คุณพ่อคุณแม่คะ เคยให้ลูกใส่เสื้อกันแดดตัวโปรดนั่งซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์กันไหมคะ? เชื่อว่าหลายบ้านคงทำแบบนี้เป็นประจำ เพราะกลัวแดดจะแผดเผาผิวลูกน้อย แต่มีเหตุการณ์สะเทือนใจ เกิดขึ้นกับเด็กหญิงวัยเพียง 4 ขวบ ชายเสื้อเกี่ยวล้อมอเตอร์ไซค์ ขณะซ้อนท้าย จนแขนขวาถูกดึงขาดออกจากร่างกาย จึงเป็นเครื่องเตือนใจให้พ่อแม่ทุกคนต้องระวังเรื่อง “การแต่งกาย” ให้ลูกก่อนขึ้นซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์มากขึ้นค่ะ
สรุปสั้นๆ
- เด็กหญิงวัย 4 ขวบ สวมเสื้อกันแดดนั่งซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์ ชายเสื้อไปเกี่ยวเข้ากับล้อ ทำให้แขนขวาขาด
- แขนขาดเลือดไปเลี้ยงนานประมาณ 5-6 ชั่วโมง แพทย์ต้องผ่าตัดศัลยกรรมต่อแขนกลับคืนอย่างเร่งด่วน
- เสื้อผ้ากันแดดแบบหลวม แขนยาว หรือกระโปรงกันแดด มีความเสี่ยงเกี่ยวติดล้อ โซ่ หรือชิ้นส่วนที่เคลื่อนไหวของรถได้ง่าย
- ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยเด็กทั้งไทยและต่างประเทศแนะนำให้เลือกเสื้อผ้าที่กระชับตัว ไม่มีชายลอยหรือสายผูกยาว และสวมหมวกกันน็อกทุกครั้ง
ย้อนเหตุการณ์ ชายเสื้อเกี่ยวล้อมอเตอร์ไซค์
เด็กหญิงเอ็นบีเอ็น วัย 4 ขวบ จากจังหวัดตวนกวาง ประเทศเวียดนาม ถูกนำตัวส่งโรงพยาบาลทหารกลาง 108 กรุงฮานอย ด้วยอาการสาหัส หลังประสบอุบัติเหตุที่ไม่มีใครคาดคิดค่ะ
ครอบครัวเล่าว่า เมื่อเวลาประมาณ 7 โมงเช้าของวันเกิดเหตุ เด็กน้อยนั่งซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์โดยสวมเสื้อกันแดด ระหว่างที่รถกำลังเคลื่อนที่ ชายเสื้อเกี่ยวล้อมอเตอร์ไซค์ โดยไม่คาดคิด แรงดึงที่เกิดขึ้นทำให้แขนขวาของเด็กถูกดึงขาดออกจากร่างกายทันที หลังเกิดเหตุ ครอบครัวได้ปฐมพยาบาลเบื้องต้นและเก็บรักษาแขนที่ขาดไว้ในความเย็นอย่างถูกวิธี ก่อนรีบนำตัวเด็กและแขนส่งต่อไปยังโรงพยาบาล ซึ่งเมื่อถึงมือแพทย์ แขนของเด็กขาดเลือดไปเลี้ยงนานแล้วประมาณ 5 ชั่วโมง
ผ่าตัดต่อแขนคืน ภารกิจแข่งกับเวลาของทีมแพทย์
ทันทีที่รับตัวผู้ป่วย ทีมสหสาขาวิชาชีพ ทั้งเวชศาสตร์ฉุกเฉิน วิสัญญีแพทย์ กุมารแพทย์ ศัลยแพทย์หลอดเลือด และศัลยแพทย์จุลศัลยกรรม ได้ประชุมเร่งด่วนและตัดสินใจผ่าตัดฉุกเฉินทันทีเพื่อต่อแขนที่ขาดกลับคืนมาค่ะ
นพ.เหงียน วัน ตรวง หัวหน้าแผนกศัลยกรรมกระดูกและข้อส่วนบน เปิดเผยว่า ระหว่างผ่าตัดพบว่าแขนของเด็กขาดออกที่ส่วนบนหนึ่งในสาม ร่วมกับกระดูกข้อไหล่และกระดูกข้อศอกหัก ที่สำคัญคือหลอดเลือดและเส้นประสาททั้งหมดเสียหายจากแรงดึง ทำให้ไม่สามารถเชื่อมต่อโดยตรงได้ ทีมแพทย์จึงต้องนำหลอดเลือดดำจากขาและเส้นประสาทบางส่วนมาใช้สร้างเส้นทางเดินเลือดและเส้นประสาทขึ้นใหม่
