เรื่องควรรู้! เซ็กส์หลังคลอด ประจำเดือนไม่มา มีอะไรกับแฟน จะท้องไหม?

หลังคลอด ประจำเดือนไม่มา มีอะไรกับแฟน จะท้องไหม? ถ้านี่คือคำถามในใจของคุณแม่หลังคลอด เรามีคำตอบมาให้ค่ะ

หลังคลอด คุณแม่หลายคนอาจคิดว่าช่วงนี้เป็น “ระยะปลอดภัย” เพราะประจำเดือนยังไม่กลับมา เลยเผลอวางใจว่าคงไม่ตั้งครรภ์แน่ ๆ แต่จริง ๆ แล้วร่างกายของผู้หญิงมีความซับซ้อนกว่านั้นมากค่ะ เรื่องการตกไข่หลังคลอดเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้โดยที่เราไม่รู้ตัวเลยทีเดียว หลายคู่จึงมักสงสัยว่า “ถ้าหลังคลอด ประจำเดือนไม่มา แต่มีเพศสัมพันธ์ จะท้องไหม?” มาไขคำตอบเรื่อง เซ็กส์หลังคลอด ชัดๆ กันเลยค่ะ

เซ็กส์หลังคลอด ประจำเดือนไม่มา มีอะไรกับแฟน จะท้องไหม?

ท้องได้แน่นอน 100% ค่ะ เพราะร่างกายของผู้หญิงจะมีการตกไข่ ก่อนที่จะมีประจำเดือนครั้งแรกหลังคลอดเสมอ หมายความว่า คุณแม่สามารถตั้งครรภ์ได้แล้ว แม้ว่ายังไม่มีประจำเดือนเลยก็ตาม

เหตุผลทางวิทยาศาสตร์

การตกไข่คือการที่รังไข่ปล่อยไข่ออกมาเพื่อรอการปฏิสนธิ ซึ่งเกิดขึ้นประมาณ 2 สัปดาห์ก่อนมีประจำเดือนรอบแรกหลังคลอด
ดังนั้น แม้คุณแม่จะยังไม่เห็นประจำเดือน แต่ร่างกายอาจตกไข่ไปแล้วโดยไม่รู้ตัว หากมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน จึงมีโอกาสตั้งครรภ์ทันที
โดยเฉพาะในคุณแม่ที่ไม่ได้ให้นมบุตร หรือให้นมไม่สม่ำเสมอ การตกไข่มักกลับมาเร็วขึ้น บางรายพบการตกไข่ได้ภายใน 25 วันหลังคลอดก็มีค่ะ

หลักฐานทางการแพทย์

American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) ระบุว่า ผู้หญิงสามารถกลับมาตกไข่และมีการเจริญพันธุ์ได้ เพียงไม่กี่สัปดาห์หลังคลอด หากไม่ได้ให้นมบุตรอย่างต่อเนื่อง
องค์การอนามัยโลก (WHO) ก็ชี้ว่า การให้นมบุตรอย่างเดียว (Exclusive Breastfeeding) อาจช่วยยับยั้งการตกไข่ได้บ้าง แต่ไม่ใช่วิธีคุมกำเนิดที่ปลอดภัย 100% เว้นแต่จะเข้าเกณฑ์ Lactational Amenorrhea Method (LAM) ซึ่งต้องให้นมทุก 2–3 ชั่วโมง ทั้งกลางวันและกลางคืน และลูกอายุน้อยกว่า 6 เดือน

ดังนั้น หลังคลอดแม้ ประจำเดือนยังไม่มา แต่ถ้ามีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกันก็ สามารถตั้งครรภ์ได้ทันที แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เรื่องการคุมกำเนิดหลังคลอดที่เหมาะสม ไม่ว่าจะเป็นยาคุม ชนิดฝัง ห่วงอนามัย หรือถุงยางอนามัย เพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ที่ไม่พร้อมค่ะ


