โภชนาการช่วงแรกของชีวิตคืออะไร

โภชนาการช่วงแรกของชีวิตคืออะไร

คุณพ่อคุณแม่ส่วนใหญ่อาจกำลังสงสัยว่า โภชนาการช่วงแรกของชีวิต (Early Life Nutrition) ที่กำลังจะพูดถึงนี้คืออะไร แล้วทำไมต้องให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ จริงๆ แล้วโภชนาการช่วงแรกของชีวิตมีความสำคัญกับทุกคน ยิ่งโดยเฉพาะกับตัวของคุณแม่และลูกน้อย นั่นก็เพราะว่าโภชนาการช่วงแรกของชีวิตสามารถเป็นตัวชี้วัดคุณภาพชีวิตรวมทั้งสุขภาพของแม่และลูกน้อยได้ ที่ไม่ใช่แค่เฉพาะวันนี้แต่ยังรวมไปถึงในอนาคตข้างหน้าด้วย

ก่อนอื่นเราไปทำความเข้าใจกันก่อนว่า…ช่วงแรกของชีวิตคืออะไร ?

ตามที่เครือข่ายโภชนาการช่วงแรกของชีวิต ประเทศไทย โดย รศ.นพ.วิทยา ถิฐาพันธ์ ได้ให้นิยามช่วงแรกของชีวิต ไว้ดังนี้ “ในทางการแพทย์จะนับช่วงเวลาซึ่งถือเป็นช่วงแรกของชีวิตตั้งแต่เริ่มมีชีวิตในครรภ์มารดาและเรื่อยมาจนกระทั่งคลอดออกมาและรวมกับอายุของวัยทารกและเด็กเล็ก ทั้งนี้ในแต่ละองค์กรและหน่วยงานกำหนดอายุเป็นตัวเลขไม่เท่ากัน ซึ่งอยู่ระหว่าง 2-5 ปี

องค์กรที่ให้นิยามของทารกและเด็กเล็กว่ามีอายุไม่เกิน 2 ปี จะให้นิยาม ของช่วงแรกชีวิต (early life) หมายถึง ช่วงเวลาในครรภ์มารดายาวนานประมาณ 9 เดือน (270 วัน) และรวมกับอายุหลังจากคลอดออกมาแล้วอีก 2 ปี (730 วัน) ดังนั้นช่วงแรกของชีวิตคือระยะเวลาประมาณ 1000 วัน ที่นับตั้งแต่เริ่มมีปฏิสนธิ (first 1000 days of life)”1 ซึ่งคุณแม่ที่ตั้งครรภ์จะต้องตระหนักถึงความสำคัญของโภชนาการที่จำเป็นในช่วงเวลานี้ให้มาก  เพราะอีกหนึ่งชีวิตน้อยๆ มีความต้องการสารอาหารเพื่อนำไปหล่อเลี้ยงใช้ในการสร้างร่างกายให้เติบโตขึ้นอย่างสมบูรณ์ตลอด 9 เดือนที่อยู่ในครรภ์ของแม่

 

รู้ไหมว่า…โภชนาการในช่วงแรกของชีวิตสำคัญอย่างไร ?

รศ.นพ.วิทยา ถิฐาพันธ์ เครือข่ายโภชนาการช่วงแรกของชีวิต ประเทศไทย ได้พูดถึงความสำคัญในโภชนาการช่วงแรกของชีวิต ไว้ว่า “การเจริญเติบโตและพัฒนาการของทารกขณะอยู่ในครรภ์มารดาหรือหลังคลอด จะเป็นไปไม่ได้เลยถ้าขาด “อาหาร” นั่นเพราะอาหารคือหนึ่งในปัจจัย 4 ที่จำเป็นของชีวิต ในการสร้างอวัยะและการสร้างระบบการทำงานทุกอย่างของร่างกาย รวมทั้งการเจริญเติบโตของทารก ล้วนแล้วแต่ต้องอาศัยอาหารในการสร้างขึ้นมา

ซึ่งการได้รับสารอาหารต่างๆ ที่จำเป็นในปริมาณที่ถูกต้องและเหมาะสมกับช่วงเวลาต่างๆ จะทำให้ทารกมีพัฒนาการการเจริญเติบโตไปเป็นผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพดีในอนาคต  แต่ในทางตรงกันข้ามหากทารกที่ได้รับสารอาหารในปริมาณที่ไม่เหมาะสม คือมากเกินไปหรือน้อยเกินไป และในช่วงเวลาที่ไม่เหมาะสม ก็จะทำให้ทารกมีพัฒนาการการเจริญเติบโตไปเป็นผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพไม่ดีในอนาคตได้เช่นกัน”2

 

เคยสงสัยกันไหมคะว่า…โภชนาการช่วงแรกของชีวิตคืออะไร และทำไมต้องมี ?

