สอนลูกจับปลา ไม่ใช่หาปลาให้ลูก สร้างทักษะชีวิต ให้ลูกพึ่งพาตัวเองได้จริง

เผยเทคนิค สอนลูกจับปลา แทนการทำให้ทุกอย่าง ช่วยสร้าง Self-Esteem และฝึกความรับผิดชอบให้ลูกเติบโตอย่างมีคุณภาพ

การ “สอนลูกจับปลา” หรือฝึกให้เด็กๆ มีทักษะในการทำสิ่งต่างๆ ด้วยตนเอง ไม่ใช่แค่การแบ่งเบาภาระพ่อแม่ แต่มันคือการสร้าง “Self-Esteem” และความมั่นใจที่เป็นรากฐานสำคัญของชีวิตที่เงินก็ซื้อให้ลูกไม่ได้!

เคยไหมคะแม่ๆ? บางทีเราก็เผลอ “แย่งลูกทำ” ไปซะทุกอย่าง เพราะความรีบ เพราะกลัวเลอะ หรือเพราะกลัวลูกจะลำบาก แต่รู้ไหมคะว่าสุภาษิตโบราณที่ว่า “ให้ปลาหนึ่งตัว มีกินไปหนึ่งวัน แต่ถ้าสอนจับปลา จะมีกินไปตลอดชีวิต” นั้นคือหัวใจสำคัญของการเลี้ยงลูกยุคนี้ การ สอนลูกจับปลา ในที่นี้หมายถึงการให้โอกาสเขาได้ลองผิดลองถูกและฝึกทักษะชีวิตด้วยมือน้อยๆ ของเขาเองค่ะ

ทำไมเราถึงชอบ “หาปลา” ให้ลูกกิน (แทนที่จะสอนเขาจับเอง)?

ในฐานะพ่อแม่ เรามักจะมีเหตุผลที่ฟังดูสมเหตุสมผลเสมอเมื่อเราเข้าไปทำให้ลูก:

เรื่องของ “เวลา”: การรอให้ลูกใส่ถุงเท้าเองอาจใช้เวลา 10 นาที แต่เราทำเสร็จใน 10 วินาที!
ความกังวล: เห็นลูกเงอะงะ ลำบากใจ เราก็อยากยื่นมือเข้าไปช่วยทันที
ความสมบูรณ์แบบ: กลัวนมหก กลัวจานแตก หรือกลัวบ้านเลอะเทอะจนต้องตามเช็ด

แต่ผลการวิจัยยืนยันนะคะว่า หากเรายอม “ใจแข็ง” และเปลี่ยนจากการทำให้ลูก เป็นการ สอนลูกจับปลา ให้เวลาลูกได้เผชิญความท้าทาย พวกเขาจะพัฒนาความเชื่อมั่นในตนเอง ซึ่งเป็นเกราะป้องกันชั้นดีจากโรคซึมเศร้าและความวิตกกังวลในอนาคตค่ะ

สอนลูกจับปลา

5 สเต็ป “สอนลูกจับปลา” เปลี่ยนลูกคุณหนูให้เป็นเด็กที่พึ่งพาตัวเองได้

หากคุณแม่เริ่มสังเกตเห็นว่า “เอ๊ะ! จริงๆ ลูกทำเองได้นี่นา” ลองใช้เทคนิคเหล่านี้เพื่อส่งเสริมความเป็นอิสระให้ลูกกันค่ะ

1. ตั้งความคาดหวังพร้อมเหตุผล (ไม่ใช่แค่สั่ง)

แทนที่จะบอกว่า “เก็บของเล่นเดี๋ยวนี้!” ลองอธิบายให้เขาเข้าใจเป้าหมาย เช่น “ในบ้านเรา เราจะเก็บของที่เล่นเสร็จก่อนไปทำอย่างอื่นนะลูก เพราะถ้าพื้นเลอะเทอะ เราอาจจะเดินสะดุดล้มเจ็บตัวได้ มาช่วยกันทำให้บ้านเราปลอดภัยกันนะ”

2. เสนอ “ตัวเลือก” ฝึกการตัดสินใจ

การสอนลูกจับปลา เริ่มต้นง่ายๆ ด้วยการให้ลูกเลือกเอง เพื่อให้เขารู้สึกมีส่วนร่วมและมีอำนาจในการจัดการชีวิตตัวเอง (ที่เหมาะสมกับวัย)

วัยหัดเดิน: “วันนี้หนูจะใส่เสื้อลายการ์ตูน หรือเสื้อลายทางดีคะ?”
วัยประถม: “ลูกอยากลองลงเรียนศิลปะ หรือว่าไปเตะฟุตบอลดีลูก?”
วัยรุ่น: “หนูอยากจะจัดโต๊ะอาหารตอนนี้ หรือจะช่วยแม่ล้างจานหลังทานเสร็จดีจ๊ะ?”

3. สอนเทคนิคและให้การสนับสนุน

อย่าปล่อยให้ลูกทำโดยไม่แนะนำนะคะ เช่น หากอยากให้ลูกวัยประถมเตรียมอาหารเช้าเอง คุณแม่ต้องสอนวิธีจับกล่องนมให้มั่น ค่อยๆ เทเพื่อไม่ให้ล้นชาม เมื่อเขาทำได้สำเร็จ ความภูมิใจจะมาเต็มแน่นอน และครั้งต่อไปเขาก็จะทำเองได้โดยไม่ต้องพึ่งเรา

4. ใช้คำพูดให้กำลังใจที่เน้นความพยายาม

เปลี่ยนจากคำชมว่า “เก่งจัง” มาเป็นคำพูดที่เน้นความตั้งใจเพื่อกระตุ้นให้ลูกจับปลาต่อไป เช่น

“แม่เชื่อว่าลูกทำได้ ลองดูอีกนิดนะคะ”
“แม่ภูมิใจที่เห็นลูกพยายามทำสิ่งนี้ด้วยตัวเองจ้ะ”

5. สังเกตและตั้งคำถามกับตัวเอง

ก่อนจะพุ่งตัวเข้าไปช่วยลูก ลองหยุดหายใจลึกๆ แล้วถามตัวเองดูค่ะ

“ทำไมฉันถึงรู้สึกว่าต้องทำให้ลูก?”
“จริงๆ แล้วลูกสามารถทำสิ่งนี้ด้วยตัวเองได้หรือไม่?”
“ถ้าเขาทำพลาด (เช่น น้ำหก) อะไรคือสิ่งเลวร้ายที่สุดที่จะเกิดขึ้น?”

การเห็นลูกทำอะไรช้าๆ หรือทำผิดพลาดบ้างอาจจะขัดใจเรา แต่เชื่อเถอะค่ะว่าการสอนลูกจับปลาในวันนี้ จะหล่อหลอมให้เขาเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่แข็งแกร่ง พึ่งพาตนเองได้ และกล้าเผชิญโลกกว้างอย่างมั่นใจค่ะ

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

สอนลูกเรียนรู้จากปัญหา จาก 10 ตัวอย่างสถานการณ์จากปัญหาใกล้ตัว

สอนลูกให้มี ทักษะคิดแก้ปัญหา เอาตัวรอดได้ ในวันที่พ่อแม่ไม่สามารถอยู่ช่วยลูกได้ตลอด

8 วิธี สอนลูกให้รู้จักศักยภาพตัวเอง ไม่ต้องเก่งที่สุด แค่รู้ว่าตัวเองถนัดอะไร

ที่มา: Psychology Today

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!