ทารกแต่ละสัปดาห์เปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง เริ่มเสริมพัฒนาการได้ตั้งแต่กี่สัปดาห์

ทารกแต่ละสัปดาห์เปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง เริ่มเสริมพัฒนาการได้ตั้งแต่กี่สัปดาห์

พัฒนาการทารกในครรภ์แต่ละช่วงเวลาแสดงให้เห็นถึงการเจริญเติบโต และพัฒนาการด้านต่าง ๆ ของเจ้าตัวน้อย การทำความเข้าใจถึงการเปลี่ยนแปลงของทารกอย่างคร่าว ๆ จึงอาจช่วยให้คุณแม่ปรับพฤติกรรม การใช้ชีวิตให้เหมาะสม กับการเจริญเติบโตของทารกในแต่ละช่วงได้ ซึ่งเป็นการส่งเสริมพัฒนาการที่ดีให้ลูกน้อยได้อีกทางหนึ่ง เรามาดูว่า ทารกแต่ละสัปดาห์เปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง แล้วเราจะ เริ่มเสริมพัฒนาการได้ตั้งแต่กี่สัปดาห์

ทารกแต่ละสัปดาห์เปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง คุณแม่ควรเริ่มเรียนรู้ถึงลักษณะของลูกในครรภ์ว่าช่วงเวลาไหน ลูกจะเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงเป็นอย่างไร แล้วเมื่อไหร่ที่เราจะ เริ่มเสริมพัฒนาการได้ตั้งแต่กี่สัปดาห์ เพื่อความเตรียมพร้อมในการช่วยเสริมสร้างพัฒนาการที่ดีให้กับลูกได้ตั้งแต่อยู่ในครรภ์

พัฒนาการทารกในครรภ์เริ่มต้นเมื่อใด ?

หลายคนอาจเข้าใจว่าพัฒนาการของทารกในครรภ์เริ่มต้นขึ้นเมื่อคุณแม่ตั้งครรภ์ แต่การนับเวลาเริ่มตั้งครรภ์ไปจนถึงเวลาที่ทารกกำเนิด แล้วเริ่มมีพัฒนาการนั้นแตกต่างกัน โดยทั่วไปการนับอายุครรภ์จะเริ่มตั้งแต่วันแรกของการมีประจำเดือนครั้งล่าสุด ส่วนพัฒนาการของทารกในครรภ์จะเริ่มขึ้นเมื่อเกิดการปฏิสนธิระหว่างอสุจิกับไข่ ซึ่งจะห่างจากการนับอายุครรภ์เล็กน้อย

อย่างไรก็ตาม หลักเกณฑ์การนับที่ต่างกันอาจทำให้เกิดความสับสนได้ สำหรับในบทความนี้จะแบ่งพัฒนาการของทารกในครรภ์ออกเป็น 3 ช่วง โดยเริ่มตั้งแต่วันแรกของการมีประจำเดือนครั้งล่าสุด ซึ่งนับตามอายุครรภ์ ดังนี้

  • ไตรมาสที่ 1 คือ สัปดาห์ที่ 1 - 12
  • ไตรมาสที่ 2 คือ สัปดาห์ที่ 13 - 27
  • ไตรมาสที่ 3 คือ สัปดาห์ที่ 28 - 40

ทารกแต่ละสัปดาห์เปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง

พัฒนาการทารกในครรภ์ไตรมาสที่ 1

ช่วง 3 เดือนแรกเป็นระยะที่อสุจิปฏิสนธิกับไข่ และเจริญเติบโตไปเป็นตัวอ่อน ซึ่งในช่วงนี้จะเริ่มสังเกตเห็นอวัยวะต่าง ๆ ของทารกพัฒนาขึ้นมา

สัปดาห์ที่ 1 - 2 เป็นช่วงที่เริ่มนับตั้งแต่วันแรกของประจำเดือนครั้งล่าสุด จัดเป็นระยะไข่ตก คือ ช่วงที่ร่างกายปล่อยไข่ออกจากรังไข่ไปยังท่อนำไข่เพื่อปฏิสนธิกับอสุจิ ซึ่งจะยังไม่สามารถสังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นภายในครรภ์ได้

สัปดาห์ที่ 3 เมื่ออสุจิปฏิสนธิกับไข่ภายในท่อนำไข่ จะเกิดเป็นเซลล์ที่เรียกว่าไซโกต (Zygote) ประกอบด้วยโครโมโซม 46 แท่ง โดยรับมาจากแม่ 23 แท่งและจากพ่อ 23 แท่ง ทำหน้าที่ถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมจากพ่อแม่อย่างสีผม สีตา และลักษณะทางกายภาพอื่น ๆ รวมถึงกำหนดเพศของทารก หลังจากนั้นไซโกตจะค่อย ๆ เคลื่อนตัวจากท่อนำไข่ไปยังมดลูกพร้อมกับแบ่งตัวเพื่อเพิ่มจำนวนไปด้วย กระทั่งมีลักษณะเป็นเซลล์หลายเซลล์เกาะกลุ่มกันเรียกว่าโมรูลา (Morula)