โภชนาการช่วงแรกของชีวิต หรือ Early Life Nutrition ก็คือ โภชนาการที่ได้รับในช่วง 1,000 วันแรกของชีวิต เริ่มตั้งแต่วันแรกที่ลูกอยู่ในครรภ์ของแม่ จนกระทั่งลูกน้อยมีอายุครบ 2 ปี แต่ในภาพรวมของโภชนาการช่วงแรกของชีวิตที่ไม่ได้ครอบคลุมแค่เฉพาะ 1,000 วันแรกเท่านั้นที่ควรให้ความสำคัญ  เพราะการจะส่งต่อการมีคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับลูกได้นั้น เราควรให้ความสำคัญกับโภชนาการช่วงแรกของชีวิตกันตั้งแต่ก่อนเริ่มการตั้งครรภ์ของผู้หญิง

การเริ่มต้นด้วยโภชนาการที่ดีก่อนการตั้งครรภ์ย่อมส่งผลต่อตัวของคุณแม่ในด้านของสุขภาพโดยตรง นั่นเพราะโภชนาการที่ดีจะส่งผลต่อเซลล์ต่างๆ ภายในร่างกายของคุณแม่ให้มีความสมบูรณ์แข็งแรง เพราะ 20% ของสุขภาพคุณแม่สามารถถ่ายผ่านยีนที่ดีให้กับลูกได้ 3  และเมื่อการตั้งครรภ์เริ่มต้นขึ้นคุณแม่ยิ่งต้องให้ความสำคัญในเรื่องโภชนาการที่ดีเข้าไปอีกเท่าตัว เนื่องจากโภชนาการที่คุณแม่รับประทานเข้าไป ส่วนหนึ่งจะถูกส่งต่อไปยังทารกน้อยในครรภ์ ซึ่งลูกจะมีพัฒนาการที่เป็นไปอย่างสมบูรณ์ตลอด 9 เดือนหรือไม่นั้นก็ขึ้นอยู่กับโภชนาการที่ได้รับมาจากคุณแม่เป็นสำคัญค่ะ  โภชนาการมีส่วนจำเป็นอย่างมากในการช่วยให้ทารกในครรภ์ใช้ในการสร้างอวัยวะต่างๆ ทั้งภายในและภายนอกร่างกาย  สร้างระบบการทำงานทุกอย่างของร่างกายให้แข็งแรงสมบูรณ์  ไม่ว่าจะเป็น ระบบการหายใจ(ปอด) ระบบทางเดินอาหาร(ลำไส้ ระบบย่อย) ระบบหัวใจ ระบบสมอง ระบบเลือด  รวมทั้งการเจริญเติบโตทางร่างกายของทารก ฯลฯ ซึ่งโภชนาการที่ดีที่ได้รับจากคุณแม่ถือว่ามีส่วนสำคัญเป็นอย่างมากค่ะ

พอทราบกันแล้วใช่ไหมคะว่า…โภชนาการช่วงแรกของชีวิตนั้นสำคัญมากแค่ไหนต่อชีวิตทั้งของคุณแม่และลูก การเริ่มต้นด้วยโภชนาการที่ดีย่อมส่งผลต่อสุขภาพที่ดีและการมีคุณภาพชีวิตที่ดีของลูกในอนาคตได้มากมาย ดังนั้นเรามาเริ่มต้นดูแลโภชนาการช่วงแรกของชีวิตที่เริ่มได้ตั้งแต่ก่อนมีการตั้งครรภ์ตลอดจนกระทั่งลูกอายุ 5 ปี กันตั้งแต่ตอนนี้นะคะ

 

GOOD TO KNOW…ทำไมโภชนาการถึงสำคัญ

โภชนาการใน 1000 วันแรกไม่เพียงแต่ส่งผลกระทบต่อทารกสุขภาพในระยะสั้นๆ เท่านั้น แต่ยังมีผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาวด้วยเมื่อเข้าสู่วัยผู้ใหญ่  ซึ่งในระหว่างช่วง1000 วันแรกส่งผลกระทบต่อความเสี่ยงของโรคไม่ติดต่อ เช่นโรคอ้วน โรคเบาหวาน โรคแคระแกร็น โรคภูมิแพ้ และโรคหัวใจ ซึ่งโรคเหล่านี้สามารถเกิดขึ้นได้ในอนาคต  แต่หากคุณแม่ตั้งครรภ์ได้รับโภชนาการที่ดีและมีคุณภาพ ย่อมลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคในอนาคตให้กับลูกได้มาก

โภชนาการช่วงแรกของชีวิต…เริ่มต้นดีมีชัยไปกว่าครึ่ง (ตอน 1)

โภชนาการช่วงแรกของชีวิต…เริ่มต้นดีมีชัยไปกว่าครึ่ง (ตอน 2)

References

1,2รศ.นพ.วิทยา ถิฐาพันธ์. เครือข่ายโภชนาการช่วงแรกของชีวิต ประเทศไทย. ปี 2557.

3Gluckman 2013 (Quote from an article in the Hong Kong Tribune).

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!

บทความโดย

theAsianparent Editorial Team

app info
get app banner