การเปลี่ยนสูตรนมผงให้ลูกน้อยเป็นเรื่องปกติที่เกิดขึ้นเมื่อช่วงวัยของลูกเปลี่ยน หรือเมื่อมีเหตุจำเป็นทางสุขภาพ อย่างไรก็ตาม นมผงสูตรใหม่ที่คุณแม่เปลี่ยนให้นั้นอาจทำให้ลูกปฏิเสธที่จะกินนมได้ ซึ่งเป็นเรื่องที่สร้างความกังวลใจให้คุณแม่อย่างแน่นอน เนื่องจากกลัวว่าการที่ลูกไม่กินนมจะทำให้น้ำหนักตัวต่ำกว่าเกณฑ์ การเจริญเติบโตไม่เต็มที่ ไปจนถึงขัดขวางพัฒนาการด้านต่าง ๆ ของลูกน้อย วันนี้เราจะชวนมาดูสาเหตุและวิธีแก้ไขปัญหา เปลี่ยนนมแล้ว ลูกไม่กินนม กันค่ะ
เข้าใจสูตรนมผงก่อน เปลี่ยนนม ให้ลูกน้อย
ในความเป็นจริงนั้น “นมแม่” คืออาหารที่ดีที่สุดสำหรับลูกน้อย โดยคุณแม่ควรให้ลูกได้กินนมแม่ตั้งแต่แรกเกิดจนถึงอายุ 6 เดือน และกินนมแม่ควบคู่กับอาหารตามวัยไปจนถึง 2 ปีหรือมากกว่านั้นหากเป็นไปได้ อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่คุณแม่ต้องการเปลี่ยนจากนมแม่เป็นนมผงก็ควรต้องเข้าใจนมผงแต่ละสูตรก่อนเพื่อจะได้เลือกให้ตรงกับความต้องการของร่างกายลูกน้อย ซึ่งนมผงสำหรับเด็กทารกและเด็กเล็กแต่ละสูตรถูกออกแบบมาให้ตอบสนองความต้องการทางโภชนาการในแต่ละช่วงวัย โดยมีการปรับสูตรให้มีปริมาณสารอาหารที่เหมาะสมกับการเจริญเติบโตและพัฒนาการของลูกน้อย ดังนี้
-
นมผงสูตร 1 (Infant Formula)
สำหรับทารกแรกเกิด – 12 เดือน เป็นสูตรที่ถูกออกแบบมาให้มีความใกล้เคียงกับนมแม่ เพื่อแก้ปัญหาให้กับคุณแม่ที่ไม่สามารถให้นมลูกได้ โดยมีการดัดแปลงปริมาณโปรตีน คาร์โบไฮเดรต และไขมันในนมวัว จนอยู่ในระดับที่ใกล้เคียงนมแม่ ช่วยให้ทารกย่อยได้ง่าย และไตไม่ทำงานหนักเกิน ซึ่งทารกช่วงวัยนี้ยังย่อยอาหารอื่นไม่ได้ ต้องได้รับสารอาหารจากนมเท่านั้น จึงต้องมีการเติมสารต่าง ๆ ที่จำเป็นสำหรับพัฒนาการ เช่น กรดไขมันจำเป็น ธาตุเหล็ก วิตะมิน และแร่ธาตุ ให้อยู่ในระดับใกล้เคียงกับนมแม่ด้วย
-
นมผงสูตร 2 (Follow on formula)
สำหรับเด็กอายุ 6 เดือน – 3 ปี เป็นนมผงดัดแปลงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็ก จะมีปริมาณโปรตีนเพิ่มขึ้นจากนมผงสูตร 1 เนื่องจากไตและลำไส้ของลูกน้อยวัยนี้เริ่มทำงานได้ดีขึ้นแล้ว จึงทำให้สูตรนี้สามารถมีสัดส่วนของโปรตีนย่อยยากขึ้นสูงกว่าสูตร 1 รวมทั้งมีสารอาหารที่ช่วยเสริมสร้างพัฒนาการทางสมองและระบบประสาท แคลเซียม และฟอสฟอรัส เกลือโซเดียมเพิ่มขึ้น โดยอาจมีการเพิ่มใยอาหารเพื่อช่วยในการขับถ่ายเข้ามาด้วย
-
นมผงสูตร 3 (Powdered Whole Milk)
สำหรับเด็กอายุ 1 ขวบขึ้นไป มีสูตรใกล้เคียงกับนมวัวมากขึ้น หรืออาจเรียกได้ว่านมสูตรนี้คือนมวัวที่นำมาทำให้เป็นผง จึงแทบไม่มีความแตกต่างจากนมวัวทั่วไป มีปริมาณโปรตีนสูงขึ้น แคลเซียมสูงขึ้น และมีการปรับเปลี่ยนปริมาณแร่ธาตุบางชนิด
