ผื่นแดงบนหน้าทารกแรกเกิด อันตรายไหม มีวิธีดูแลที่ถูกต้องอย่างไร

ผื่นแดงที่หน้าในทารกแรกเกิด มีโรคที่เป็นสาเหตุที่พบบ่อยคือ ต่อมไขมันอักเสบ ( seborrheic dermatitis ) โรคนี้อันตรายไหม ต้องรักษาอย่างไร

สาเหตุ ผื่นแดงบนหน้าทารกแรกเกิด

ผื่นแดงบนหน้าทารกแรกเกิด อีกหนึ่งปัญหาที่ทำให้คุณแม่หลายท่านเป็นกังวล ซึ่งต่อมไขมันอักเสบในทารกนั้น เป็นภาวะผิดปกติของผิวหนังที่ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัดแต่สันนิษฐานว่าอาจเกิดจากการกระตุ้นมากเกินไปของต่อมไขมัน

นอกจากนี้อาจพบได้บริเวณใบหู ซอกคอ รักแร้ และขาหนีบได้ บางครั้งพบว่าอาจเกี่ยวข้องกับเชื้อรา Malassezia spp. โดยเชื่อว่าเป็นปฏิกิริยาต่อการเพิ่มจำนวนของเชื้อรามากกว่าเกิดจากการติดเชื้อ ดังนั้นจึงมักพบผื่นในบริเวณที่มีต่อมไขมันมาก ได้แก่ หนังศีรษะ ใบหน้า และลำตัว

อาการที่แสดง

ภาวะต่อมไขมันอักเสบมักพบในทารกแรกเกิดโดยเฉพาะในช่วงอายุ 6 สัปดาห์แรกหลังคลอด และอาจพบเริ่มมีอาการหรือเริ่มมีผื่นเมื่ออายุได้ประมาณ 2- 3 สัปดาห์ขึ้นไป และผื่นจะสามารถหายไปได้เองในช่วง 2-3 สัปดาห์ โดยผื่นจะมีลักษณะแตกต่างกันไปตามตำแหน่งที่เกิดผื่น เช่น ทารก ที่มีอาการผื่นแดงที่หน้าลักษณะเป็นเม็ดสีชมพูแดงๆ พบมากที่บริเวณแก้มทั้งสองข้าง หน้าผาก และหลังหูหรือใบหู

ส่วนผื่นที่บริเวณหนังศีรษะ คิ้วจะมีลักษณะเป็นขุย หรือสะเก็ดรังแคสีเหลือง โดยสะเก็ดค่อนข้างหนาและสามารถลอกออกเป็นแผ่น ๆ ได้ บางครั้งสามารถพบรอยแดงรอบๆ สะเก็ดและเมื่อสะเก็ดหลุดออกจะมีผมร่วงได้ โดยส่วนมากทารกมักไม่มีอาการคัน เกา หรืองอแงจากผื่น โดยส่วนมากแล้ว อาการผื่นแบบนี้จะเป็น ผดร้อน เกิดขึ้นเมื่อท่อระบายเหงื่อเกิดการอุดตัน เกิดให้เป็นตุ่มแดงเล็ก ๆ บนผิวหนัง หากลูกเป็นผื่นชนิดนี้ คุณแม่ควรระวังเรื่องสภาพอากาศภายในห้องที่อาจจะร้อนจนเกินไปค่ะ

การดูแลรักษาผื่นแดงบนหน้าทารกแรกเกิดในเบื้องต้น

สำหรับบริเวณศีรษะใช้น้ำมันหรือน้ำมันมะกอกทาทิ้งไว้ 1-2 ชั่วโมง แล้วสระออกด้วยแชมพูเด็ก กรณีที่มีสะเก็ดหนาอาจใช้น้ำมันมะกอกหรือ white petroleum jelly ทาทิ้งไว้ข้ามคืนแล้วค่อยสระออกด้วยแชมพูร่วมกับการถูเบาๆ หรือใช้แปรงที่มีขนอ่อนๆ เกาจะช่วยให้สะเก็ดหลุดได้ง่ายขึ้น ถ้าเป็นมากควรใช้ครีมที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์อ่อนๆ หรือไปพบกุมารแพทย์ด้านโรคผิวหนังในเด็ก

ภาวะต่อมไขมันอักเสบนี้คุณแม่บางท่านอาจเข้าใจว่าเป็นผื่นภูมิแพ้ หรือผื่นแพ้อาหาร ซึ่งจริงๆ จะแตกต่างกันเพราะผื่นแพ้อาหาร มักจะพบทั่วตัว และมีอาการคันแต่ต่างกันที่โรคนี้จะไม่ค่อยมีอาการคันเหมือนผื่นภูมิแพ้ และเริ่มเป็นได้เร็วกว่า (ส่วนใหญ่มักเริ่มภายในเดือนแรก)

ส่วนผื่นภูมิแพ้มักเริ่มในช่วงอายุ 2-3 เดือนขึ้นไป และที่สำคัญผื่นผิวหนังจากต่อมไขมันอักเสบจะหายเร็วกว่าผื่นภูมิแพ้ โดยมักจะหายก่อนอายุ 6 เดือน (ประมาณ 3-4 เดือน) ทำให้คุณแม่บางท่านเข้าใจผิดคิดว่าเกิดจากการแพ้อาหารโดยเฉพาะคิดว่าแพ้อาหารผ่านนมมารดา และเมื่อคุณแม่งดอาหารแล้วผื่นดีขึ้นทั้งๆ ที่โดยตัวผื่นจะหายไปได้เอง โดยไม่เกี่ยวข้องกับการแพ้อาหารที่คุณแม่งด ทำให้คุณแม่เสียโอกาสในการรับประทานอาหารบางประเภทไปโดยไม่จำเป็นและไม่เกิดประโยชน์

วิธีป้องกัน ผื่นแดงบนหน้าทารกแรกเกิด

ในบางกรณี เราอาจไม่แน่ใจว่าเกิดผื่นแดงขึ้นบนหน้าลูกได้อย่างไร เพราะฉะนั้นคุณแม่ควรหลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้นต่าง ๆ เช่น อาหารบางประเภท สภาพอากาศ สิ่งระคายเคือง อย่างเช่น สารเคมี น้ำหอม สบู่ แป้ง ผงซักฟอก ตัวไรฝุ่น เหงื่อ หรือเนื้อผ้าที่ระคายผิว นอกจากนี้ ในปัจจุบันมีผลการศึกษาที่สนับสนุนว่าการใช้ครีมบำรุงผิวสูตรที่เหมาะสมสำหรับผิวทารกและผิวแพ้ง่าย ตั้งแต่ทารกแรกคลอดจนถึงอายุ 6 เดือน สามารถช่วยการเกิดโรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนังได้ค่ะ

พญ.นวลรัตน์ หาญศิริพันธุ์

กุมารแพทย์ด้านโรคผิวหนังในเด็ก ศูนย์สุขภาพเด็ก

รพ.พญาไท 3

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

อาการข้างเคียงของวัคซีน แต่ละชนิดส่งผลอะไรกับลูกบ้าง

ภาวะตัวเหลืองในทารกแรกเกิด อันตรายแค่ไหน

ลูกนอนสลับเวลา นอนกลางวัน ตื่นมาเล่นตอนกลางคืน แก้ไขอย่างไรดี

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!