลูก และความถี่ในการให้นม


ช่วงอายุ	ความถี่นมแม่	อาหารเสริม
0–1 เดือน	10–12 ครั้ง/วัน	ยังไม่แนะนำ
2 เดือน	8–10 ครั้ง/วัน	ยังไม่แนะนำ
3 เดือน	8–10 ครั้ง/วัน	ยังไม่แนะนำ
4–5 เดือน	6–7 ครั้ง/วัน	เริ่มทดลองอาหารเสริม (ถ้าแพทย์อนุญาต)
6–7 เดือน	5–6 ครั้ง/วัน	ผักบด ผลไม้บด 2 ออนซ์/มื้อ วันละ 1–2 ครั้ง
8–9 เดือน	4–6 ครั้ง/วัน	ผัก/ผลไม้บด 2–5 ออนซ์ วันละ 2 มื้อ โปรตีนบด (เนื้อ, ถั่ว, เต้าหู้) ของว่างละลายง่าย
10–12 เดือน	4 ครั้ง/วัน	ข้าว/แป้ง ¼ ถ้วย ผัก ¼–½ ถ้วย ผลไม้ ¼–½ ถ้วย โปรตีน 2 มื้อ น้ำผลไม้สด ≤120 ml/วัน

ข้อมูลอ้างอิง: UC Davis Children’s Hospital, The First 12 Months: What & When to Feed Your Baby (2013)

คำแนะนำการให้นมลูกในแต่ละวัย

0–3 เดือนแรก

ความถี่สูงสุด วันละ 8–12 ครั้ง เพราะกระเพาะทารกยังเล็ก
นมแม่ ให้ตามความต้องการ สังเกตจากการร้องหิว ดูดมือ กระสับกระส่าย
นมผสม ปริมาณจะค่อย ๆ เพิ่มจาก 2–3 ออนซ์ เป็น 4–5 ออนซ์ต่อครั้ง
เคล็ดลับ: อย่าเร่งให้ลูกดื่มจนหมดขวดเสมอไป ให้เชื่อสัญญาณอิ่มของลูก

4–5 เดือน

จำนวนครั้งลดลงเหลือวันละ 6–7 ครั้ง
ปริมาณต่อครั้งเพิ่มขึ้น 4–7 ออนซ์
อาจเริ่มให้อาหารเสริมตามวัยทีละน้อย (ตามคำแนะนำแพทย์)
AAP แนะนำ หากลูกคอแข็งแล้ว และแสดงความสนใจอาหาร จึงเริ่มอาหารตามวัยได้
องค์การอนามัยโลก (WHO) แนะนำให้ทารกทานนมแม่อย่างเดียวจนถึง 6 เดือน

6–7 เดือน

เริ่มเข้าสู่ “วัยอาหารเสริมตามวัย” แต่ นมแม่ยังคงเป็นอาหารหลัก
นมวันละ 5–6 ครั้ง ปริมาณ 5–7 ออนซ์/ครั้ง
อาหารเสริม: ผัก ผลไม้บด 1–2 ครั้ง/วัน เน้นบดละเอียด
WHO แนะนำ ให้กินนมแม่ต่อเนื่องถึงอายุ 2 ปี ควบคู่กับอาหารอื่น

8–9 เดือน

นมลดเหลือ 4–6 ครั้ง/วัน
อาหารเสริมหลากหลายขึ้น: ผัก ผลไม้ เนื้อสัตว์บด เต้าหู้ ไข่แดงต้ม
เริ่มอาหารหยาบนิ่ม เช่น ข้าวบด ขนมเด็กละลายง่าย

10–12 เดือน

นมแม่ 4 ครั้ง/วัน หรือนมผสม 6–7 ออนซ์/ครั้ง วันละ 3–4 ครั้ง
ลูกสามารถกินอาหาร 3 มื้อ + ของว่างได้แล้ว
โปรตีนที่ควรได้รับ ได้แก่ เนื้อไก่ ปลา ถั่ว ไข่แดง (เลี่ยงไข่ขาวในปีแรกเพื่อป้องกันการแพ้อาหาร)
เริ่มฝึกลูกใช้ถ้วยน้ำแทนขวด