ทำไม? ประจำเดือนหลังคลอดถึงไม่มา
ฮอร์โมน	หลังคลอด ระดับฮอร์โมนโปรแลคติน ซึ่งมีหน้าที่กระตุ้นการผลิตน้ำนม จะสูงขึ้น ในขณะที่ฮอร์โมนเอสโตรเจน ซึ่งควบคุมการตกไข่ จะลดลง ส่งผลให้ประจำเดือนไม่มา
การให้นมลูก	การให้นมลูก โดยเฉพาะการให้นมแม่อย่างเดียว ช่วยยับยั้งการตกไข่ ทำให้ประจำเดือนมาช้าลง
สุขภาพคุณแม่	ความเครียด การพักผ่อนไม่เพียงพอ น้ำหนักตัวที่เปลี่ยนแปลง และภาวะแทรกซ้อนหลังคลอด ล้วนมีผลต่อการกลับมาของประจำเดือน

แม่ให้นม ประจำเดือนจะยังไม่มา

ความเชื่อผิดๆ: ให้นมลูกอยู่ ประจำเดือนไม่มา = ไม่ท้อง?

ความเชื่อนี้ ไม่จริงเสมอไปค่ะ หลายคนเข้าใจว่าการให้นมลูกอย่างเดียวจะทำให้ไม่ท้อง เพราะประจำเดือนยังไม่กลับมา แต่ความจริงคือ ผู้หญิงสามารถตกไข่และตั้งครรภ์ได้ แม้ยังไม่มีประจำเดือน

การคุมกำเนิดด้วยการให้นม (Lactational Amenorrhea Method – LAM)

องค์การอนามัยโลก (WHO) และ American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) ยอมรับว่า LAM สามารถใช้เป็นวิธีคุมกำเนิดได้ แต่ มีเงื่อนไขที่เข้มงวดมาก ได้แก่

ลูกอายุต่ำกว่า 6 เดือน
ให้นมแม่ 100% แบบดูดจากเต้าเท่านั้น (ไม่เสริมด้วยนมผงหรืออาหารอื่น และให้นมทุก 4–6 ชั่วโมง รวมทั้งเวลากลางคืน)
ประจำเดือนของแม่ยังไม่กลับมา

หากครบทั้ง 3 เงื่อนไข LAM สามารถมีประสิทธิภาพคุมกำเนิดได้ถึง 98% แต่ถ้าเงื่อนไขใดเงื่อนไขหนึ่งไม่ครบ เช่น ลูกเริ่มกินอาหารเสริม, แม่ปั๊มนมแทนการเข้าเต้า หรือให้นมน้อยลงในช่วงกลางคืน ประสิทธิภาพในการคุมกำเนิดจะลดลงทันที

ในชีวิตจริง แม่หลังคลอดมักทำตามเงื่อนไขนี้ได้ยาก เช่น ลูกบางคนเริ่มนอนยาว ไม่ตื่นกินนมกลางคืน คุณแม่ต้องกลับไปทำงานและปั๊มนมแทนการให้ดูดเต้า มีการให้นมผสมหรืออาหารเสริมร่วมด้วย ผลคือ การตกไข่อาจเกิดขึ้นโดยไม่รู้ตัว และถ้ามีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน ก็มีโอกาสท้องสูง

หลักฐานทางการแพทย์

WHO ระบุว่า LAM มีประสิทธิภาพสูงเฉพาะเมื่อปฏิบัติตามเงื่อนไขครบถ้วน และแนะนำให้ใช้ร่วมกับวิธีคุมกำเนิดอื่นหากแม่ไม่ได้ให้นมอย่างเข้มงวด
ACOG ชี้ว่า “การให้นมบุตรอาจช่วยยับยั้งการตกไข่ แต่ไม่ควรใช้เป็นวิธีคุมกำเนิดเพียงอย่างเดียว เว้นแต่จะเข้าเกณฑ์ LAM อย่างเคร่งครัด”

