โรคตับแข็งอาการเป็นอย่างไร โรคตับแข็งมีวิธีรักษาหรือไม่ รวมความรู้เกี่ยวกับโรคตับแข็ง

หลาย ๆ คนสงสัยใช่ไหมว่า โรคตับแข็ง มีอาการอย่างไร โรคตับแข็งมีสาเหตุเกิดมาจากอะไร เมื่อเป็นโรคตับแข็งควรหลีกเลี่ยงเรื่องอะไรบ้าง มาดูกัน

โรคตับแข็ง

โรคตับแข็งเป็นขั้นตอนสุดท้ายของการเกิดแผลเป็นในตับ (fibrosis) ที่เกิดจากโรคตับและสภาวะต่างๆ ของตับ เช่น โรคตับอักเสบ และโรคพิษสุราเรื้อรัง ทุกครั้งที่ตับของคุณได้รับบาดเจ็บ ไม่ว่าจะด้วยโรคภัย การดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป หรือสาเหตุอื่น ๆ ตับจะพยายามซ่อมแซมตัวเอง ในกระบวนการสร้างเนื้อเยื่อแผลเป็น เมื่อโรคตับแข็งดำเนินไป เนื้อเยื่อแผลเป็นจะก่อตัวขึ้นเรื่อย ๆ และทำให้ตับทำงานได้ยาก (decompensated cirrhosis) โรคตับแข็งขั้นสูงเป็นอันตรายถึงชีวิต ความเสียหายของตับที่เกิดจากโรคตับแข็งโดยทั่วไปไม่สามารถยกเลิกได้ แต่ถ้าการวินิจฉัยโรคตับแข็งในตับตั้งแต่เนิ่น ๆ และรักษาสาเหตุไว้ได้ ความเสียหายเพิ่มเติมอาจถูกจำกัดและแทบจะไม่กลับกัน

โรคตับแข็ง คือ

โรคตับแข็ง (Liver Cirrhosis) เป็นโรคที่มีผลมาจากเนื้อเยื่อตับถูกทำลายอย่างต่อเนื่อง เป็นระยะเวลานานจากหลายสาเหตุจนทำให้เกิดแผลเป็น และพังผืดขึ้น ทำให้ตับไม่สามารถทำงานได้ปกติ และอาจจะหยุดการทำงานลงจนนำให้ไปสู่ภาวะตับวายเฉียบพลัน ตับเป็นอวัยวะที่มีขนาดใหญ่ และมีความสำคัญต่อการทำงานในร่างกาย เช่น กรองสารอาหารที่สำคัญกลับเข้าสู่กระแสเลือด และกรองของเสียออกจากร่างกาย และยังผลิตโปรตีนที่มีส่วนช่วยในการแข็งตัวของเลือด ลำเลียงออกซิเจน หรือเป็นส่วนประกอบของระบบภูมิคุ้มกัน และผลิตน้ำดีที่เป็นสารสำคัญในการช่วยย่อยไขมันที่เป็นแหล่งสะสมของน้ำตาลสำหรับใช้เป็นพลังงานสำรองของร่างกายในรูปแบบของไกลโคเจน แต่เมื่อการทำงานของตับนั้นลดลงจะทำให้เกิดความผิดปกติอืน ๆ ตามมาทีหลังได้

อาการของโรคตับแข็ง

อาการของโรคตับแข็งนั้นไม่มีอาการที่เฉพาะเจาะจง โดยส่วนมากแล้วในช่วงแรก ๆ ของการเกิดโรคแทบไม่พบอาการใด ๆ หรือแสดงอาการออกมาน้อยมาก ผู้ป่วยจึงไม่ทราบความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้น แต่เมื่อตับนั้นถูกทำลายมากขึ้นจึงพบอาการที่ผิดปกติได้ ต่อไปนี้

รู้สึกเหนื่อยง่าย และอ่อนเพลีย
มีอาการคันตามผิวหนัง
ตัวเหลือง และตาเหลือง ( ดีซ่าน )
มีเลือดออกได้ง่าย
ไม่อยากอาการ น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
เกิดรอยช้ำหรือห้อเลือดได้ง่าย
อาการบวมตามอวัยวะต่าง ๆ เนื่องจากการสะสมของน้ำ เช่น ขาบวม ท้องมาน ข้อเท้าบวม
มีอาการคลื่นไส้
เกิดเส้นเลือดฝอยมากผิดปกติตามตัว และฝ่ามือ

