หยุดกังวล...ลิ้นเป็นฝ้าขาว ในเด็กเล็ก

lead image

ปัญหาลิ้นเป็นฝ้าขาวในเด็กเล็กที่อยู่ในวัยที่ยังกินนมอยู่ ไม่ว่าจะเป็นนมแม่หรือนมผงก็ตาม คุณพ่อคุณแม่คงเจอปัญหานี้กันมาแล้ว เพราะเป็นสิ่งที่พบได้ในเด็กเล็กทุกคน ซึ่งเกิดคราบนมเป็นฝ้าขาวเกาะติดบริเวณลิ้นอาจจะเป็นโคนลิ้น หรือปลายลิ้นก็ตาม สร้างความหงุดหงิดใจทั้งกับเด็กและคุณพ่อคุณแม่น่าดู ฝ้าขาวที่ลิ้นนอกจากนี้ยังมีจากสาเหตุใดอีกบ้างมาดูกันค่ะ

ลิ้นเป็นฝ้าขาว ลิ้นลูกเป็นฝ้า ลิ้นลูกเป็นเชื้อรา

สาเหตุที่ ลิ้นเป็นฝ้าขาว ลิ้นลูกเป็นฝ้า ลิ้นลูกเป็นเชื้อรา เกิดจากอะไร วิธีรักษาลูกลิ้นเป็นฝ้าขาว แม่ต้องทำยังไง

ลิ้นลูกเป็นฝ้าขาว

ลิ้นลูกเป็นฝ้าขาว เกิดจากคราบน้ำนมที่เกาะเป็นคราบอยู่บริเวณโคนลิ้น หรือปลายลิ้น สาเหตุหลัก ๆ ที่ทารกมีลิ้นสีขาว เป็นเพราะคราบน้ำนม ถือเป็นเรื่องปกติที่พบได้ในเด็กเกือบทุกคน เนื่องจากหลังกินนมแล้ว ไม่ได้เช็ดทำความสะอาดในช่องปาก โดยเด็กที่กินนมแม่นั้น ส่วนใหญ่มักจะไม่ค่อยมีปัญหาลิ้นเป็นฝ้าขาว เพราะน้ำนมแม่มีความเข้มข้นน้อยกว่านมชง

แต่ถ้าลูกมีอาการงอแง กินได้น้อย น้ำหนักตัวลด อาจเป็นเพราะลูกลิ้นเป็นฝ้าขาวจากเชื้อราที่เยอะและหนาให้สังเกตที่กระพุ้งแก้มทั้ง 2 ข้าง เพดานปาก และเหงือก

สาเหตุของลิ้นเป็นฝ้าขาวในเด็กเล็ก

  1. เชื้อราที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ  โดยปกติสามารถพบเชื้อราในช่องปากของลูกได้ตั้งแต่แรกคลอด หรือเด็กอายุต่ำกว่า 6 เดือน  ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติ  เชื้อราที่พบนั้นเป็นเชื้อราที่เกิดขึ้นจากธรรมชาติเมื่อเกิดขึ้นแล้วจะหายไปเอง
  2. เชื้อราที่เกิดจากการทำความสะอาดไม่ทั่วถึงจึงเกิดเป็นคราบสะสม  ซึ่งคราบสะสมที่เกิดขึ้นนี้อาจเกิดจากนมที่ลูกกินเข้าไป  จึงเกิดเชื้อแบคทีเรียสะสมเป็นฝ้าหนาอยู่ที่ลิ้นของเจ้าตัวเล็ก
  3. เชื้อราที่เกิดจากเชื้อโรคที่มาจากการที่ลูกหยิบจับสิ่งของต่าง ๆ ที่สกปรกเข้าปากทำให้ได้รับเชื้อและเกิดเป็นเชื้อราได้

