นักวิทยาศาสตร์พบ ปัจจัยเสี่ยงออทิสติก อาจมาจากสิ่งแวดล้อมขณะตั้งครรภ์

นักวิทยาศาสตร์กำลังก้าวหน้าไปอีกขั้นในการทำความเข้าใจโรคออทิสติกหรือที่เรียกว่า กลุ่มอาการออทิสติกสเปกตรัม (ASD) โดยล่าสุดมีงานวิจัยที่ชี้ว่า ปัจจัยเสี่ยงออทิสติก อาจมาจากทั้งพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมขณะตั้งครรภ์ ที่มีผลต่อการพัฒนาสมองของทารกในครรภ์

พันธุกรรม + สิ่งแวดล้อม = ปัจจัยเสี่ยงสำคัญ

นักวิจัยพบว่า การกลายพันธุ์บางอย่างในยีนของเด็กที่เป็นออทิสติกมีแนวโน้มจะเกิดบ่อยกว่าปกติ โดยเฉพาะเมื่อเปรียบเทียบกับเด็กทั่วไป นอกจากนี้ ปัจจัยเสี่ยงออทิสติก ยังมีปัจจัยจากสิ่งแวดล้อมระหว่างตั้งครรภ์ เช่น

• สุขภาพของคุณแม่
  
• การได้รับสารพิษหรือมลภาวะ
  
• การได้รับสารอาหารบางชนิดไม่เพียงพอ
  

สิ่งเหล่านี้อาจเป็นตัวกระตุ้นให้สมองของลูกพัฒนาแตกต่างไปจากปกติ ซึ่งอาจนำไปสู่การเกิดอาการในกลุ่ม ออทิสติก

แม้ยังไม่ใช่คำตอบสุดท้าย…แต่เป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญ โดยเฉพาะหากตรวจพบความเสี่ยงตั้งแต่ก่อนคลอด ลูกก็มีโอกาสได้รับการดูแลที่เหมาะสมมากขึ้นเท่านั้น

ออทิสติก (Autism Spectrum Disorder – ASD) เป็นภาวะที่หลายครอบครัวเริ่มให้ความสนใจ เพราะพบมากขึ้นทุกปี หลายคนยังสงสัยว่า แท้จริงแล้วออทิสติกเกิดจากอะไร และที่สำคัญคือ เราสามารถป้องกันได้ตั้งแต่ก่อนคลอดไหม

บทความนี้จะพาคุณแม่ไปทำความเข้าใจแบบไม่เครียด พร้อมอ้างอิงงานวิจัยล่าสุดจากทั่วโลก รวมถึงวิธีดูแลตัวเองขณะตั้งครรภ์เพื่อลดความเสี่ยงได้อย่างปลอดภัยและเป็นธรรมชาติ

ออทิสติกคืออะไร?

ออทิสติก หรือ ASD (Autism Spectrum Disorder) คือกลุ่มอาการที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาทางสมอง ทำให้เด็กมีความแตกต่างในการสื่อสาร สังคม และพฤติกรรม บางคนพูดช้า ไม่สบตา เล่นกับเพื่อนไม่เป็น หรือมีพฤติกรรมซ้ำ ๆ เช่น หมุนของ เล่นแบบเดิม ๆ ตลอดเวลา

สาเหตุของออทิสติกยังไม่สามารถฟันธงได้แน่ชัด แต่งานวิจัยมากมายชี้ว่า มีทั้งปัจจัยทางพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมเข้ามาเกี่ยวข้อง

• ข้อมูลจาก WHO (2023) ระบุว่า ประชากรทั่วโลกประมาณ 1 ใน 100 คนเป็นออทิสติก
• ข้อมูลจากกรมสุขภาพจิตไทย พบว่า เด็กออทิสติกเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 10-15% ต่อปี

สาเหตุของออทิสติก มีปัจจัยอะไรบ้าง?

1. พันธุกรรม

งานวิจัยหลายชิ้นพบว่า เด็กออทิสติกมักมีการกลายพันธุ์ของยีนบางตัวที่ควบคุมการพัฒนาของสมอง

• ข้อมูลจาก Broad Institute และ MIT (2024) พบว่า เด็กที่เป็นออทิสติกมีการกลายพันธุ์ของยีนเฉพาะที่พบได้น้อยในเด็กทั่วไป
• หากครอบครัวมีประวัติเด็กออทิสติก ลูกคนต่อไปมีโอกาสเป็นออทิสติกเพิ่มขึ้นถึง 10 เท่า

1. สิ่งแวดล้อมระหว่างตั้งครรภ์

ช่วงที่คุณแม่ตั้งครรภ์ ถือเป็นช่วงสำคัญต่อการพัฒนาสมองของลูก งานวิจัยระบุว่า ปัจจัยเหล่านี้อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อออทิสติกได้:

• คุณแม่มีความเครียดสูง
  
• เบาหวานหรือภาวะความดันโลหิตสูง
  
• การติดเชื้อระหว่างตั้งครรภ์
  
• ได้รับสารพิษ เช่น มลภาวะทางอากาศหรือยาฆ่าแมลง

งานวิจัยจาก Columbia University (2021) พบว่า มารดาที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่มีฝุ่น PM2.5 สูงในช่วงไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์ ลูกมีความเสี่ยงเป็นออทิสติกเพิ่มขึ้น 1.5 เท่า

