รู้จัก Wake Windows แก้ปัญหาลูกนอนยาก ช่วยให้นอนเต็มอิ่ม พัฒนาการดี

มาทำความรู้จักกับ Wake Window หรือ ช่วงเวลาตื่นของเด็ก สิ่งนี้ช่วยแก้ปัญหาลูกนอนยากได้อย่างไร และส่งผลดีต่อคุณภาพการนอนหลับของลูกน้อยอย่างไร

การนอนหลับที่มีคุณภาพเป็นสิ่งสำคัญต่อการเจริญเติบโตและพัฒนาการที่สมบูรณ์ของเด็กๆ ไม่ว่าจะเป็นพัฒนาการทางร่างกาย อารมณ์ หรือสติปัญญา เราจะมาทำความรู้จักกับ ‘Wake Windows’ หรือ ช่วงเวลาตื่นของเด็ก สิ่งนี้ช่วยแก้ปัญหาลูกนอนยากได้อย่างไร และส่งผลดีต่อคุณภาพการนอนหลับของลูกน้อยอย่างไร บทความนี้มีคำตอบค่ะ

สารบัญ

Wake Windows คืออะไร?

Wake Window หรือ ช่วงเวลาตื่น คือระยะเวลาที่เด็กสามารถตื่นและทำกิจกรรมต่างๆ ได้อย่างสบายโดยไม่รู้สึกเหนื่อยล้าหรืองอแง เป็นช่วงเวลาที่ร่างกายของเด็กยังไม่สะสมความเหนื่อยมากเกินไปจนส่งผลต่อการนอนหลับครั้งต่อไป

ดังนั้น Wake Window คือระยะเวลาที่เหมาะสมที่สุดในการให้เด็กทำกิจกรรมก่อนที่จะถึงเวลานอนหลับครั้งต่อไป ไม่ว่าจะเป็นการนอนกลางวันหรืองีบหลับ (Nap) หรือการนอนหลับยาวในตอนกลางคืนนั่นเองค่ะ

หลักการทำงานของ Wake Window

Wake Window ทำงานโดยอาศัยความสมดุลของ 2 ความง่วง และนาฬิกาชีวิตของเด็ก

ความง่วง (Sleep Drive)

เมื่อเด็กตื่น ร่างกายจะค่อยๆ สร้างสารเคมีที่ทำให้ง่วงนอน เหมือนกับการสะสมพลังงานที่ใช้ไป ยิ่งเด็กตื่นนานเท่าไหร่ สารเคมีนี้ก็จะยิ่งสะสมมากขึ้น ทำให้เด็กรู้สึกง่วงมากขึ้น

ปัญหาคือ ถ้าปล่อยให้เด็กตื่นนานเกินไป เรียกว่า “Overtired” ร่างกายจะหลั่งสารที่ทำให้ตื่นตัว แทนที่จะง่วง เด็กกลับจะตื่นตัวเกินไป ทำให้หลับยากและหลับไม่สนิท

นาฬิกาชีวิต (Circadian Rhythm)

นาฬิกาชีวิตเป็นเหมือนระบบนาฬิกาภายในร่างกายที่บอกให้รู้ว่าเมื่อไหร่ควรตื่นและเมื่อไหร่ควรง่วง โดยได้รับอิทธิพลจากสิ่งแวดล้อม เช่น แสงสว่างและความมืด โดยนาฬิกาชีวิตจะบอกให้ร่างกายตื่นตัวในตอนกลางวันและง่วงนอนในตอนกลางคืน

wake windows

Wake Window ช่วยอย่างไร?

Wake Window ช่วยให้เราจัดตารางการนอนของเด็กให้พอดีกับความง่วงและนาฬิกาชีวิต นั่นคือ เมื่อเราให้เด็กนอนในช่วงเวลาที่เหมาะสม (ภายใน Wake Window) ซึ่งเป็นช่วงที่เด็กง่วงพอดีและนาฬิกาชีวิตก็พร้อมสำหรับการนอน เด็กจะหลับได้ง่ายขึ้น หลับได้นานขึ้น หลับได้สนิทมากขึ้น

ช่วงเวลา Wake Windows ของเด็กแต่ละวัย

ช่วงเวลา Wake Window ของเด็กจะแตกต่างกันไปในแต่ละวัย เนื่องจากความต้องการในการนอนหลับและนาฬิกาชีวภาพของเด็กจะเปลี่ยนแปลงไปตามอายุ โดยทั่วไปแล้ว เด็กเล็กจะมี Wake Window ที่สั้นกว่าเด็กโต เนื่องจากเด็กเล็กต้องการการนอนหลับที่บ่อยกว่า

ตัวอย่างช่วงเวลา Wake Window โดยประมาณ (อาจแตกต่างกันไปในเด็กแต่ละคน)


ช่วงอายุ	Wake Window (โดยประมาณ)
ทารกแรกเกิด (0-3 เดือน)	45-60 นาที
ทารก (3-6 เดือน)	1.5-2.5 ชั่วโมง
ทารก (6-12 เดือน)	2.5-4 ชั่วโมง
เด็กวัยหัดเดิน (1-3 ปี)	4-6 ชั่วโมง