จำเป็นต้องเปลี่ยนสูตรนมตามวัยไหม
ถ้าคุณแม่ให้ลูกกินนมแม่อยู่แล้ว กินได้ดี และยังสามารถให้ลูกกินนมแม่อย่างต่อเนื่องได้ แนะนำว่าควรกินนมแม่ต่อไปตามเดิม ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนเป็นนมผงค่ะ แต่หากคุณแม่น้ำนมน้อยลงมาก ๆ หรือมีเหตุให้ไม่สามารถให้นมลูกต่อได้ หรือลูกเป็นทารกที่กินนมผงมาตั้งแต่แรกเกิด หลักการเปลี่ยนมากินนมผง หรือการเปลี่ยนสูตรนมผงที่ควรรู้คือ
- เมื่อลูกมีอายุ 6 เดือน ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนสูตรนมค่ะ สามารถกินนมผงสูตร 1 ต่อเนื่องจนถึงอายุ 1 ปี แล้วค่อยเปลี่ยนเป็นนมรสจืด UHT, นมพาสเจอไรซ์ หรือนมผงสูตร 3 ได้เมื่อลูกอายุเกิน 1 ขวบ โดยไม่ต้องเปลี่ยนเป็นนมสูตร 2 ก่อน เนื่องจากเมื่อลูกน้อยอายุมากกว่า 6 เดือน จะเริ่มกินข้าวหรืออาหารอื่นควบคู่กับนม ร่างกายได้รับสารอาหารที่เป็นประโยชน์จากธรรมชาติเพียงพออยู่แล้ว ทั้งโปรตีนจากเนื้อสัตว์และไข่ รวมถึงสารอาหารอื่น ๆ ด้วย
- นมสูตร 2 มีประโยชน์ในกรณีที่ลูกกินอาหารตามวัยได้ไม่ดี เช่น อายุ 1 ขวบแล้ว ยังกินแค่ 2 มื้อ น้ำหนักไม่ค่อยขึ้นตามเกณฑ์ แบบนี้แนะนำให้กินนมผงสูตร 2 ค่ะ
- กรณีลูกน้อยอายุ 1 ขวบขึ้นไป กินข้าวได้ดี 3 มื้อ อาจให้กินนมกล่อง UHT หรือพาสเจอร์ไรซ์ด้วยวิธีดูดจากกล่องหรือดื่มจากแก้ว ถือเป็นโอกาสเหมาะที่จะให้ลูกเลิกขวดนมได้ อย่างไรก็ตาม นมกล่อง UHT จะมีปริมาณธาตุเหล็กน้อย ดังนั้น อาจเลือกนมผงสูตร 3 หรือนมผงสูตร 2 หากลูกกินข้าวได้น้อย เพราะมีปริมาณธาตุเหล็กสูงกว่า
เปลี่ยนนมแล้ว ลูกไม่กินนม สาเหตุที่ลูกไม่กินนมสูตรใหม่
เมื่อตัดสินใจได้แล้วว่าจะเลือกนมสูตรไหนให้ลูกน้อย แต่กลับต้องมาพบว่าสูตรนมที่เปลี่ยนไปทำให้ลูกปฏิเสธไม่ยอมกิน ซึ่งสาเหตุที่ เปลี่ยนนมแล้ว ลูกไม่กินนม นั้นมีหลายปัจจัย ดังนี้
- รสชาติและกลิ่น ไม่เพียงสารอาหารเท่านั้น แต่นมผงแต่ละสูตรจะมีรสชาติและกลิ่นที่แตกต่างกันด้วย ซึ่งมีความเป็นไปได้ว่าลูกน้อยอาจไม่ชอบรสชาติของนมสูตรใหม่
- ปัญหาระบบทางเดินอาหาร การเปลี่ยนสูตรนมผงอาจทำให้ระบบทางเดินอาหารของลูกน้อยปรับตัวไม่ทัน ทำให้มีอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ หรือท้องเสียหลังกินนม และไม่ยอมกินอีก
- มีปัญหาสุขภาพอื่น ๆ อาการป่วยไข้ ฟันขึ้น หรือการติดเชื้อในช่องปาก ก็อาจทำให้ลูกน้อยเบื่ออาหารหรือปฏิเสธนมได้
- ปัญหาการดูดนม บางครั้งคุณแม่อาจมีการเปลี่ยนขวดนม จุกนม พร้อม ๆ กับการเปลี่ยนสูตรนม และลูกไม่คุ้นเคยกับจุกนมและขวดนมใหม่ ก็อาจส่งผลให้ไม่ยอมกินนมได้เช่นกัน
