แยกห้องนอนกับสามี เมื่อมีลูกอ่อน ข้อดี-ข้อเสีย ที่มีงานวิจัยรองรับ

เลี้ยงลูกอ่อนแล้วต้องแยกห้องนอนกับสามี ข้อดี-ข้อเสีย พร้อมคำแนะนำจากงานวิจัยและหลักจิตวิทยา เพื่อประคองชีวิตคู่ให้ยังคงหวานชื่น

เลี้ยงลูกอ่อนแล้วต้อง แยกห้องนอนกับสามี กังวลว่าความสัมพันธ์จะห่างเหินใช่ไหมคะ? บทความนี้จะพาคุณแม่ไปสำรวจสาเหตุ ข้อดี-ข้อเสีย พร้อมคำแนะนำจากงานวิจัยและหลักจิตวิทยา เพื่อประคองชีวิตคู่ให้ยังคงหวานชื่นและแข็งแกร่งกว่าเดิม

คุณแม่หลายบ้านอาจเจอเหตุการณ์ ลูกตื่นมากินนมทุก 2-3 ชั่วโมง ทำให้สามีไม่พอเพราะต้องตื่นไปทำงานตอนเช้า บางบ้าน สามีไม่ช่วยเลี้ยงลูกอ่อนตอนกลางคืน แถมยังนอนกรน บ้างก็ชอบนอนเล่นโทรศัพท์ทำให้แม่นอนไม่หลับ จึงตัดสินใจแยกห้องนอน แต่คนแก่แถวบ้านก็ทักว่า แยกห้องนอนกับสามี ไม่ดีจริงไหม?

ทำไมการ “แยกห้องนอนกับสามี” จึงกลายเป็นทางออกของหลายบ้าน?

ก่อนจะตัดสินว่าการ แยกห้องนอนกับสามี เป็นเรื่องดีหรือไม่ดี เราต้องเข้าใจก่อนว่าอะไรคือสาเหตุที่ผลักดันให้หลายครอบครัวเลือกใช้วิธีนี้ ซึ่งมักจะเกิดจากปัจจัยที่ซับซ้อนเหล่านี้ค่ะ

สภาวะการเอาตัวรอด (Survival Mode) ของพ่อและแม่

เมื่อมีทารกแรกเกิด ทั้งพ่อและแม่จะเข้าสู่ “โหมดเอาตัวรอด” โดยอัตโนมัติ แต่เป้าหมายการเอาตัวรอดอาจแตกต่างกัน

ฝั่งคุณพ่อ: การเอาตัวรอดคือ “การต้องนอนหลับให้เพียงพอ” เพื่อให้มีแรงและสมาธิในการทำงานหาเลี้ยงครอบครัวในวันรุ่งขึ้น การถูกปลุกทุกๆ 2-3 ชั่วโมงถือเป็นเรื่องที่กระทบต่อประสิทธิภาพการทำงานและความปลอดภัย (โดยเฉพาะในงานที่ต้องใช้สมาธิสูง)
ฝั่งคุณแม่: การเอาตัวรอดคือ “การตอบสนองความต้องการของลูกให้เร็วที่สุด” เพื่อให้ลูกหยุดร้องและกลับไปนอนต่อได้ การต้องกังวลว่าเสียงให้นม เสียงเปลี่ยนผ้าอ้อม หรือแม้แต่เสียงกล่อมลูกจะไปรบกวนสามีที่นอนอยู่ข้างๆ ยิ่งเพิ่มความกดดันและความเครียดให้คุณแม่

เมื่อความต้องการพื้นฐาน (การนอน) ของทั้งสองฝ่ายขัดแย้งกัน การแยกห้องนอนจึงดูเหมือนเป็นทางออกที่ง่ายและรวดเร็วที่สุดในสถานการณ์นั้น

ความคาดหวังและบทบาททางสังคมที่เปลี่ยนไป

แม้ในปัจจุบันบทบาทหญิงชายจะเท่าเทียมกันมากขึ้น แต่ในหลายวัฒนธรรมรวมถึงสังคมไทย ยังคงเชื่อว่า “การดูแลลูกกลางดึกเป็นหน้าที่หลักของแม่” ทำให้คุณพ่อบางคนอาจรู้สึกว่านั่นไม่ใช่หน้าที่ของตน หรือไม่รู้ว่าจะช่วยได้อย่างไร ขณะที่คุณแม่เองก็อาจแบกรับความคาดหวังนั้นไว้โดยไม่รู้ตัว และเลือกที่จะจัดการทุกอย่างด้วยตัวเองเพื่อ “ตัดปัญหา”

