เตือนพ่อแม่! ฝุ่น PM 2.5 ทำลายสมองเด็ก เสี่ยงพัฒนาการช้า สมาธิสั้น ไอคิวต่ำ ทำลูกหยุดสูงไม่รู้ตัว
นอกจากทำลายปอดแล้ว ฝุ่น PM 2.5 ทำลายสมองเด็ก รุนแรงกว่าที่คิด เสี่ยงพัฒนาการช้า สมาธิสั้น ไอคิวต่ำ ทำลูกหยุดสูง อันตรายตั้งแต่อยู่ในท้องแม่
ช่วงนี้มองไปทางไหนฟ้าก็หลัว แต่ไม่ใช่หมอกจางๆ ยามเช้า มันคือฝุ่นพิษที่กลับมาทำร้ายพวกเราอีกแล้ว! และคนที่น่าเป็นห่วงที่สุดไม่ใช่ใครที่ไหน คือ ลูกน้อยของเรานั่นเองค่ะ เพราะนอกจากการทำลายปอดแล้ว เจ้าฝุ่นจิ๋วนี้ยังเป็นมฤตยูเงียบที่ PM 2.5 ทำลายสมองเด็ก ได้อย่างน่ากลัว วันนี้เราสรุปข้อมูลสำคัญที่พ่อแม่ต้องรู้ ก่อนที่ลูกจะป่วยเรื้อรัง
สารบัญ
เลือดกำเดาไหล-นอนกรน สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม
เด็กๆ มีร่างกายที่บอบบางกว่าผู้ใหญ่มาก อาการเริ่มต้นที่ฟ้องว่าลูกกำลังแพ้ภัยฝุ่น อาจเริ่มจาก แสบจมูก น้ำมูกไหล ไอมีเสมหะ ผื่นคัน แต่มี 2 อาการสำคัญที่พ่อแม่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ คือ
- เลือดกำเดาไหล หลายบ้านตกใจเมื่อจู่ๆ ลูกเลือดกำเดาไหล สาเหตุหลักมาจากการสูดดมฝุ่นพิษเข้าไปกระตุ้นให้เยื่อบุโพรงจมูกเกิดการอักเสบ ระคายเคือง และบวมแดง เส้นเลือดฝอยในจมูกเด็กที่เปราะบางอยู่แล้วจึงแตกง่าย ยิ่งค่าฝุ่นสูง ยิ่งเสี่ยงเลือดกำเดาไหลได้ง่ายขึ้นค่ะ
- ลูกนอนกรน เสียงกรนของลูกไม่ใช่เรื่องปกติ! ฝุ่น PM 2.5 เมื่อเข้าสู่ร่างกายจะทำให้เยื่อบุทางเดินหายใจอักเสบและบวม ต่อมอะดีนอยด์และทอนซิลโตขึ้นจนขวางทางลมหายใจ ทำให้ลูกหายใจลำบากและเกิดเสียงกรน
อันตรายที่ซ่อนอยู่: หากลูกนอนกรนจนนำไปสู่ ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (OSA) จะทำให้ร่างกายขาดออกซิเจนตอนนอน ส่งผลเสียมหาศาล คือ
- โกรทฮอร์โมน (Growth Hormone) ไม่หลั่ง: ลูกตัวเตี้ย แคะแกร็น การเจริญเติบโตชะงัก
- พฤติกรรมเปลี่ยน: ตื่นมาไม่สดชื่น งอแง ก้าวร้าว หรือซึมเศร้า
ฝุ่น PM 2.5 ทำลายสมองเด็ก รุนแรงกว่าที่คิด
ข้อมูลจาก โรงพยาบาลกรุงเทพ และ สสส. ยืนยันตรงกันว่า ฝุ่นพิษไม่ได้ทำร้ายแค่ปอด แต่ PM 2.5 ทำลายสมองเด็ก โดยตรง และส่งผลต่อศักยภาพในอนาคตของลูก ดังนี้:
- IQ ต่ำลง: สารพิษในฝุ่นขัดขวางการทำงานของเซลล์สมอง ส่งผลต่อระดับสติปัญญา (IQ)
- เสี่ยงสมาธิสั้น: เด็กที่ได้รับฝุ่นสะสม มีโอกาสเกิดภาวะสมาธิสั้นเพิ่มขึ้นถึง 70%
- พัฒนาการช้า: กระทบต่อความจำ การเรียนรู้ และอาจร้ายแรงถึงขั้นเสี่ยงเป็น โรคออทิสติก
- ภาวะทางอารมณ์: เด็กเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้า และมีความผิดปกติทางอารมณ์ง่ายกว่าเด็กที่อยู่ในอากาศบริสุทธิ์
ทำไมเด็กถึงรับพิษมากกว่าผู้ใหญ่?