นอกจากนี้ยังพบว่า การได้รับสารอาหารบางชนิดไม่เพียงพอ เช่นโฟเลต และวิตามินดี ก็มีผลต่อพัฒนาการของสมองลูกเช่นกัน

1. ปัจจัยอื่น ๆ

• ภาวะคลอดก่อนกำหนด หรือ น้ำหนักแรกเกิดต่ำ
  
• การใช้ยาระหว่างตั้งครรภ์ เช่น ยากันชัก Valproic acid
  
• อายุของพ่อแม่: พ่อที่อายุเกิน 40 ปี และแม่ที่อายุเกิน 35 ปี อาจเพิ่มโอกาสเกิดความผิดปกติทางพันธุกรรมเล็กน้อย

วิธีลด ปัจจัยเสี่ยงออทิสติก แม่ท้องป้องกันได้ไหม?

ถึงแม้เราจะไม่สามารถควบคุมพันธุกรรมได้ แต่คุณแม่สามารถลด ปัจจัยเสี่ยงออทิสติก จากสิ่งแวดล้อมได้ ด้วยวิธีที่ง่ายและเป็นธรรมชาติ

1. ดูแลสุขภาพขณะตั้งครรภ์อย่างใกล้ชิด

• ไปฝากครรภ์ตามนัดอย่างสม่ำเสมอ
  
• ปรึกษาแพทย์ทุกครั้งหากต้องใช้ยา
  
• หลีกเลี่ยงสารเคมี อาหารดิบ และมลพิษ

1. กินอาหารที่มีประโยชน์

• รับประทานอาหารที่มีโฟเลต เช่น ผักใบเขียว ธัญพืช ถั่ว
  
• ทานวิตามินดีจากแสงแดด หรืออาหาร เช่น ปลาแซลมอน
  
• เสริมโอเมก้า 3 จากปลาทะเล หรืออาหารเสริม
  
  
  

1. จัดการความเครียด

• หาเวลาพักผ่อนอย่างเพียงพอ
  
• ฝึกหายใจลึก ๆ หรือทำโยคะเบา ๆ สำหรับคนท้อง
  
• พูดคุยกับคนใกล้ชิดหรือเข้ากลุ่มคุณแม่เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์

งานวิจัยจาก UC Davis (2020) ชี้ว่า แม่ที่มีระดับความเครียดเรื้อรังสูง มีแนวโน้มลูกจะมีพัฒนาการล่าช้าและมีพฤติกรรมคล้ายออทิสติกมากกว่ากลุ่มที่จัดการความเครียดได้ดี

ถ้ามีความเสี่ยง…ควรทำอย่างไร?

หากครอบครัวของคุณแม่มีประวัติออทิสติก หรือแม่มีความกังวลเรื่องพัฒนาการลูก แนะนำให้…

• ตรวจทางพันธุกรรมก่อนคลอด ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับการตรวจ DNA หรือโครโมโซม เพื่อประเมินความเสี่ยง
  
• ติดตามพัฒนาการลูกอย่างใกล้ชิดหลังคลอด เช็กพัฒนาการทุกเดือน เช่น การสบตา ยิ้ม พูด โต้ตอบ หากสงสัยว่าอาจมีภาวะออทิสติก ควรเข้ารับการประเมินโดยจิตแพทย์เด็กหรือแพทย์เวชศาสตร์พัฒนาการ
  
• เริ่มบำบัดตั้งแต่เนิ่นๆ เด็กออทิสติกที่ได้รับการดูแลเร็ว มีโอกาสพัฒนาทักษะได้ดี การบำบัด เช่น การพูด เล่น หรือฝึกกล้ามเนื้อ ช่วยให้เด็กใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงกับเด็กทั่วไป

ออทิสติก ไม่ใช่เรื่องน่ากลัว และไม่ใช่ความผิดของใคร แต่คือความหลากหลายทางพัฒนาการที่เกิดจากหลายปัจจัย ทั้งพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม

สิ่งที่คุณแม่ทำได้ดีที่สุดคือ “การเตรียมความพร้อมตั้งแต่ก่อนคลอด” ดูแลสุขภาพกาย ใจ โภชนาการ และสภาพแวดล้อมให้ดีที่สุด เพื่อให้ลูกน้อยเติบโตมาอย่างสมบูรณ์ที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ค่ะ

ที่มา : Secrets of the Past , โรงพยาบาลเมดพาร์ค 

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

ลูกชอบทำอะไรซ้ำๆ ปกติมั้ย? แบบไหน มีภาวะเสี่ยงออทิสติก!

เช็กสัญญาณเสี่ยง! ออทิสติกเทียม รีบแก้ไข ก่อนเป็นภัยคุกคามพัฒนาการลูก

ถอดรหัสพฤติกรรม ลูกชอบเรียงของ เป็นสัญญาณออทิสติก จริงไหม?