วิธีสังเกตเชื้อรา 

วิธีสังเกตเชื้อรา เชื้อราที่เกิดขึ้นในปากของลูกนั้นมีวิธีสังเกต คือ กระพุ้งแก้มทั้ง 2 ข้าง บริเวณเหงือก หากมีคราบขาวจากเชื้อรามีเยอะหรือหนามาก เด็กเล็กมักจะมีอาการงอแง กินนม กินอาหารเสริมได้น้อย น้ำหนักตัวลด อาการเช่นนี้แสดงว่าลูกเจ็บปากที่เกิดจากเชื้อราจับตัวอยู่ในปากนั่นเอง

 

อ่านคำแนะนำจากกุมารแพทย์ถึงปัญหาลิ้นเป็นฝ้าขาวในทารก หน้าถัดไป

หยุดกังวล...ลิ้นเป็นฝ้าขาวในเด็กเล็ก

คำแนะนำจากกุมารแพทย์ถึงปัญหาลิ้นเป็นฝ้าขาวในทารก นพ.ถิรชัย ตันสันติวงศ์ กุมารแพทย์ โรงพยาบาลบีเอ็นเอช ได้ให้ความรู้ว่า การที่ลิ้นของทารกเป็นฝ้านั้น เกิดจากน้ำนมที่เป็นคราบ ซึ่งไม่เพียงแต่คราบที่ลิ้นเท่านั้น อาจเกาะอยู่ที่เพดานปาก และกระพุ้งแก้มด้วย ซึ่งเด็กทารกส่วนมากมีปัญหาลิ้นเป็นฝ้า เป็นเพราะคุณแม่ให้กินนมชง และหลังจากกินนมเสร็จ คุณแม่ไม่ได้ให้ลูกดื่มน้ำตาม ซึ่งเหตุผลที่คุณแม่ไม่ให้ลูกได้ดื่มน้ำนั้น มักจะมาจากลูกกินนมจนอิ่ม จึงไม่อยากกินน้ำ หรือเป็นเพราะคุณแม่ปล่อยให้ลูกดูดนมจนหลับคาขวดนม โดยสาเหตุนี้ไม่เพียงแต่จะทำให้ลิ้นเป็นฝ้าเท่านั้น แต่จะทำให้ลูกมีอาการปวดท้องท้องอืดได้อีกด้วย เพราะดูดลมเข้าไปในท้อง และคุณแม่ไม่ได้อุ้มให้เรอ สำหรับเด็กที่กินนมแม่ส่วนใหญ่ไม่ค่อยมีปัญหาในเรื่องลิ้นเป็นฝ้า เพราะนมแม่มีความเข้มข้นน้อยกว่านมชง จึงไม่ค่อยมีคราบน้ำนมตกค้าง ถึงแม้ลูกจะไม่ได้กินน้ำหลังจากกินนมก็ตาม

กวาดยาแบบโบราณหรือใช้ฉี่เช็ด รักษาลิ้นเป็นฝ้าได้ไหม

ในเด็กทารกหรือเด็กเล็กที่บ้านมีผู้ใหญ่อย่างคุณตาคุณยายอยู่ด้วย เมื่อลิ้นเป็นฝ้าขาวขึ้นมามักจะถูกจับให้กวาดยา อย่างไรก็ตามคุณพ่อคุณแม่ต้องมั่นใจในความสะอาดนะคะ อีกทั้งยาที่นำมากวาดนั้นควรได้รับคำแนะนำจากเภสัชกรหรืออาจปรึกษาคุณหมอก่อนจะดีกว่าค่ะ เพราะทุกสิ่งทุกอย่างที่นำเข้าปากลูกน้อยต้องให้ความใส่ใจและระมัดระวังให้มาก เพราะถ้าทำไม่ถูกวิธีแล้วอาจเกิดแผลในปากติดเชื้อลุกลามได้ ส่วนเรื่องการใช้ฉี่เช็ดรักษาลิ้นเป็นฝ้า ก็ไม่ควรเช่นเดียวกันค่ะ

ยาป้ายลิ้นเป็นฝ้าขาว

สำหรับยาป้ายลิ้นเป็นฝ้าขาวที่นิยมใช้กัน คุณหมออธิบายว่ามีอยู่ 2 ชนิด คือ Gentian violet และ Daktarin Oral Gel โดยมีวิธีใช้ที่ถูกต้อง คือ