“นี่เป็นกรณีที่ยากเป็นพิเศษ เนื่องจากผู้ป่วยมีอายุเพียง 4 ปี ขนาดของหลอดเลือดและเส้นประสาทเล็กมาก จึงต้องใช้เทคนิคจุลศัลยกรรมที่แม่นยำสูง อีกทั้งแขนยังขาดเลือดมานานประมาณ 6 ชั่วโมง ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนอย่างมาก” นพ.ตรวง กล่าว
หลังผ่าตัดนานประมาณ 3 ชั่วโมง ทีมแพทย์สามารถฟื้นฟูการไหลเวียนเลือดในแขนที่ขาดได้สำเร็จ แขนท่อนล่างและมือขวาของเด็กกลับมาอุ่นและมีสีชมพู ซึ่งเป็นสัญญาณที่ดีว่าเลือดไปเลี้ยงเพียงพอแล้วค่ะ
บทเรียนสำคัญ เสื้อผ้าเด็กกับความเสี่ยง “เกี่ยวล้อ” ที่พ่อแม่มองข้าม
นพ.เหงียน วัน ตรวง ฝากเตือนผู้ปกครองว่า เสื้อผ้าของเด็ก ไม่ว่าจะเป็นเสื้อแจ็กเก็ตกันแดด กระโปรงกันแดด หรือเสื้อแขนยาวที่มีชายผ้าหลวม ล้วนมีโอกาสไปเกี่ยวติดกับล้อ โซ่ หรือชิ้นส่วนเคลื่อนไหวของมอเตอร์ไซค์ได้ง่ายกว่าที่คิด และเมื่อเกิดเหตุ ความรุนแรงอาจมีตั้งแต่กระดูกหัก ผิวหนังฉีกขาด ไปจนถึงการตัดแขนขา
ความเสี่ยงนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะกับเสื้อกันแดดเท่านั้นนะคะ งานวิจัยทางการแพทย์ที่ตีพิมพ์ในฐานข้อมูล PubMed Central (PMC) ของสถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐฯ (NIH) พบว่า อาการบาดเจ็บจากการที่เท้าหรือร่างกายส่วนต่าง ๆ ของเด็กเข้าไปติดอยู่ในซี่ล้อมอเตอร์ไซค์หรือจักรยาน (Spoke Wheel Injury) เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในเด็กอายุ 5-10 ปีที่นั่งซ้อนท้าย โดยเฉพาะในประเทศที่ยังขาดมาตรการความปลอดภัยที่ครอบคลุม และความรุนแรงมีตั้งแต่แผลถลอกเล็กน้อยไปจนถึงกระดูกหักและเนื้อเยื่อฉีกขาดรุนแรง องค์กรด้านความปลอดภัยเด็กระดับสากลอย่าง Safe Kids Worldwide ก็ระบุตรงกันว่า เสื้อผ้าที่หลวมหรือยาวเกินไปสามารถเกี่ยวเข้ากับโซ่หรือซี่ล้อได้ จึงควรเลือกเสื้อผ้าที่กระชับตัวให้ลูกทุกครั้งที่ต้องขึ้นซ้อนท้ายรถ

แต่งตัวให้ลูกอย่างไร ให้ปลอดภัยเมื่อต้องซ้อนมอเตอร์ไซค์
จากเหตุการณ์ข้างต้น รวมถึงคำแนะนำจากแพทย์และหน่วยงานด้านความปลอดภัยเด็กทั่วโลก theAsianparent สรุปแนวทางแต่งกายให้ลูกน้อยปลอดภัยเมื่อต้องซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์มาฝากคุณพ่อคุณแม่ค่ะ
- เลือกเสื้อผ้าที่กระชับตัว ไม่มีชายผ้าหรือสายผูกยาวลอย หลีกเลี่ยงเสื้อคลุมกันแดด กระโปรง หรือผ้าคลุมที่มีชายห้อยยาวเกินตัว เพราะเป็นจุดเสี่ยงที่จะพันเข้ากับล้อหรือโซ่ได้ง่ายที่สุด
- ตรวจสอบเครื่องแต่งกายทุกครั้งก่อนออกเดินทาง มัดหรือซุกชายเสื้อ ผูกเชือกรองเท้าให้เรียบร้อย และดึงกระเป๋าหรือสายคล้องต่าง ๆ ให้พ้นระยะที่จะสัมผัสกับล้อรถ
- สวมกางเกงขายาวและรองเท้าหุ้มส้นแทนรองเท้าแตะ เพื่อป้องกันไม่ให้เท้าหรือขาสัมผัสกับท่อไอเสียหรือส่วนที่หมุนของรถโดยตรง ซึ่งสอดคล้องกับคำแนะนำเรื่องการเลือกเสื้อผ้าสำหรับเด็กที่ซ้อนมอเตอร์ไซค์จาก HealthyChildren.org ขององค์กรกุมารแพทย์แห่งสหรัฐอเมริกา (AAP)
