“สิทธิ 30 บาทรักษาทุกที่” หรือที่หลายคนคุ้นกันว่า บัตรทอง เป็นหนึ่งในสวัสดิการสำคัญ ที่ช่วยให้คนไทยเข้าถึงการรักษาพยาบาลได้ โดยเฉพาะครอบครัวที่มีลูกเล็ก ๆ หรือผู้สูงอายุที่ต้องการใช้บริการสาธารณสุขบ่อยครั้ง คำถามยอดฮิตที่หลายคนมักสงสัยคือ 30 บาทรักษาทุกที่ รับยาอะไรฟรีบ้าง บทความนี้จะพาไปไขข้อสงสัยแบบละเอียด ตั้งแต่ประวัติ ความหมายของสิทธิ วิธีใช้ ขั้นตอนรับบริการ ไปจนถึงรายชื่อยาที่เบิกฟรีได้จริง พร้อมข้อควรระวัง และอัปเดตล่าสุดจาก สปสช. (สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ) เพื่อให้คุณแม่และครอบครัว ใช้สิทธิได้อย่างคุ้มค่า
ทำความเข้าใจกับสิทธิ 30 บาทรักษาทุกที่
จุดเริ่มต้นของบัตรทอง
โครงการ 30 บาทรักษาทุกโรค เริ่มต้นในปี 2544 เพื่อให้ประชาชนทุกคนเข้าถึงการรักษาในราคาที่เป็นธรรม โดยเสียเพียง 30 บาทต่อครั้ง ต่อมาได้พัฒนาเป็น 30 บาทรักษาทุกที่ เพื่อให้ประชาชนไม่จำกัดการรักษาเฉพาะโรงพยาบาลที่ลงทะเบียน แต่สามารถเข้ารับบริการได้ทั่วประเทศ
ใครมีสิทธิบ้าง?
- คนไทยที่มีชื่อในทะเบียนราษฎร์
- ไม่อยู่ในสิทธิอื่น เช่น ข้าราชการหรือประกันสังคม
- ลงทะเบียนสิทธิกับ สปสช.
ขั้นตอนการใช้สิทธิ
- สังเกตป้าย“30 บาทรักษาทุกที่” หรือ “ร้านยาคุณภาพของฉันให้บริการดูแลอาการเจ็บป่วยเล็กน้อย” หรือดูรายชื่อร้านยาที่เข้าร่วมที่ https://media.nhso.go.th/30plus
- แจ้งเภสัชกรใช้บริการสิทธิบัตรทองเจ็บป่วยเล็กน้อย 32 อาการ
- ใช้บัตรประชาชนยืนยันตัวตน และตรวจสอบสิทธิ กรณีเด็กเล็กไม่มีบัตรประชาชน ใช้สำเนาสูติบัตร คู่กับบัตรประชาชนของผู้ปกครอง โดยจะต้องไปพร้อมผู้ปกครอง
- เภสัชกร ซักประวัติการเจ็บป่วย และคัดกรองอาการเบื้องต้น การจ่ายยาจะอยู่ที่ดุลยพินิจของเภสัชกร พร้อมให้คำแนะนำการใช้ยา
- เภสัชกรจะติดตามอาการของผู้ป่วยในวันที่ 3 หลังการจ่ายยาว่า อาการเป็นอย่างไร มีผลข้างเคียง หรือผิดปกติหรือไม่ หากอาการดีขึ้นถือว่าสิ้นสุดการดูแลของร้านยา
บริการนี้ช่วยให้ประชาชนรับบริการสุขภาพใกล้บ้าน ไม่ต้องเดินทางไปโรงพยาบาล ประหยัดเวลา ประหยัดค่าใช้จ่าย และลดความแออัดในโรงพยาบาล ตามหลักการ “30 บาทรักษาทุกที่” เจ็บป่วยเล็กน้อยเลือกได้ใกล้บ้าน
32 กลุ่มอาการเจ็บป่วยเล็กน้อย ประกอบด้วย
- เวียนศีรษะ
- ปวดหัว
- ปวดข้อ ปวดกล้ามเนื้อ
- ปวดฟัน
- ปวดประจำเดือน
- ปวดท้อง
- ท้องเสีย
- ท้องผูก ริดสีดวงทวาร
- ปัสสาวะแสบขัด
- ตกขาว
- แผล
- ผื่นผิวหนัง
- อาการทางตา
- อาการทางหู
- ไข้ ไอ เจ็บคอ
- ติดเชื้อโควิด
- น้ำมูก คัดจมูก
- มีแผลในปาก
- ตุ่มน้ำใสที่ปาก
- แผลน้ำร้อนลวกไม่รุนแรง
- อาการคันผิวหนัง คันศีรษะ
- อาการจากพยาธิ
- อาการจากหิด เหา
- ฝี หนองที่ผิวหนัง