เคล็ดลับการให้นมลูกให้เพียงพอ

ให้นมตามความต้องการ (On Demand): ไม่ต้องเคร่งตารางเกินไป ให้สังเกตพฤติกรรมลูกเป็นหลัก
สังเกตสัญญาณอิ่ม: เช่น เลิกดูดเอง เบือนหน้าออกจากเต้า หรือตัวผ่อนคลาย
น้ำหนักขึ้นตามเกณฑ์: หากน้ำหนักขึ้นตามเกณฑ์ของ WHO แสดงว่าได้รับเพียงพอ
แม่กินอาหารครบ 5 หมู่: คุณแม่ดื่มน้ำมาก ๆ ช่วยให้น้ำนมเพียงพอ
หลีกเลี่ยงการบังคับ: การเร่งให้ลูกกินจนหมดอาจทำให้เกิดปัญหาท้องอืด แหวะนม หรือปฏิเสธนม

เกณฑ์น้ำหนักตาม WHO สำหรับเด็กแรกเกิด–12 เดือน


อายุ	น้ำหนักเฉลี่ยเด็กชาย	น้ำหนักเฉลี่ยเด็กหญิง
แรกเกิด	3.3 กก.	3.2 กก.
1 เดือน	4.5 กก.	4.2 กก.
2 เดือน	5.6 กก.	5.1 กก.
3 เดือน	6.4 กก.	5.8 กก.
4 เดือน	7.0 กก.	6.4 กก.
5 เดือน	7.5 กก.	6.9 กก.
6 เดือน	7.9 กก.	7.3 กก.
7 เดือน	8.3 กก.	7.6 กก.
8 เดือน	8.6 กก.	7.9 กก.
9 เดือน	8.9 กก.	8.2 กก.
10 เดือน	9.2 กก.	8.5 กก.
11 เดือน	9.4 กก.	8.7 กก.
12 เดือน	9.6 กก.	8.9 กก.

อ้างอิง: WHO Child Growth Standards (0–5 years)

วิธีสังเกตว่าน้ำหนักลูกขึ้นตามเกณฑ์ WHO

ช่วง 6 เดือนแรก: น้ำหนักควรเพิ่มเฉลี่ย 600–900 กรัม/เดือน
ครบ 5–6 เดือน: น้ำหนักลูกควรเพิ่มขึ้น ประมาณ 2 เท่าของน้ำหนักแรกเกิด
ครบ 12 เดือน: น้ำหนักลูกควรเพิ่มขึ้น ประมาณ 3 เท่าของน้ำหนักแรกเกิด

สัญญาณที่ควรปรึกษาหมอ

น้ำหนักไม่ขึ้นติดต่อกันเกิน 2 เดือน
น้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์ WHO อย่างชัดเจน
ลูกดูซึม ไม่ค่อยตื่นมากินนม หรือปฏิเสธนมตลอด

ข้อควรระวัง

ห้ามให้น้ำผึ้งก่อนอายุ 1 ขวบ เพราะเสี่ยงโรคโบทูลิซึม
เลี่ยงอาหารเสี่ยงติดคอ เช่น องุ่นทั้งลูก ถั่วแข็ง ป๊อปคอร์น
ไม่ควรเติมเกลือ/น้ำตาลในอาหารเสริม
ไม่อุ่นนมในไมโครเวฟ เพราะความร้อนอาจไม่สม่ำเสมอและทำให้ปากลูกพองได้

การให้นมลูกใน 12 เดือนแรก เป็นการวางรากฐานสุขภาพและพัฒนาการของลูกไปตลอดชีวิต ตารางการให้นมลูก ที่อ้างอิงจาก UC Davis และ AAP เป็นเพียงแนวทางเฉลี่ย คุณแม่ควรปรับตามพฤติกรรมของลูกแต่ละคน และให้คิดไว้เสมอว่า ไม่มีสูตรตายตัวว่าลูกต้องกินกี่ออนซ์เป๊ะ แต่เราควรฟังเสียงลูก สังเกตสัญญาณหิว-อิ่ม และตรวจเช็กน้ำหนักตามเกณฑ์คือสิ่งสำคัญค่ะ

ที่มา: UC Davis Children’s Hospital , American Academy of Pediatrics (AAP) , World Health Organization (WHO)

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

แจก! ตารางปั๊มนม สำหรับคุณแม่มือใหม่ ปั้มแบบไหนไม่ระบมเต้านม

นมแม่อยู่ได้กี่ชั่วโมง เก็บนมแม่อย่างไรให้อยู่ได้นานที่สุด

ลูกเข้าเต้าแล้ว ควรปั๊มไหม ทั้งเข้าเต้า ทั้งปั๊มจัดเวลายังไงดี

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!