- สวมหมวกกันน็อกที่ได้มาตรฐานและพอดีกับศีรษะเด็กทุกครั้ง ไม่ว่าจะเดินทางใกล้หรือไกล เพราะหมวกกันน็อกยังคงเป็นอุปกรณ์ป้องกันการบาดเจ็บที่ศีรษะที่ได้ผลที่สุด
- จัดตำแหน่งนั่งให้ขาลูกวางบนที่พักเท้าได้จริง หากเท้าของเด็กยังไม่ยาวพอถึงที่พักเท้า ควรพิจารณาทางเลือกการเดินทางอื่นแทนการซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์
- สอนให้ลูกจับเหล็กกันตก หรือจับเอวผู้ขับขี่ตลอดการเดินทาง และกำชับไม่ให้ขยับตัว เอื้อมมือ หรือห้อยขาเล่นระหว่างที่รถกำลังวิ่ง
โรงพยาบาลและหน่วยงานสาธารณสุขในไทยเองก็ให้ความสำคัญกับเรื่องนี้เช่นกันค่ะ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข เคยรณรงค์ในช่วงปิดเทอมว่า เด็กที่ต้องซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์ควรสวมหมวกนิรภัยที่ได้มาตรฐานและเหมาะสมกับวัยทุกครั้ง ขณะที่ศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนนของไทยก็มีข้อมูลยืนยันว่า การสวมเสื้อแขนยาว กางเกงขายาว และเสื้อสีสว่างมองเห็นง่าย ช่วยลดความรุนแรงของการบาดเจ็บได้ หากเกิดอุบัติเหตุขึ้นจริง
FAQ: คำถามที่คุณแม่ถามบ่อยเรื่อง การให้เด็กซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์
1. เด็กอายุเท่าไหร่ถึงจะซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์ได้อย่างปลอดภัย?
โดยทั่วไปแนะนำให้รอจนกว่าเด็กจะมีความสูงและพัฒนาการทางร่างกายเพียงพอที่จะวางเท้าบนที่พักเท้าได้มั่นคง และสามารถทรงตัว จับยึด และเข้าใจคำสั่งของผู้ใหญ่ได้ดี ซึ่งผู้เชี่ยวชาญบางท่านแนะนำว่าไม่ควรต่ำกว่า 6 ขวบ
2. เสื้อกันแดดแบบไหนที่ควรหลีกเลี่ยงเมื่อลูกต้องซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์?
ควรเลี่ยงเสื้อคลุม กระโปรง หรือผ้าคลุมกันแดดที่มีชายผ้ายาวเกินตัว หลวม หรือมีสายผูกที่ห้อยลอย เพราะมีโอกาสปลิวไปเกี่ยวกับล้อหรือโซ่รถได้ ควรเลือกเสื้อผ้าที่กระชับตัวและตรวจสอบให้เรียบร้อยก่อนออกเดินทางทุกครั้ง
3. หากลูกได้รับบาดเจ็บจากอุบัติเหตุลักษณะนี้ ควรปฐมพยาบาลอย่างไร?
รีบนำเด็กออกจากจุดเกิดเหตุอย่างระมัดระวัง ห้ามเลือดด้วยการกดแผลโดยตรง หากมีอวัยวะขาด ให้เก็บรักษาส่วนที่ขาดในถุงสะอาดแล้วแช่ในน้ำแข็งหรือความเย็น (ไม่ให้สัมผัสน้ำแข็งโดยตรง) และรีบนำส่งโรงพยาบาลโดยเร็วที่สุด เพราะยิ่งเวลาขาดเลือดสั้นเท่าไหร่ โอกาสต่ออวัยวะสำเร็จก็ยิ่งสูงขึ้นค่ะ
บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ
แทรมโพลีน ปลอดภัยไหม สำหรับเด็ก? ทำไมกุมารแพทย์ถึงเตือน
เช็กด่วน! เสื้อผ้าสีไหน ไม่เสี่ยงฮีทสโตรก? ดูแลลูกรักให้ปลอดภัยจาก โรคลมแดด
เห็นภาพแล้วเก็ทเลย คาร์ซีทช่วยชีวิต! รถพังยับ แต่ลูกปลอดภัย ไม่มีแม้แต่รอยขีดข่วน!
แหล่งอ้างอิง
ข้อมูลอัปเดตล่าสุด สิงหาคม 2569
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!