ลูกเอาหัวหรือก้นออก แม่ท้องดูอย่างไร ถ้าลูกไม่กลับหัวจะเกิดอะไรขึ้น

จะรู้ได้อย่างไรว่า ลูกเอาหัวหรือก้นออก ทำไมลูกถึงอยู่ท่าก้น อันตรายจากการที่ทารกอยู่ท่าก้นมีอะไรบ้าง แล้วจะทำอย่างไรดี

ลูกเอาหัวหรือก้นออก จะรู้ได้อย่างไร

ท่าของทารกในครรภ์ มีความสำคัญมากต่อการคลอด เราจึงมักได้ยินคำถามที่แม่ท้องมักจะถามกันอยู่บ่อย ๆ นั่นก็คือ ลูกกลับหัวหรือยัง ลูกเอาหัวหรือก้นออก หรือ ลูกอยู่ท่าไหนแล้ว

เมื่อแม่ท้องไปพบคุณหมอแล้ว คุณหมอจะตรวจด้วยการคลำหน้าท้อง ประกอบกับการใช้หูฟัง (Stethoscopes) เพื่อให้รู้ว่าทารกอยู่ท่าไหน ในช่วงก่อนคลอด

และนอกจากการตรวจหน้าท้องแล้ว พอปากมดลูกเปิด คุณหมอก็จะทำการตรวจภายใน โดยอาจจะมีการใช้นิ้วมือสอดเข้าทางช่องคลอด เพื่อดูว่าเป็นกะโหลกศีรษะ เป็นหน้า หรือเป็นก้น เพื่อให้แน่ใจว่าทารกอยู่ในท่าอะไร

นอกเหนือจาก 2 วิธีข้างต้นแล้ว ยังสามารถใช้เครื่องตรวจความถี่สูง หรืออัลตราซาวน์ เพื่อตรวจดูว่าท่ารกอยู่ท่าไหน ซึ่งวิธีนี้ จะทำให้ทราบตำแหน่งของทารกได้อย่างแม่นยำ

พัฒนาการท่าของทารกในครรภ์

ในช่วงแรกของการตั้งครรภ์ ลูกในท้องจะยังอยู่ในท่าที่ไม่แน่นอน อาจจะหมุนตัวเฉียงไปเฉียงมาบ้าง ท่าศีรษะบ้าง ท่าขวางบ้าง หรือก็อาจจะมีบางคนที่อยู่ท่าก้น ซึ่งนั่นก็เป็นเพราะทารกยังตัวเล็กและอยู่ในน้ำคร่ำที่มีมาก จึงทำให้ทารกในครรภ์ขยับไปขยับมาได้ง่าย

เมื่ออายุครรภ์ได้ประมาณ 21 – 24 สัปดาห์ ในช่วงนี้ จะมีทารกในครรภ์ประมาณร้อยละ 33 ที่อยู่ในท่าก้น แต่เมื่ออายุครรภ์มากขึ้น ทารกโตขึ้น ส่วนใหญ่ก็จะมาอยู่ในแนวตั้ง จนเมื่ออายุครรภ์ได้ประมาณ 37 – 40 สัปดาห์ ซึ่งเป็นช่วงใกล้คลอด ก็จะมีทารกในครรภ์ที่ยังอยู่ท่าก้นเพียงร้อยละ 4 – 6 เท่านั้น

สาเหตุที่ทำให้ทารกอยู่ท่าก้น

การที่ทารกคลอดท่าก้น ส่วนใหญ่จะยังไม่พบสาเหตุที่แน่ชัดนัก แต่ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้ทารกคลอดยาก เช่น

ทารกครรภ์แฝด, แฝดน้ำ
ภาวะน้ำคร่ำน้อย หรือน้ำคร่ำมากเกินไป
ทารกในครรภ์ผิดปกติ เช่น ทารกหัวบาตร, ทารกไม่มีสมอง
รกผิดปกติ
มีเนื้องอกในอุ้งเชิงกราน

อันตรายจากการคลอดท่าก้น

ในการคลอดปกติ เมื่อทารกเอาศีรษะคลอดออกมาแล้ว ส่วนอื่นก็จะคลอดตามมาได้ เว้นแต่ถ้าทารกโตมาก ก็อาจจะติดไหล่ได้ แต่ถ้าทารกคลอดท่าก้น ก็จะทำให้คลอดยาก ใช้เวลาคลอดนาน หรืออาจจะต้องเสี่ยงต่อการที่ก้นออกมาแล้ว แต่ศีรษะยังติดอยู่ ไม่สามารถคลอดศีรษะออกมาได้

การคลอดท่าก้น อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนได้หลายอย่าง เช่น ภาวะขาดอากาศอย่างรุนแรง ที่อาจทำให้ทารกเสียชีวิตได้ หรืออาจทำให้ทารกได้รับบาดเจ็บจากแรงกดของทางออกอุ้งเชิงกราน หรือจากการดึงจากการช่วยคลอด

ลูกเอาหัวหรือก้นออก

ทำอย่างไรถ้าทารกอยู่ท่าก้น

หากทารกอยู่ท่าขวาง คุณหมอก็จะทำคลอด โดยการผ่าตัดคลอด แต่ในกรณีที่ทารกอยู่ท่าก้น คุณหมอก็จะประเมินปัจจัย และความเสี่ยงต่างๆ ก่อนที่จะเลือกวิธีการคลอดที่ปลอดภัยกับแม่ท้องที่สุด ไม่ว่าจะเป็นการผ่าตัดคลอด หรือการคลอดทางช่องคลอด เพื่อลดภาวะเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นกับแม่ท้องให้ได้มากที่สุด

อย่างไรก็ตาม สำหรับแม่ท้องท่านใด ที่ทราบว่าทารกในครรภ์อยู่ในท่าผิดปกติ หรือแม่ท้องที่ยังยังไม่ทราบว่าทารกอยู่ท่าไหน ก็ไม่ต้องเป็นกังวลใจไป เพราะคุณหมอที่ดูแล จะคอยให้คำแนะนำที่ดีและปลอดภัยที่สุดกับแม่ท้องทุกคนอยู่แล้วครับ

ที่มา doctor.or.th

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

ความรู้สึกเมื่อลูกกลับหัว แม่ท้องจะรู้สึกอย่างไร แล้วตอนไหนที่ลูกถึงจะกลับหัว

ยาเร่งคลอด ส่งผลต่อทารกอย่างไร อันตรายกับแม่ท้องมากไหม

วิธีดูแลตัวเองหลังคลอด จะคลอดเองหรือผ่าคลอด ก็ฟื้นตัวเร็วได้

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!