  1. คุณแม่ต้องล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนที่จะทำการป้ายยาให้ลูก
  2. ใช้ผ้าก๊อชหรือผ้าสะอาดชุบน้ำอุ่นพอหมาด ๆ เช็ดเบา ๆ ให้ทั่วปากตั้งแต่โคนลิ้นจนถึงปลายลิ้น ทั้งด้านบน ด้านล่าง รวมถึงกระพุ้งแก้มทั้ง 2 ข้างและเพดานปาก
  3. ใช้สำลีพันปลายไม้หรือใช้คอตตอนบัดชุบน้ำยาพอประมาณ ป้ายให้ทั่วโคนลิ้นไปจนถึงปลายลิ้น รวมทั้งกระพุ้งแก้มและเพดานปากที่เป็นฝ้า โดยป้ายวันละ 2 ครั้ง เช้า เย็น จนกว่าคราบฝ้าขาวนั้นจะหายไป

 

อ่านการป้องกันไม่ให้ลูกเป็นลิ้นฝ้าขาวหรือเชื้อราในปาก หน้าถัดไป

การป้องกันไม่ให้ลูกเป็นลิ้นฝ้าขาวหรือเชื้อราในปาก

  1. หมั่นเช็ดทำความสะอาดในช่องปากของลูกสม่ำเสมอ โดยเช็ดช่องปากในตอนเช้า เย็น และก่อนนอน
  2. ควรให้ลูกดื่มน้ำต้มสุกหลังจากที่กินนม หรือหลังมื้ออาหารเสริมทุกครั้ง อาจใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นเช็ดตามค่ะ
  3. คุณแม่ที่ให้นมลูกควรทำความสะอาดหัวนมและเต้านมทั้งก่อนและหลังให้นมลูกทุกครั้ง
  4. ของเล่นต่าง ๆ ของลูกหมั่นเช็ดล้างทำความสะอาดให้บ่อยเพราะเด็กเล็ก ๆ มักชอบเอาของเล่นเข้าปาก
  5. หากคุณแม่พบว่าลูกเริ่มเป็นฝ้าขาวในลิ้นหรือภายในช่องปากควรรีบทำความสะอาดอย่าปล่อยทิ้งไว้จนหนาเตอะ เพราะจะทำความสะอาดยากและอาจทำให้ลูกเจ็บปาก จนเบื่อนมเบื่ออาหารอีกด้วย
  6. หากฝ้าที่ลิ้นคุณแม่ดูแลทำความสะอาดแล้วยังไม่หายควรปรึกษาคุณหมอเพื่อรับคำแนะนำต่อไป

 

ไม่รักษาลิ้นเป็นฝ้า กระทบต่อพัฒนาการลูกได้

อาการลิ้นเป็นฝ้าในเด็กแม้จะไม่ใช่ปัญหาใหญ่ แต่ถ้าไม่ได้รับการดูแลที่เหมาะสมและถูกต้อง อาจส่งผลกระทบต่อพัฒนาการของลูกได้ เช่น พัฒนาการด้านการเจริญเติบโตเพราะลูกจะไม่ยอมกินนม กินอาหารเสริม เพราะเจ็บปากหรือรำคาญในช่องปาก ร่างกายก็จะไม่ได้รับสารอาหารที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโต เมื่อลูกหิวก็งอแงและไม่พร้อมจะเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ทำให้ลูกพัฒนาอารมณ์ในทางลบได้

อ้างอิงข้อมูลจาก สำนักงานกองทุนสนับสนุนสร้างเสริมสุขภาพ

ภาพ : https://www.medicinenet.com

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

ลูกร้อนใน แม่ร้อนใจ

ทำไมเด็กทารกถึงตื่นบ่อย ตื่นมาก็ต้องอุ้ม วางก็ไม่ได้ ร้องไห้ตลอด

เด็กตายเพราะดื่มนม เรื่องจริงที่ไม่มีใครอยากให้เกิด !!!