ข้อดี-ข้อเสีย ของการแยกห้องนอน ที่มีงานวิจัยรองรับ

การตัดสินใจทุกอย่างย่อมมีทั้งข้อดีและข้อเสีย เรามาดูทั้งสองด้านอย่างตรงไปตรงมากันค่ะ

ข้อดี (ที่มักเป็นผลระยะสั้น)

คุณภาพการนอนที่ดีขึ้นของคนใดคนหนึ่ง

นี่คือข้อดีที่ชัดเจนที่สุด งานวิจัยจำนวนมากยืนยันว่าการอดนอนส่งผลเสียต่อสุขภาพจิต อารมณ์ และการตัดสินใจ การที่สามีได้นอนเต็มอิ่มอาจช่วยลดความหงุดหงิดในตอนกลางวัน ทำให้เขามีพลังงานที่จะมาช่วยดูแลลูกหรือทำงานบ้านในส่วนอื่นต่อได้

ลดความขัดแย้งเฉพาะหน้า

การไม่ต้องเผชิญหน้ากันในภาวะตึงเครียดตอนตี 3 ช่วยลดการปะทะคารมที่อาจบานปลายได้

แม่มีอิสระในการดูแลลูก

คุณแม่สามารถเปิดไฟสลัวๆ ให้นมลูกได้อย่างสบายใจ หรือลุกไปหยิบของโดยไม่ต้องย่องเบาๆ เพราะกลัวสามีจะตื่น

ข้อเสีย (ที่อาจส่งผลกระทบระยะยาว)

สร้างระยะห่างทางอารมณ์

เตียงนอนไม่ใช่แค่สถานที่สำหรับนอนหลับ แต่เป็นพื้นที่ส่วนตัวที่คู่รักใช้เชื่อมต่อกันก่อนนอนและหลังตื่นนอน การสัมผัสทางกาย เช่น การกอด การจับมือ การนอนซบกัน ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมน ออกซิโทซิน (Oxytocin) หรือที่เรียกว่า “ฮอร์โมนแห่งความผูกพัน” ซึ่งช่วยลดความเครียดและสร้างความรู้สึกใกล้ชิด การแยกห้องนอนจะทำให้โอกาสเหล่านี้หายไปโดยสิ้นเชิง งานวิจัยจาก University of Hertfordshire ในอังกฤษ พบว่าคู่รักที่นอนใกล้กันและมีการสัมผัสตัวกัน มีแนวโน้มที่จะมีความสุขในความสัมพันธ์มากกว่าคู่ที่นอนห่างกันหรือไม่สัมผัสตัวกันเลย

บั่นทอนความเป็น “ทีมพ่อแม่”

การที่พ่อไม่ได้ตื่นมาเผชิญความยากลำบากในตอนกลางคืนด้วยกัน อาจทำให้เกิดความไม่เข้าใจในความเหนื่อยล้าของแม่ได้อย่างแท้จริง งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Pediatrics ชี้ให้เห็นว่าการมีส่วนร่วมของพ่อในการดูแลลูกตั้งแต่แรกเกิด (Father Involvement) มีความสัมพันธ์โดยตรงกับสุขภาพจิตที่ดีขึ้นของแม่และพัฒนาการที่ดีของลูก การแยกห้องนอนอาจทำให้พ่อรู้สึกเป็น “คนนอก” ในภารกิจดูแลลูก และทำให้แม่รู้สึกเหมือนเป็น “แม่เลี้ยงเดี่ยวในตอนกลางคืน” ซึ่งความรู้สึกโดดเดี่ยวนี้เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของภาวะซึมเศร้าหลังคลอด

ส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ใกล้ชิด

เป็นเรื่องปกติที่ความถี่ทางเพศสัมพันธ์จะลดลงหลังมีบุตร แต่การแยกห้องนอนยิ่งทำให้โอกาสในการกลับมาใกล้ชิดกันเป็นเรื่องยากขึ้นไปอีก เพราะมันสร้างอุปสรรคทางกายภาพที่ชัดเจน ความใกล้ชิดทางเพศเป็นส่วนสำคัญในการหล่อเลี้ยงความสัมพันธ์ฉันท์สามีภรรยา การขาดหายไปนานๆ อาจทำให้ทั้งคู่รู้สึกเหมือนเป็นแค่ “เพื่อนร่วมบ้านที่ช่วยกันเลี้ยงลูก”

เสี่ยงต่อการกลายเป็นความเคยชินถาวร

สิ่งที่เริ่มต้นจากการเป็น “ทางออกชั่วคราว” อาจกลายเป็นเรื่องปกติได้ง่ายมาก เมื่อลูกโตขึ้นจนนอนยาวตลอดคืนแล้ว การกลับมารวมห้องอาจรู้สึกแปลกและไม่คุ้นชิน จนสุดท้ายก็แยกห้องกันนอนต่อไปเรื่อยๆ ซึ่งยิ่งเพิ่มความเสี่ยงของระยะห่างในระยะยาว

การแยกห้องนอนเป็น “ปัญหา” หรือแค่ “อาการ”?