- อาการชา เหน็บชา
- อาการนอนไม่หลับ
- เมารถ เมาเรือ
- เบื่ออาหาร โดยไม่มีโรคร่วม
- คลื่นไส้ อาเจียน
- อาการแพ้ยา แพ้อาหารเล็กน้อย แมลงกัดต่อย
- อาการเจ็บป่วยจากการสูบบุหรี่
- เหงือกอักเสบ มีกลิ่นปาก
สิทธิ 30 บาทรักษาทุกที่ รับยาอะไรฟรีบ้าง
จริง ๆ แล้ว สิทธิบัตรทองครอบคลุม ยาตามบัญชียาหลักแห่งชาติ (National List of Essential Medicines: NLEM) ซึ่งเป็นรายการยาที่รัฐกำหนดว่า จำเป็นสำหรับการรักษาโรคทั่วไป และครอบคลุมโรคที่พบบ่อยในคนไทย
กลุ่มยาที่เบิกฟรีได้ เช่น
ยาแก้ปวด ลดไข้
- Paracetamol
- Ibuprofen (ในขนาดที่ใช้ทั่วไป)
ยาลดกรด แก้โรคกระเพาะ
- Aluminium hydroxide
- Omeprazole
ยาแก้แพ้
- Chlorpheniramine (CPM)
- Loratadine
ยารักษาความดันโลหิตสูง
ยาลดไขมันในเลือด
ยารักษาโรคเบาหวาน
- Metformin
- Glibenclamide
- Insulin (บางชนิด)
ยาปฏิชีวนะพื้นฐาน
- Amoxicillin
- Cotrimoxazole
สรุปง่าย ๆ คือ หากเป็นยาที่ “ใช้ทั่วไป” และ “มีในบัญชียาหลักแห่งชาติ” คุณมีสิทธิรับฟรี แต่ถ้าเป็นยานำเข้า ยาแบรนด์ หรืออาหารเสริม จะไม่ครอบคลุม
สิทธิที่ครอบคลุมมากกว่าการรับยา
สิทธิ 30 บาท ไม่ได้ครอบคลุมแค่ “ยา” เท่านั้น แต่ยังรวมถึงบริการอื่น ๆ เช่น
- ตรวจสุขภาพพื้นฐาน (ความดัน เบาหวาน ไขมัน)
- รักษาโรคทั่วไปและโรคเรื้อรัง
- ฝากครรภ์ ทำคลอด ดูแลหลังคลอด
- ทันตกรรมพื้นฐาน (ถอนฟัน อุดฟัน ขูดหินปูน)
- การบำบัดฟื้นฟู เช่น กายภาพบำบัด
- การผ่าตัดใหญ่บางประเภท
คำถามที่พบบ่อย
1. ต้องจ่ายเงินเพิ่มไหมถ้าอยากได้ยานอกบัญชี?
ต้องจ่ายเอง ไม่ครอบคลุม
2. เด็กเล็ก คนท้อง ใช้สิทธิได้เหมือนกันไหม?
ใช้ได้ทุกคนที่มีสิทธิในระบบ
3. ครอบคลุมการผ่าคลอดหรือเปล่า?
ครอบคลุมในกรณีที่จำเป็นทางการแพทย์
4. ยาต่างประเทศ ยาใหม่ ๆ เบิกฟรีไหม?
ส่วนใหญ่ไม่ครอบคลุม
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม
แม่ ๆ และทุกครอบครัว ควรศึกษา และใช้สิทธิอย่างคุ้มค่า เพราะสิทธิ 30 บาทรักษาทุกที่ ไม่ได้แค่ช่วยเรื่องค่ายา แต่ยังครอบคลุมถึงการรักษา การตรวจสุขภาพ และการดูแลพื้นฐานของคนไทยทั้งประเทศด้วยค่ะ
ที่มา: สปสช.
บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
อัปเดต สิทธิบัตรทอง 2569 สำหรับแม่และเด็ก มีอะไรใหม่บ้าง? เช็กเลย!
ค่าคลอดโรงพยาบาลรัฐ สิทธิประกันสังคม 2568 เบิกได้เท่าไหร่ เบิกยังไง
มีลูก 1 คน ใช้เงินเท่าไหร่ ? สรุปค่าใช้จ่ายตั้งแต่เริ่มฝากครรภ์ ถึง 18 ปี
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
TAP Awards 2025
อยากท้อง
แม่ท้อง แม่ให้นม
แม่ผ่าคลอด
หลังคลอด
สุขภาพและโภชนาการ
ลูก
ชีวิตครอบครัว
การศึกษา
ผู้หญิง
ไลฟ์สไตล์
วิดีโอ
คอมมูนิตี้
VIP
ของรางวัล