ความสำคัญของ Wake Window ต่อการนอนหลับของเด็ก

การจัดการ Wake Window อย่างเหมาะสมช่วยให้เด็กหลับได้ง่ายขึ้นและหลับได้นานขึ้น ซึ่งเมื่อเราให้เด็กเข้านอนในช่วงเวลาที่เหมาะสม (ภายใน Wake Window) ร่างกายของเด็กก็จะอยู่ในสภาวะที่พร้อมสำหรับการนอนหลับ ข้อดีคือ

หลับได้ง่ายขึ้น เด็กจะไม่ต้องใช้เวลานานในการกล่อมตัวเองให้หลับ หรือพลิกตัวไปมาบนเตียง
หลับได้นานขึ้น เด็กจะไม่ตื่นกลางดึกบ่อย หรือตื่นเช้าเกินไป ทำให้ได้รับการพักผ่อนอย่างเต็มที่

ผลกระทบของการปล่อยให้เด็กตื่นนานเกินไป (Overtired) และการตื่นน้อยเกินไป (Undertired)


ตื่นนานเกินไป	ตื่นน้อยเกินไป
เมื่อเด็กตื่นนานเกินไป ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนความเครียด (คอร์ติซอล) เพื่อพยายามให้เด็กตื่นตัว ซึ่งจะส่งผลเสียต่อการนอนหลับ	เมื่อเด็กตื่นน้อยเกินไป ร่างกายยังไม่สะสมความต้องการในการนอนหลับมากพอ ทำให้เด็กไม่รู้สึกง่วง
ผลกระทบ: หลับยาก ตื่นบ่อยกลางดึก หลับไม่สนิท งอแง หงุดหงิดง่าย	ผลกระทบ: ใช้เวลานานในการกล่อมให้หลับ หลับๆ ตื่นๆ ตื่นเช้าเกินไป

ผลกระทบของการนอนหลับที่ไม่เพียงพอต่อพัฒนาการของเด็ก

การนอนหลับที่ไม่เพียงพอส่งผลเสียต่อพัฒนาการของเด็กในหลายด้าน ดังนี้


พัฒนาการ	ผลกระทบ
พัฒนาการทางร่างกาย	การเจริญเติบโตช้าลง (เนื่องจาก growth hormone จะหลั่งออกมาขณะหลับ) ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอลง ทำให้ป่วยง่าย
พัฒนาการทางสติปัญญา	สมาธิสั้นลง ความจำไม่ดี เรียนรู้ได้ช้า มีปัญหาด้านการแก้ปัญหา
พัฒนาการทางอารมณ์และสังคม	หงุดหงิดง่าย อารมณ์แปรปรวน มีปัญหาในการควบคุมอารมณ์ มีปัญหาในการเข้าสังคม

ดังนั้น การจัดการ Wake Window อย่างเหมาะสมจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เมื่อเด็กมีการนอนหลับที่ดีของเด็ก ก็จะส่งผลดีต่อพัฒนาการในทุกด้านของชีวิตนั่นเองค่ะ

wake windows


เคล็ดลับในการจัดการ Wake Window
สังเกตสัญญาณง่วงนอนของลูกน้อย	จับตาดูอาการต่างๆ เช่น หาว ขยี้ตา มองเหม่อ หงุดหงิด เพื่อจับเวลาเข้านอนที่เหมาะสม
สร้างกิจวัตรก่อนนอนที่สม่ำเสมอ	ทำกิจกรรมเดิมๆ ก่อนนอนทุกคืน เช่น อาบน้ำ อ่านนิทาน กล่อมนอน เพื่อให้ลูกรู้ว่าถึงเวลานอนแล้ว
จัดสภาพแวดล้อมในการนอนหลับให้เหมาะสม	ห้องนอนควรเงียบ มืด และเย็นสบาย เพื่อส่งเสริมการนอนหลับที่ดี
สังเกตเวลาที่ลูกนอนและปรับเปลี่ยน	จดบันทึกเวลานอนของลูกในแต่ละวัน และปรับ Wake Window ตามความเหมาะสม เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของลูก

โดยสรุป Wake Window คือการหาเวลาที่พอดีที่สุดในการให้เด็กนอน ไม่เร็วไปจนยังไม่ง่วง และไม่ช้าไปจนตื่นตัวเกินไป เพื่อให้เด็กนอนหลับได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การทำความเข้าใจและปรับใช้หลักการของ Wake Window จะช่วยให้คุณพ่อคุณแม่สามารถจัดตารางการนอนของลูกให้สอดคล้องกับความต้องการของร่างกายและนาฬิกาชีวิต ซึ่งจะนำไปสู่การนอนหลับที่ง่ายขึ้น ยาวนานขึ้น และมีประสิทธิภาพมากขึ้น ส่งผลดีต่อพัฒนาการในทุกด้านของชีวิตลูกน้อยค่ะ

ที่มา: Doctor MM Family เมาท์เรื่องลูกกับหมอมะเหมี่ยว , ลูกนอนแม่ได้นอน

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

ทารกง่วงแต่ไม่ยอมนอน ทำไงดี? แนะวิธีแก้ ก่อนกระทบพัฒนาการลูกน้อย!

ลูกไม่ยอมนอนกลางวัน ทำไงดี? จะส่งผลเสียต่อพัฒนาการไหม?

ลูกนอนผวา ร้องไห้ เรื่องที่คุณแม่ต้องเข้าใจ และรับมืออย่างเหมาะสม

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!