แม่หลังคลอด ประจำเดือนมาเมื่อไหร่

การกลับมามีรอบเดือนตามปกติของคุณแม่แต่ละคนในช่วงหลังคลอดมีความแตกต่างกันค่ะ ขึ้นอยู่กับจะกลับมาตกไข่ได้อีกครั้งเมื่อไร ถ้าเกิดการตกไข่จึงจะมีประจำเดือน และถ้าเกิดการตกไข่ได้ ก็หมายความว่า สามารถกลับมาตั้งครรภ์ได้อีกครั้งด้วยค่ะ อย่างไรก็ตาม กรณีที่คุณแม่ได้รับการคุมกำเนิดหลังจากการตรวจภายในหลังคลอด หรือให้นมลูกน้อยตลอด (Exclusive breast feeding) อาจเป็นการชะลอการตกไข่ ทำให้ประจำเดือนมาช้าได้ ซึ่งไม่ถือว่าผิดปกติค่ะ

อย่างไรก็ตาม การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ไม่ถือว่าเป็นการป้องกันการตั้งครรภ์นะคะ โดยหากเกิน 3 เดือนไปแล้วจะมีการตกไข่เมื่อไรก็ได้ ส่วนคุณแม่ที่ไม่ได้เลี้ยงลูกด้วยนมแม่มักมีประจำเดือนภายใน 6-8 สัปดาห์หลังคลอดค่ะ ซึ่งประจำเดือนครั้งแรกอาจจะออกนาน หรือมากกว่าปกติได้ค่ะ

การคุมกำเนิดหลังคลอด: มีวิธีไหนบ้างที่ปลอดภัยสำหรับแม่ให้นม?

หลังคลอด คุณแม่ที่ให้นมลูกสามารถเลือกวิธีคุมกำเนิดที่ ปลอดภัยและไม่กระทบการผลิตน้ำนม ได้หลายวิธี เช่น

วิธีคุมกำเนิดหลังคลอด


วิธีคุมกำเนิดหลังคลอด
ถุงยางอนามัย	เป็นวิธีที่ง่าย สะดวก และป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้ด้วย
ยาเม็ดคุมกำเนิด	มีทั้งแบบฮอร์โมนรวม และแบบโปรเจสติน ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ โดยเฉพาะคุณแม่ที่ให้นมบุตร
ยาฝังคุมกำเนิด	คุมกำเนิดได้นาน 3-5 ปี เหมาะสำหรับคุณแม่ที่ต้องการคุมกำเนิดระยะยาว
ห่วงอนามัย	คุมกำเนิดได้นาน 5-10 ปี
วิธีธรรมชาติ	เช่น การนับวันปลอดภัย แต่มีประสิทธิภาพค่อนข้างต่ำ ไม่แนะนำสำหรับคุณแม่หลังคลอด

ACOG แนะนำให้เลือกวิธีคุมกำเนิดที่ไม่กระทบกับการให้นม เช่นโปรเจสตินเดี่ยวหรือห่วงอนามัย ส่วน WHO ก็ยืนยันว่ายาคุมฮอร์โมนรวม (ที่มีเอสโตรเจน) ควรเลื่อนอย่างน้อย 6 เดือนหลังคลอดเพราะอาจลดน้ำนมได้

ควรเว้นระยะนานแค่ไหนก่อนกลับมามี เซ็กส์หลังคลอด?

มาตรฐานสากล เช่น American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) แนะนำให้คุณแม่เว้นการมีเพศสัมพันธ์ประมาณ 6 สัปดาห์หลังคลอด เพื่อให้ร่างกายได้ฟื้นตัว แผลฝีเย็บหรือแผลผ่าตัดหาย และมดลูกเข้าอู่กลับเข้าสู่สภาพปกติ ลดความเสี่ยงการติดเชื้อและภาวะแทรกซ้อน

มีเพศสัมพันธ์หลังคลอด 2 เดือน จะท้องไหม?