เปลี่ยนนมแล้ว ลูกไม่กินนม แก้ไขยังไงดี
ก่อนให้นมผงสูตรใหม่กับลูกน้อย คุณแม่ควรสร้างบรรยากาศที่อบอุ่นและผ่อนคลายเพื่อให้ลูกน้อยรู้สึกสบายใจ ที่สำคัญคืออย่าบังคับให้ลูกกินนมเพราะจะทำให้เกิดการต่อต้าน ไม่ยอมกินนมมากขึ้น โดยการแก้ไขปัญหา เปลี่ยนนมแล้ว ลูกไม่กินนม มีวิธีที่คุณแม่สามารถนำไปใช้ได้ดังนี้ค่ะ
- เปลี่ยนสูตรนมทีละน้อย แทนที่จะเปลี่ยนสูตรนมทันที ให้คุณแม่ลองผสมนมสูตรเก่ากับนมสูตรใหม่ ในสัดส่วนที่แตกต่างกันในแต่ละวัน เพื่อให้ลูกน้อยค่อย ๆ ปรับตัวก่อนค่ะ
- เปลี่ยนอุณหภูมิของนม ลองปรับอุณหภูมิของนมให้อุ่นหรือเย็นลงเล็กน้อยสิคะ เพราะบางครั้งอุณหภูมิของนมก็มีผลต่อการยอมรับของลูกเช่นกัน
- เปลี่ยนภาชนะ การเปลี่ยนขวดนม แก้วนม หรือช้อนให้มีลวดลายใหม่ ๆ รวมถึงการเติมผลไม้เล็กน้อยลงในนมเพื่อเปลี่ยนรสชาติ อาจช่วยกระตุ้นความสนใจของลูกน้อยได้
- เปลี่ยนเวลาให้นม ลองเปลี่ยนเวลาให้นมในแต่ละมื้อ อาจจะทำให้ลูกน้อยหิว และยอมรับนมสูตรใหม่ได้ง่ายขึ้น
- อย่าเปลี่ยนสูตรนมบ่อยเกินไป เพราะอาจทำให้ระบบทางเดินอาหารของลูกน้อยเกิดการระคายเคือง
- ให้เวลาลูกในการปรับตัว การเปลี่ยนสูตรนมจำเป็นต้องใช้เวลาค่ะ เด็กบางคนกินง่ายปรับตัวได้เร็ว บางคนต้องรอสักระยะหนึ่งก่อน ซึ่งอาจใช้เวลาหลายวันหรือหลายสัปดาห์ในการยอมรับนมสูตรใหม่
- สังเกตอาการหลังเปลี่ยนสูตรนม หากลูกน้อยมีอาการผิดปกติ เช่น ผื่นคัน ท้องอืด ท้องเสีย หรือร้องไห้บ่อย หลังเปลี่ยนนม ควรหยุดให้นมสูตรนั้นทันที แล้วปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุและเลือกนมผงสูตรที่เหมาะสมกับลูกน้อย
การเปลี่ยนนมสูตรใหม่ รวมถึงการเปลี่ยนอาหารเมนูใหม่ ๆ ให้ลูกน้อย อาจเป็นเรื่องท้าทายที่คุณแม่ไม่สามารถคาดเดาผลลัพธ์ได้ แต่ขอให้อดทนและทำความความเข้าใจ ที่สำคัญคือต้องให้ความสำคัญกับความรู้สึกของลูกเป็นหลักด้วย ให้กำลังใจกันและกันอยู่เสมอ ค่อย ๆ ก้าวผ่านความท้าทายไปด้วยกันจนลูกน้อยสามารถปรับตัวและยอมรับนมสูตรใหม่ได้ในที่สุดค่ะ
ที่มา : เลี้ยงลูกโตไปด้วยกัน
บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
5 นมผงสำหรับเด็กแพ้นมวัว ยี่ห้อไหนดี รู้ได้ไงว่าลูกแพ้ แก้ด้วยนมอะไร
เติมนมแม่ลงในนมผงได้ไหม ใครทำอยู่หยุดด่วน ไม่ใช่ผลดีกับทารก
เจาะลึก ปัจจัยในการเลือกนมผง ของคุณแม่ยุคใหม่ : ผลสำรวจจาก theAsianparent insights
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
TAP Awards 2025
อยากท้อง
แม่ท้อง แม่ให้นม
แม่ผ่าคลอด
หลังคลอด
สุขภาพและโภชนาการ
ลูก
ชีวิตครอบครัว
การศึกษา
ผู้หญิง
ไลฟ์สไตล์
คอมมูนิตี้
ชอปปิง
VIP
ของรางวัล