ในมุมมองทางจิตวิทยาแล้ว การแยกห้องนอนไม่ใช่ “ตัวปัญหา” ที่แท้จริง แต่มันคือ “อาการ” ที่สะท้อนให้เห็นถึงรอยร้าวหรือปัญหาที่ซ่อนอยู่

การแยกห้องนอนก็เหมือน “แว่นขยาย” ที่ส่องให้เห็นปัญหาการสื่อสาร การไม่เข้าใจกัน หรือการแบ่งหน้าที่ที่ไม่สมดุลซึ่งอาจมีอยู่ก่อนแล้วให้ชัดเจนและใหญ่โตขึ้น

ถ้าความสัมพันธ์ของคุณแม่และคุณสามีแข็งแรง มีการสื่อสารที่ดีและเป็นทีมเวิร์คกันอยู่แล้ว การแยกห้องนอน “ชั่วคราว” อาจไม่ส่งผลกระทบอะไรร้ายแรง เพราะในช่วงกลางวันทั้งคู่ยังคงเชื่อมต่อ พูดคุย แบ่งปัน และช่วยเหลือซึ่งกันและกันอยู่เสมอ
แต่ถ้าความสัมพันธ์เริ่มมีปัญหาอยู่แล้ว การสื่อสารติดขัด การแยกห้องนอนจะเป็นเหมือนการตอกลิ่มลิ่มสุดท้ายที่ทำให้ทั้งคู่ยิ่งห่างกันออกไปเรื่อยๆ จนยากที่จะกลับมาเหมือนเดิม

ดังนั้น คำถามที่เราควรถามตัวเองไม่ใช่แค่ “ควรแยกห้องนอนดีไหม?” แต่ควรเป็น “เราจะทำอย่างไรให้การแยกห้องนอน ไม่มาทำลายความสัมพันธ์ของเรา?”

How-to “แยกเตียง” แต่ “ใจไม่แยกทาง”

หากคุณแม่และสามีตัดสินใจแล้วว่าการ แยกห้องนอนกับสามี คือทางออกที่ดีที่สุดสำหรับครอบครัวในตอนนี้จริงๆ เรามาดูวิธีที่จะช่วยประคับประคองความสัมพันธ์ให้ยังคงแข็งแรงและอบอุ่นเหมือนเดิมกันนะคะ

แยกห้องนอนกับสามี

สื่อสารกันอย่างสร้างสรรค์

เลือกเวลาที่ทั้งคู่ไม่เหนื่อยจนเกินไป (อาจจะเป็นช่วงสุดสัปดาห์ที่ลูกหลับ) แล้วมานั่งคุยกันอย่างจริงจังโดยใช้หลัก “I-Statement” เพื่อบอกเล่าความรู้สึกของตัวเองแทนการกล่าวโทษอีกฝ่าย

คุณแม่: “ที่รักคะ ฉันรู้สึกเหนื่อยและโดดเดี่ยวมากเวลาต้องตื่นมาดูแลลูกคนเดียวกลางดึก ฉันอยากให้คุณเข้าใจความรู้สึกของฉัน” (แทนที่จะพูดว่า “คุณไม่เคยช่วยฉันเลย!”)
คุณพ่อ: “ผมรู้สึกกดดันที่ต้องนอนให้พอเพื่อไปทำงาน และผมกังวลว่าจะทำให้ทั้งคุณและลูกไม่ได้พักผ่อนถ้าผมนอนอยู่ด้วย” (แทนที่จะพูดว่า “ก็ผมต้องทำงานไง!”)

ตกลงร่วมกันให้ชัดเจน: ย้ำว่านี่คือ “มาตรการชั่วคราว” และวางแผนร่วมกันว่าจะลองประเมินสถานการณ์อีกครั้งเมื่อไหร่ เช่น “เราลองแยกห้องกันแค่ 1 เดือนนะ แล้วมาดูกันอีกที” หรือ “พอครบ 3 เดือน ลูกเริ่มนอนนานขึ้น เราจะกลับมานอนด้วยกันนะ”

สร้างสุดยอด “ทีมพ่อแม่”

แม้คุณพ่อจะไม่ได้ช่วยตอนกลางคืน แต่เขาชดเชยและแสดงความเป็นทีมได้เต็มที่ในตอนกลางวันค่ะ