ท้องได้แน่นอนค่ะ ถ้าไม่คุมกำเนิด เพราะหลังคลอด ร่างกายของผู้หญิงอาจเริ่ม ตกไข่ตั้งแต่ 3–6 สัปดาห์เป็นต้นไป โดยเฉพาะคุณแม่ที่ไม่ได้ให้นมลูกหรือให้นมไม่สม่ำเสมอ ซึ่งหมายความว่าหลังคลอด 2 เดือน คุณแม่สามารถตั้งครรภ์ได้หากมี เซ็กส์หลังคลอด โดยไม่ป้องกัน แม้ว่าประจำเดือนจะยังไม่มาเลยก็ตาม

ข้อมูลจาก WHO และโรงพยาบาลศิริราชระบุว่า การตกไข่สามารถเกิดขึ้นได้ก่อนที่ประจำเดือนจะกลับมา

ข้อควรระวังอื่นๆ เกี่ยวกับ เซ็กส์หลังคลอด

ความเจ็บปวด: แผลฝีเย็บ, แผลผ่าคลอด หรือกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานที่ยังฟื้นตัว อาจทำให้มีเพศสัมพันธ์แล้วเจ็บ
ช่องคลอดแห้ง: เกิดจากระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนที่ลดลง โดยเฉพาะในคุณแม่ที่ให้นมลูก กรณีนี้การใช้สารหล่อลื่นอาจจะช่วยได้
ความเสี่ยงติดเชื้อ: หากเริ่มมีเพศสัมพันธ์เร็วเกินไปก่อนครบ 6 สัปดาห์หลังคลอด อาจเพิ่มโอกาสติดเชื้อในโพรงมดลูก
ภาวะจิตใจ: แม่หลายคนอาจยังมีความเครียด เหนื่อยล้า หรือภาวะซึมเศร้าหลังคลอด ซึ่งกระทบความต้องการทางเพศ

ข้อมูลจาก Mayo Clinic, ACOG และ WHO แนะนำให้คุณแม่สื่อสารกับคุณพ่อ และหากมีอาการผิดปกติ เช่น เลือดออกมาก ปวดท้องน้อยรุนแรง หรือมีไข้หลังมีเพศสัมพันธ์ ควรรีบพบแพทย์ทันที

มีเซ็กส์หลังคลอดยังไงให้ปลอดภัย

มีเซ็กส์หลังคลอดอย่างไร? ให้ปลอดภัย และมีสุข

เมื่อทราบถึงช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการมีเพศสัมพันธ์อีกครั้งหลังคลอด รวมทั้งสภาพร่างกายและจิตใจของคุณแม่พร้อมแล้ว อาจลองนำเคล็ดลับที่อาจช่วยให้การมีเซ็กส์หลังคลอดเป็นไปอย่างปลอดภัย และสร้างความสุขให้คุณแม่และคุณพ่ออย่างเต็มที่ ดังนี้ค่ะ

ดูแลตนเองเริ่มด้วยการกินอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกาย ดื่มน้ำในปริมาณที่เหมาะสมต่อร่างกาย และนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ โดยคุณแม่ควรดูแลตนเองแบบนี้สม่ำเสมอให้เป็นกิจวัตรประจำวัน
ฝึกขมิบกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน อาจช่วยให้กล้ามเนื้อช่องคลอดกลับคืนสู่สภาพเดิมได้เร็วขึ้น แต่แนะนำว่าควรปรึกษาแพทย์เพื่อเรียนรู้เทคนิคการขมิบที่ถูกต้องนะคะ
เลือกช่วงเวลาที่เหมาะสมโดยมีเซ็กส์หลังคลอดในช่วงเวลาที่คุณแม่ได้รับการพักผ่อนอย่างเต็มที่แล้ว และเป็นเวลาที่ทั้งคุณพ่อคุณแม่จะไม่ถูกรบกวนจากลูกน้อย
ทำความเข้าใจให้ตรงกันคุณพ่อคุณแม่ควรสื่อสารให้เข้าใจตรงกัน ใช้เวลาและร่วมกันหาหนทางที่ใช้แสดงความรัก ก่อนตัดสินใจมีเพศสัมพันธ์หลังคลอด
เช็กอาการผิดปกติ หากคุณแม่มีอาการผิดปกติต่อไปนี้เกิดขึ้นหลังการมีเพศสัมพันธ์ ควรไปพบแพทย์ทันที