หากผู้ป่วยนั้นพบความผิดปกติของร่างกายจากอาการข้างต้น ผู้ป่วยควรรีบไปพบแพทย์ทันที เพื่อที่จะตรวจหาสาเหตุความผิดปกติของร่างกายที่พบ บางอาการอาจจะเป็นสัญญาณของโรคตับแข็งที่ทำให้การรักษาทำได้ง่ายขึ้นเมื่อตรวจพบในครั้งแรก ๆ แต่บางอาการนั้นก็อาจจะเป็นสัญญาณของโรคอื่น ๆ

โรคตับแข็ง

สาเหตุของโรคตับแข็ง

โรคและเงื่อนไขที่หลากหลายสามารถทำลายตับและนำไปสู่โรคตับแข็งได้

สาเหตุบางประการ ได้แก่ :

การดื่มสุราเรื้อรัง
ไวรัสตับอักเสบเรื้อรัง (ตับอักเสบบี ซี และดี)
ไขมันสะสมในตับ (โรคไขมันพอกตับที่ไม่มีแอลกอฮอล์)
การสะสมของธาตุเหล็กในร่างกาย (hemochromatosis)
โรคปอดเรื้อรัง
ทองแดงที่สะสมอยู่ในตับ (โรควิลสัน)
ท่อน้ำดีที่ก่อตัวไม่ดี (biliary atresia)
การขาดสารแอนติทริปซินอัลฟ่า-1
ความผิดปกติที่สืบทอดมาจากการเผาผลาญน้ำตาล (โรคกาแลคโตซีเมียหรือโรคสะสมไกลโคเจน)
โรคทางเดินอาหารทางพันธุกรรม (กลุ่มอาการ Alagille)
โรคตับที่เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย (autoimmune hepatitis)
การทำลายท่อน้ำดี (primary biliary cirrhosis)
การแข็งตัวและการเกิดแผลเป็นของท่อน้ำดี (primary sclerosing cholangitis
การติดเชื้อ เช่น ซิฟิลิสหรือบรูเซลโลซิส
ยา รวมทั้ง methotrexate หรือ isoniazid

ปัจจัยเสี่ยง

การดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไปเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อโรคตับแข็ง
น้ำหนักเกิน. การอ้วนจะเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะที่อาจนำไปสู่โรคตับแข็ง เช่น โรคไขมันพอกตับที่ไม่มีแอลกอฮอล์และภาวะไขมันพอกตับอักเสบที่ไม่มีแอลกอฮอล์
มีไวรัสตับอักเสบ ไม่ใช่ทุกคนที่เป็นโรคตับอักเสบเรื้อรังจะเป็นโรคตับแข็ง แต่ก็เป็นสาเหตุสำคัญอันดับต้นๆ ของโลกที่ทำให้เกิดโรคตับ

ภาวะแทรกซ้อน

ภาวะแทรกซ้อนของโรคตับแข็งอาจรวมถึง:

ความดันโลหิตสูงในเส้นเลือดที่ส่งไปยังตับ (ความดันโลหิตสูงพอร์ทัล) โรคตับแข็งทำให้เลือดไหลเวียนในตับช้าลง จึงเป็นการเพิ่มความดันในหลอดเลือดดำที่นำเลือดจากลำไส้และม้ามไปยังตับ
อาการบวมที่ขาและหน้าท้อง ความดันที่เพิ่มขึ้นในหลอดเลือดดำพอร์ทัลอาจทำให้ของเหลวสะสมในขา (บวมน้ำ) และในช่องท้อง (น้ำในช่องท้อง) อาการบวมน้ำและน้ำในช่องท้องอาจเป็นผลมาจากการที่ตับไม่สามารถผลิตโปรตีนในเลือดบางชนิดได้เพียงพอ เช่น อัลบูมิน
การขยายตัวของม้าม (ม้ามโต) ความดันโลหิตสูงพอร์ทัลยังสามารถทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงและการบวมของม้ามและการดักจับของเซลล์เม็ดเลือดขาวและเกล็ดเลือด เม็ดเลือดขาวและเกล็ดเลือดที่ลดลงอาจเป็นสัญญาณแรกของโรคตับแข็ง
เลือดออก ความดันโลหิตสูงพอร์ทัลอาจทำให้เลือดถูกเปลี่ยนเส้นทางไปยังเส้นเลือดที่เล็กกว่า เส้นเลือดที่เล็กกว่าเหล่านี้อาจแตกออกได้ ทำให้เกิดเลือดออกรุนแรงได้ ความดันโลหิตสูงพอร์ทัลอาจทำให้หลอดเลือดดำขยาย (varices) ในหลอดอาหาร (varices หลอดอาหาร) หรือกระเพาะอาหาร (varices กระเพาะอาหาร) และนำไปสู่การตกเลือดที่คุกคามชีวิต หากตับไม่สามารถสร้างปัจจัยการแข็งตัวของเลือดได้เพียงพอ ก็อาจทำให้เลือดออกต่อเนื่องได้เช่นกัน
การติดเชื้อ หากคุณเป็นโรคตับแข็ง ร่างกายของคุณอาจต่อสู้กับการติดเชื้อได้ยาก น้ำในช่องท้องสามารถนำไปสู่ภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งเป็นการติดเชื้อร้ายแรง
ภาวะทุพโภชนาการ โรคตับแข็งอาจทำให้ร่างกายของคุณประมวลผลสารอาหารได้ยากขึ้น ซึ่งนำไปสู่ความอ่อนแอและการลดน้ำหนัก
การสะสมของสารพิษในสมอง (โรคไข้สมองอักเสบจากตับ) ตับที่ได้รับความเสียหายจากโรคตับแข็งจะไม่สามารถล้างสารพิษออกจากเลือดได้เช่นเดียวกับตับที่แข็งแรง สารพิษเหล่านี้สามารถสร้างขึ้นในสมองและทำให้เกิดความสับสนทางจิตใจและการเพ่งสมาธิได้ยาก เมื่อเวลาผ่านไป โรคไข้สมองอักเสบจากตับสามารถพัฒนาไปสู่อาการไม่ตอบสนองหรือโคม่าได้
โรคดีซ่าน โรคดีซ่านเกิดขึ้นเมื่อตับที่เป็นโรคไม่สามารถกำจัดบิลิรูบินซึ่งเป็นของเสียจากเลือดออกจากเลือดได้เพียงพอ โรคดีซ่านทำให้เกิดสีเหลืองของผิวหนังและตาขาวและทำให้ปัสสาวะคล้ำ
โรคกระดูกพรุน. ผู้ที่เป็นโรคตับแข็งบางคนสูญเสียความแข็งแรงของกระดูกและมีความเสี่ยงที่จะกระดูกหักมากขึ้น
เพิ่มความเสี่ยงของมะเร็งตับ ผู้ที่เป็นมะเร็งตับส่วนใหญ่มีโรคตับแข็งอยู่แล้ว
โรคตับแข็งเฉียบพลันในเรื้อรัง บางคนจบลงด้วยความล้มเหลวของหลายอวัยวะ ขณะนี้นักวิจัยเชื่อว่านี่เป็นภาวะแทรกซ้อนที่ชัดเจนในบางคนที่เป็นโรคตับแข็ง แต่พวกเขาไม่เข้าใจสาเหตุของโรคนี้อย่างถ่องแท้

โรคตับแข็ง

การป้องกัน

ลดความเสี่ยงที่จะเป็นโรคตับแข็งโดยทำตามขั้นตอนเหล่านี้เพื่อดูแลตับของคุณ:

อย่าดื่มแอลกอฮอล์ถ้าคุณมีโรคตับแข็ง หากคุณเป็นโรคตับ คุณควรหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
กินอาหารเพื่อสุขภาพ. เลือกอาหารที่มีพืชเป็นหลักซึ่งเต็มไปด้วยผักและผลไม้ เลือกธัญพืชไม่ขัดสีและแหล่งโปรตีนที่ไม่ติดมัน ลดปริมาณไขมันและอาหารทอดที่คุณกิน
รักษาน้ำหนักให้แข็งแรง ไขมันในร่างกายมากเกินไปสามารถทำลายตับของคุณได้ พูดคุยกับแพทย์ของคุณเกี่ยวกับแผนการลดน้ำหนักหากคุณเป็นโรคอ้วนหรือมีน้ำหนักเกิน
ลดความเสี่ยงที่จะเป็นโรคตับอักเสบ การใช้เข็มร่วมกันและการมีเพศสัมพันธ์โดยไม่มีการป้องกันสามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคตับอักเสบบีและซีได้ ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับการฉีดวัคซีนป้องกันโรคตับอักเสบ

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

โรคตับอักเสบ และโรคตับแข็งในเด็ก เกิดได้อย่างไร และควรป้องกันอย่างไร

โรคตับในเด็ก จากใจของแม่ที่ลูก 9 เดือน ป่วยเป็นตับแข็งระยะสุดท้าย

หัวใจโต อันตรายใกล้ตัว รวมเรื่องน่ารู้เกี่ยวกับโรคหัวใจโต

ขอขอบคุณข้อมูลจาก : mayoclinic , pobpad

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!