คุณพ่อคุณแม่อาจสงสัยว่าหายใจอากาศเดียวกัน ทำไมลูกเสี่ยงกว่า? คำตอบอยู่ที่ “อัตราการหายใจ” ค่ะ
- เด็กหายใจเร็วกว่า: ในขณะที่ผู้ใหญ่นั่งเฉยๆ หายใจปกติ แต่ทารกและเด็กเล็กมีอัตราการหายใจที่ถี่และเร็วกว่ามาก (เทียบเท่าผู้ใหญ่ตอนออกกำลังกายหนักๆ)
- ทารก 0-6 เดือน หายใจ 30-60 ครั้ง/นาที
- เด็ก 1-5 ปี หายใจ 20-30 ครั้ง/นาที
- ระบบป้องกันยังไม่พร้อม: ภูมิคุ้มกันของปอดและสมองของเด็กยังพัฒนาไม่เต็มที่ ทำให้ฝุ่นทะลุทะลวงเข้าสู่ร่างกายได้ง่ายเหมือนฟองน้ำดูดซับสารพิษ
อันตรายตั้งแต่อยู่ในท้องแม่
สำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์ ต้องระวังเป็นสองเท่า! เพราะฝุ่น PM 2.5 มีขนาดเล็กจนซึมเข้ากระแสเลือดแม่ ผ่านรก และส่งตรงไปถึงทารกในครรภ์ได้
- หากแม่ได้รับฝุ่นเพิ่มขึ้นเพียง 10 ไมโครกรัม/ลบ.ม. จะเพิ่มโอกาสที่ลูกในท้องจะเกิด “ภาวะเครียด” สูงถึงร้อยละ 25 ซึ่งส่งผลต่อพัฒนาการตั้งแต่ยังไม่ลืมตาดูโลก
How to ปกป้องสมองลูกจากฝุ่นพิษ
- เช็กค่าฝุ่นทุกเช้า: โหลดแอปฯ เช็กคุณภาพอากาศ ก่อนพาลูกออกจากบ้าน
- จัดบ้านให้เป็น Safe Zone: ปิดหน้าต่างให้มิดชิดช่วงฝุ่นเยอะ เปิดเครื่องฟอกอากาศ หมั่นเช็ดถูทำความสะอาดฝุ่นในบ้าน
- งดกิจกรรมกลางแจ้ง: หากค่าฝุ่นสีส้มหรือแดง ให้ลูกเล่นในบ้านแทน
- สวมหน้ากาก: ฝึกให้ลูกใส่หน้ากากอนามัยที่ป้องกัน PM 2.5 (N95 สำหรับเด็ก หรือหน้ากากที่แนบสนิท) เมื่อจำเป็นต้องออกข้างนอก
อันตรายจากฝุ่น PM 2.5 ใกล้ตัวกว่าที่คิดนะคะ เพื่ออนาคตและสุขภาพของลูกน้อย การป้องกันที่ดีที่สุดคือการ์ดอย่าตก ดูแลสภาพแวดล้อมให้สะอาด และสังเกตอาการลูกอย่างใกล้ชิด หากพบความผิดปกติ เช่น นอนกรนเสียงดัง เลือดกำเดาไหลบ่อย หรือพัฒนาการดูถดถอย ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันทีนะคะ
ที่มา: โรงพยาบาลกรุงเทพ , สสส. , โรงพยาบาลรามคำแหง
บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ
วิจัยเผย! PM 2.5 อาจเป็นตัวการเร่งให้มีเด็กมี ประจำเดือนครั้งแรก เร็วขึ้นถึง 4 ปี!
แพทย์เตือน! คนท้องสูดดมฝุ่น PM 2.5 มาก ๆ ระวังทำร้ายลูกในครรภ์
คลินิกมลพิษออนไลน์ หมอพร้อม มีปัญหาสุขภาพจากฝุ่น PM2.5 ปรึกษาฟรี!
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