แบ่งหน้าที่ชัดเจน: “พ่อรับผิดชอบอาบน้ำลูกทุกเย็นนะ” “เสาร์-อาทิตย์ พ่อจะดูลูกตอนเช้า 6-9 โมง ให้แม่ได้นอนยาวๆ” การมีหน้าที่ที่ชัดเจนทำให้คุณพ่อรู้สึกมีส่วนร่วมและคุณแม่ได้พักจริงๆ
มอบหมายภารกิจ “พ่อเท่านั้น”: อาจจะเป็นการนวดให้ลูกก่อนนอน, การอ่านนิทาน, หรือพาไปเดินเล่น การสร้างกิจกรรมที่ “พ่อทำได้ดีที่สุด” จะช่วยสร้างสายสัมพันธ์พ่อลูกที่แข็งแกร่ง

รักษาความใกล้ชิด แม้ตัวจะห่างกัน

กฎกอด 20 วินาที: ตามหลักวิทยาศาสตร์ การกอดกันนาน 20 วินาทีจะช่วยกระตุ้นการหลั่งออกซิโทซินได้อย่างมีนัยสำคัญ ก่อนแยกย้ายไปนอนในแต่ละคืน ให้กอดกันแน่นๆ สักพัก
หาเวลา “เราสองคน”: ไม่ต้องยิ่งใหญ่ค่ะ แค่ 15 นาทีหลังลูกหลับ นั่งจิบชาร้อนๆ ด้วยกัน จับมือกันดูทีวี หรือคุยเรื่องอะไรก็ได้ที่ไม่ใช่เรื่องลูก จะช่วยเตือนให้จำได้ว่าเรายังเป็น “สามี-ภรรยา” กันอยู่
แสดงความรักเล็กๆ น้อยๆ: เขียนโน้ตให้กำลังใจ, ส่งข้อความหวานๆ หากันระหว่างวัน, หรือบอก “ขอบคุณ” ในสิ่งที่อีกฝ่ายทำให้ สิ่งเหล่านี้มีพลังมหาศาลในการเยียวยาหัวใจที่เหนื่อยล้า

สำรวจทางเลือกอื่นก่อนตัดสินใจ

ก่อนจะย้ายห้อง ลองวิธีเหล่านี้ดูก่อนไหมคะ?

ที่อุดหู (Earplugs) และผ้าปิดตา: เป็นวิธีที่ง่ายที่สุดสำหรับคุณพ่อ
เปิดเสียง White Noise: ช่วยกลบเสียงเล็กๆ น้อยๆ และทำให้ทั้งพ่อแม่ลูกหลับได้ดีขึ้น
จัดตำแหน่งเตียงลูกใหม่: อาจจะวางเตียงลูกไว้ฝั่งคุณแม่และห่างจากฝั่งคุณพ่อให้มากที่สุด

การต้อง แยกห้องนอนกับสามี ไม่มีคำตอบตายตัวว่าถูกหรือผิด สิ่งที่สำคัญที่สุดไม่ได้อยู่ที่ว่าเรานอนห่างกันกี่เมตร แต่อยู่ที่ “หัวใจของเรายังคงอยู่ใกล้กันหรือไม่” ช่วงเวลานี้อาจจะหนักหนาและเหนื่อยล้า แต่มันจะผ่านไปในที่สุดค่ะ วันหนึ่งลูกจะนอนยาวตลอดคืน และคุณแม่จะได้กลับไปนอนกอดสามีเหมือนเดิม แต่ระหว่างทางนี้ ขอเพียงคุณแม่และคุณพ่อจับมือกันให้แน่น สื่อสารกันด้วยความรักและความเข้าใจ เมื่อผ่านพ้นไปได้ ความสัมพันธ์ของคุณไม่เพียงแต่จะกลับมาเหมือนเดิม แต่จะแข็งแกร่งและเข้าใจกันมากกว่าที่เคยเป็นมาอย่างแน่นอนค่ะ

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

ชีวิตคู่เปลี่ยนไปหลังมีลูก! 6 เคล็ดลับ กระชับสัมพันธ์ให้ราบรื่นด้วยความเข้าใจ

อดนอนเพราะเลี้ยงลูก! 10 วิธีรักษาสติและพลังงาน ฉบับแม่ลูกอ่อนนอนน้อย

10 ข้อดีเมื่อพ่อช่วยเลี้ยงลูก อุ้ม กอด เล่นซน เติมเต็มพัฒนาการในสไตล์คุณพ่อ

แหล่งอ้างอิง (References):

The Gottman Institute: https://www.gottman.com/blog/the-four-horsemen-recognizing-criticism-contempt-defensiveness-and-stonewalling/
National Institute of Health – Father Involvement and Father-Child Relationship Quality: An Intergenerational Perspective https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6415916/
Healthline – What Are the Benefits of Cuddling?: https://www.healthline.com/health/hugging-benefits

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!