หัวใจแม่เจ็บ ลูกในท้องรีบส่งเซลส์ช่วยรักษา งานวิจัยจาก Mount Sinai School of Medicine ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้เปิดเผยความน่าทึ่งของ “เซลล์จากรกของลูก” ที่สามารถเดินทางไปยังหัวใจของแม่เมื่อเกิดการบาดเจ็บ เช่น ภาวะหัวใจวาย และช่วยในการซ่อมแซมเนื้อเยื่อหัวใจที่เสียหายได้จริง
นี่ไม่ใช่แค่เรื่องวิทยาศาสตร์ล้ำยุค แต่คือความหวังใหม่ของวงการแพทย์ และเรื่องราวที่ทำให้แม่ ๆ รู้สึกอบอุ่นในใจได้อย่างน่าอัศจรรย์
เซลล์จากรกของลูก คืออะไร?
ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจกันก่อนว่า เซลล์ต้นกำเนิดคืออะไร และทำไมถึงมีความสำคัญขนาดนี้
เซลล์ต้นกำเนิด หรือ Stem Cell คือเซลล์พิเศษที่ยังไม่ถูกกำหนดหน้าที่แน่ชัด แต่สามารถเปลี่ยนแปลงตัวเองไปเป็นเซลล์ชนิดต่าง ๆ ได้ เช่น เซลล์หัวใจ เซลล์สมอง เซลล์ตับ ฯลฯ ซึ่งนี่คือหัวใจของการแพทย์ฟื้นฟูยุคใหม่ เพราะสามารถใช้เซลล์เหล่านี้ไปซ่อมแซมอวัยวะที่เสียหายได้
ในกรณีนี้ เซลล์ต้นกำเนิดจากรกลูก (fetal stem cells) ก็คือเซลล์จากทารกในครรภ์ ที่มีอยู่ในรก ซึ่งเป็นอวัยวะเชื่อมต่อระหว่างแม่กับลูก มีหน้าที่ลำเลียงอาหารและออกซิเจน แต่ตอนนี้นักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่า…มันทำได้มากกว่านั้น
งานวิจัยที่สร้างแรงสั่นสะเทือน
การค้นพบที่ว่านี้มาจากงานวิจัยของนักวิทยาศาสตร์จาก Mount Sinai School of Medicine ซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Circulation Research และนำเสนอในที่ประชุมวิชาการของสมาคมโรคหัวใจอเมริกัน (American Heart Association)
นักวิจัยใช้หนูทดลองตั้งครรภ์ที่มีการดัดแปลงพันธุกรรมให้สามารถติดตามเส้นทางของ “เซลล์ลูก” ได้ จากนั้นพวกเขาสร้างบาดแผลที่หัวใจของแม่ และพบว่า เซลล์จากรกของลูกเดินทางไปยังจุดที่หัวใจบาดเจ็บของแม่อย่างแม่นยำ และที่น่าทึ่งยิ่งกว่านั้นคือ เซลล์เหล่านี้สามารถเปลี่ยนแปลงตัวเองเป็นเซลล์หัวใจ กล้ามเนื้อเรียบ และเซลล์หลอดเลือดได้จริง
นั่นเท่ากับว่า ลูกในท้องไม่ได้แค่เติบโตอยู่เฉย ๆ แต่ยังสามารถมีบทบาทในการซ่อมแซมร่างกายของแม่ได้อีกด้วย!
ทำไม เซลล์จากรกของลูก ถึงพิเศษกว่าสเต็มเซลล์อื่น?