1. รู้สึกเจ็บแม้จะมีเพศสัมพันธ์ด้วยความระมัดระวังแล้ว เพราะการตัดฝีเย็บเพื่อขยายปากช่องคลอดขณะคลอดลูกอาจทำให้รู้สึกเจ็บและไม่สบายตัวขณะมีเพศสัมพันธ์ในระยะยาวได้
2. มีของเหลวที่ส่งกลิ่นเหม็นไหลออกจากช่องคลอด ที่อาจเป็นสัญญาณเตือนว่ามีการติดเชื้อ
3. มีเลือดไหลออกจากช่องคลอดหลังคลอดลูกแล้วกว่า 4 สัปดาห์ หรือเสียเลือดในปริมาณมากอย่างฉับพลัน

อาหารสำหรับแม่หลังคลอด

โดยสรุปจะเห็นว่า หลังคลอด แม้ประจำเดือนไม่มา คุณแม่ก็มีโอกาสตั้งครรภ์ได้ ดังนั้น หากยังไม่พร้อมมีบุตร ควรปรึกษาแพทย์ และเลือกวิธีคุมกำเนิดที่เหมาะสม เพื่อสุขภาพที่ดีของทั้งคุณแม่และลูกน้อยนะคะ

อย่างไรก็ตาม เรื่องเซ็กส์หลังคลอดนั้น ไม่ว่าประจำเดือนจะมาหรือไม่มา มีโอกาสจะท้องหรือไม่ สิ่งสำคัญที่สุดที่ต้องใส่ใจคือ ความพร้อมของคุณแม่ค่ะ ทั้งความพร้อมในการมีเซ็กส์ และความพร้อมในการตั้งครรภ์อีกครั้งหนึ่ง ซึ่งคุณแม่บางคนอาจพร้อมมีเพศสัมพันธ์อีกครั้งหลังคลอดเพียงไม่กี่สัปดาห์ ในขณะที่คุณแม่คนอื่นอาจต้องใช้เวลา 2-3 เดือนหรือนานกว่านั้น รวมทั้งปัจจัยต่าง ๆ ที่อาจส่งผลกระทบต่อแรงขับทางเพศ ทั้งความเหนื่อยล้าจากการเลี้ยงลูก หน้าที่การงาน ความเครียด และการกลัวความเจ็บปวด เหล่านี้ มีผลต่อการตัดสินใจของคุณแม่ทั้งสิ้นค่ะ เราขอเป็นกำลังใจให้คุณแม่หลังคลอดมีความสุขในทุกๆ เรื่องนะคะ

ที่มา : www.pobpad.com , bangpakok3.com , hd.co.th , www.sikarin.com , www.phyathai.com , ACOG , WHO , Mayo Clinic , คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ม.มหิดล

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

ฉีดยาคุมแล้วผิวคล้ำขึ้น จริงไหม ? 8 วิธีจัดการปัญหาผิว แม่หลังคลอด

ลูกติดนมชง ไม่กินนมแม่ แก้ยังไงดี? วิธีเปลี่ยนใจลูกน้อยให้เลิฟนมแม่

ให้นมลูก เจ็บหัวนม ต้องหยุดไหม แก้ปัญหายังไงให้ดีต่อคุณแม่และลูกน้อย

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!