ในวงการแพทย์มีความพยายามใช้สเต็มเซลล์ในการรักษาโรคหลายชนิด เช่น โรคหัวใจ มะเร็ง หรือโรคทางระบบประสาท แต่สเต็มเซลล์จากแหล่งภายนอก เช่น เซลล์จากผู้บริจาคหรือเซลล์จากไขกระดูก มักมีข้อจำกัด เช่น
- ความเสี่ยงที่ร่างกายจะปฏิเสธ (immune rejection)
- ข้อกังวลทางจริยธรรม โดยเฉพาะเซลล์จากตัวอ่อนมนุษย์
- เซลล์บางชนิดไม่สามารถเปลี่ยนแปลงเป็นอวัยวะที่ต้องการได้อย่างแม่นยำ
แต่เซลล์จากรกลูก มีจุดเด่นคือ:
- เป็นเซลล์จากร่างกายของลูกในครรภ์ที่แม่สร้างขึ้นเอง
- ไม่กระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันของแม่ เพราะเป็น “ลูกของแม่”
- มีความสามารถในการแปรสภาพเป็นเซลล์ที่ซับซ้อน เช่น เซลล์หัวใจ
- แสดงพฤติกรรม “อัจฉริยะ” คือมุ่งตรงไปยังเนื้อเยื่อที่เสียหาย
นี่คือเหตุผลที่นักวิจัยเชื่อว่า สเต็มเซลล์จากรกลูก ช่วยซ่อมหัวใจแม่ ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าสเต็มเซลล์รูปแบบอื่น
ร่างกายแม่-ลูก ผูกพันกันมากกว่าที่คิด
ความสัมพันธ์ระหว่างแม่กับลูกนั้นลึกซึ้งมากเกินกว่าที่เราจินตนาการไว้ โดยงานวิจัยก่อนหน้านี้เคยพบว่าเซลล์ของทารกในครรภ์สามารถเดินทางเข้าสู่กระแสเลือดแม่ และฝังตัวอยู่ในอวัยวะต่าง ๆ ของแม่ได้ เช่น ตับ ไต ปอด แม้กระทั่งสมอง! ซึ่งนักวิจัยเชื่อว่านี่เป็นกลไกทางธรรมชาติที่ลูกในท้องอาจช่วยดูแลแม่ในรูปแบบที่ซับซ้อนและน่าทึ่ง
ในกรณีของหัวใจ เซลล์เหล่านี้มีการเดินทางเฉพาะเจาะจงไปยังตำแหน่งที่บาดเจ็บโดยอัตโนมัติ และเข้าไปช่วยซ่อมในทันที
เหมือนกับว่า… ลูกเองก็อยากให้แม่มีชีวิตรอด เพื่อที่เขาจะได้ลืมตาดูโลกอย่างปลอดภัย
ความหวังใหม่ของวงการแพทย์
แม้งานวิจัยนี้จะยังอยู่ในระยะของสัตว์ทดลอง แต่นี่เป็นก้าวสำคัญของการแพทย์แนวใหม่ที่เรียกว่า “fetal microchimerism” ซึ่งอาจนำไปสู่การพัฒนาวิธีรักษาโรคหัวใจในผู้หญิง โดยเฉพาะคุณแม่ที่เสี่ยงหัวใจวายหลังคลอด
นอกจากนี้ยังมีการศึกษาต่อว่า หากสามารถเก็บเซลล์จากรกหรือสายสะดือหลังคลอด แล้วนำมาใช้ในอนาคต เช่น ในกรณีที่แม่ป่วยด้วยโรคหัวใจหรือโรคอื่น ๆ ก็อาจช่วยในการฟื้นฟูร่างกายได้อย่างปลอดภัย และไม่เกิดการต่อต้านจากร่างกาย
แม่ทุกคนควรรู้ว่า…ร่างกายเรามีพลังฟื้นตัวอย่างไม่น่าเชื่อ
ในช่วงตั้งครรภ์ ร่างกายของแม่เปลี่ยนแปลงอย่างมหาศาล และหลายคนอาจรู้สึกเหนื่อย ท้อ เจ็บป่วย แต่ข้อมูลจากงานวิจัยนี้อาจเป็นพลังใจสำคัญให้แม่รู้ว่า
- ลูกในท้องไม่ได้อยู่เฉย ๆ แต่กำลังเรียนรู้ เติบโต และอาจช่วยแม่ในแบบที่แม่ไม่เคยรู้
- ความเชื่อมโยงระหว่างแม่กับลูกไม่ใช่แค่สายสะดือ แต่เป็นความผูกพันในระดับเซลล์
- ร่างกายของเราฉลาด และมีศักยภาพในการรักษาตัวเองมากกว่าที่คิด
สรุปให้แม่เข้าใจง่าย
ระหว่างตั้งครรภ์ ร่างกายแม่และลูกเชื่อมโยงกันอย่างลึกซึ้ง หากหัวใจของแม่มีบาดแผลหรือเจ็บ เช่น จากภาวะหัวใจวาย เซลล์จากลูกอาจเดินทางไปยังหัวใจของแม่ และช่วยซ่อมแซมเนื้อเยื่อที่เสียหาย สิ่งนี้แสดงถึงความมหัศจรรย์ของการตั้งครรภ์ ที่ไม่ใช่แค่การสร้างชีวิตใหม่ แต่ยังช่วยปกป้องร่างกายของแม่ด้วย
จากการค้นพบนี้ ในอนาคต เราอาจใช้ “เซลล์จากรกลูก” เพื่อช่วยรักษาโรคของคุณแม่ได้อย่างปลอดภัย โดยเฉพาะโรคหัวใจที่อันตรายมาก เซลล์จากลูกในครรภ์อาจเป็นของขวัญพิเศษ ที่ช่วยชีวิตแม่ได้โดยธรรมชาติเลยค่ะ
ที่มา: Mount Sinai School of Medicine , ScienceDaily , The Brain Maze
บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ
วิจัยเผย อยากให้ลูกกินง่าย ? เริ่มตั้งแต่อยู่ในท้องแม่!
วิทยาศาสตร์ยืนยัน! แค่ได้ยินเสียงลูกร้อง สมองของแม่ ก็เปลี่ยนแปลงทันที
แม่ท้องเตรียมเฮ! ตรวจ NIPT ฟรี คัดกรองดาวน์ซินโดรม ไม่ต้องเจาะน้ำคร่ำ
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