สัปดาห์ที่ 4 เซลล์ที่แบ่งตัวแล้วจะเข้าไปฝังในเยื่อบุโพรงมดลูก โดยจะเจริญไปเป็นตัวอ่อนเอ็มบริโอ (Embryo) ส่วนเนื้อเยื่อด้านนอกจะค่อย ๆ พัฒนาไปเป็นส่วนหนึ่งของรก ซึ่งเป็นอวัยวะที่สำคัญต่อการอยู่รอดของทารก เพราะมีหน้าที่ลำเลียงออกซิเจนและอาหาร รวมถึงกำจัดของเสียให้ทารกในครรภ์ด้วย

สัปดาห์ที่ 5 ตัวอ่อนเอ็มบริโอจะค่อย ๆ เจริญเติบโตขึ้น จนกระทั่งประกอบไปด้วยเนื้อเยื่อ 3 ชั้น คือ เนื้อเยื่อชั้นนอก เนื้อเยื่อชั้นกลาง และเนื้อเยื่อชั้นใน โดยแต่ละชั้นจะพัฒนาไปเป็นอวัยวะ และเนื้อเยื่อส่วนต่าง ๆ ของทารกต่อไป ดังนี้

  • เนื้อเยื่อชั้นนอก จะพัฒนาไปเป็นท่อประสาท เส้นผม ผิวหนัง และเล็บ
  • เนื้อเยื่อชั้นกลาง จะพัฒนาไปเป็นกระดูก และเนื้อเยื่อตามร่างกาย รวมถึงหัวใจ และหลอดเลือด
  • เนื้อเยื่อชั้นใน จะพัฒนาไปเป็นปอด กระเพาะอาหาร และลำไส้

สัปดาห์ที่ 6 ท่อประสาทบริเวณหลังของตัวอ่อนที่เปิดอยู่จะค่อย ๆ ปิดลง เพื่อเตรียมพร้อมต่อการพัฒนาไปเป็นสมอง และไขสันหลัง นอกจากนี้ อวัยวะส่วนอื่น ๆ ก็เริ่มพัฒนาขึ้นเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นหัวใจ ตา หรือหู และจะเริ่มสังเกตเห็นส่วนนูนที่กำลังพัฒนาไปเป็นแขน

สัปดาห์ที่ 7 ระบบการมองเห็นของตัวอ่อนเริ่มพัฒนาซับซ้อนขึ้น และสามารถสังเกตเห็นส่วนของใบหน้าโดยเฉพาะขากรรไกรบน และจมูก รวมทั้งขา และฝ่ามือได้ชัดเจนมากขึ้น

สัปดาห์ที่ 8 ตัวอ่อนในระยะนี้จะมีความยาวจากยอดศีรษะถึงส่วนล่างสุดของสะโพกประมาณ 0.5 นิ้ว และเริ่มสังเกตเห็นฝ่าเท้า นิ้วมือ ใบหู ดวงตา ริมฝีปากบน และจมูกชัดเจนกว่าเดิม โดยมีลำตัว และลำคอเหยียดตรงมากขึ้น

สัปดาห์ที่ 9 ข้อศอก นิ้วเท้า และเปลือกตาของตัวอ่อนเริ่มพัฒนาจนสังเกตเห็นได้ชัดเจนขึ้น ศีรษะส่วนบนมีขนาดใหญ่ขึ้น ทว่ายังเห็นส่วนศีรษะกับคางได้ไม่ชัดเจน

สัปดาห์ที่ 10 พังผืดที่นิ้วมือ และนิ้วเท้าสลายไปจนสังเกตเห็นเป็นนิ้วเรียวยาว และเห็นสายสะดือได้ชัดเจน

สัปดาห์ที่ 11 เป็นช่วงที่ตัวอ่อนเอ็มบริโอพัฒนามาเป็นตัวอ่อนโดยสมบูรณ์ ดวงตาของทารกเคลื่อนห่างออกจากกันมากขึ้น เปลือกตาค่อย ๆ ยุบลงจนกลมกลืนกับดวงตา ใบหูลดต่ำลง เริ่มเกิดหน่อที่จะเจริญไปเป็นฟัน และเกิดเม็ดเลือดแดงขึ้นในตับ โดยในช่วงปลายสัปดาห์อาจเริ่มเห็นพัฒนาการของอวัยวะเพศอย่างองคชาติของเพศชาย ปุ่มกระสันหรือคลิตอริส (Clitoris) และแคมใหญ่ของเพศหญิง

สัปดาห์ที่ 12 สังเกตเห็นอวัยวะต่าง ๆ บนใบหน้าชัดเจนขึ้นมาก เริ่มสังเกตเห็นเล็บมือ และลำไส้เริ่มพัฒนาขึ้นภายในช่องท้องของทารก

ทารกแต่ละสัปดาห์เปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง

พัฒนาการทารกในครรภ์ไตรมาสที่ 2

ช่วงเดือนที่ 4 - 6 เป็นระยะที่อวัยวะเพศของทารกเจริญเติบโตเต็มที่ จึงสามารถระบุเพศของทารกได้จากการอัลตราซาวด์ และคุณแม่อาจเริ่มรู้สึกถึงการเคลื่อนไหวของทารกได้ในช่วงเวลานี้

สัปดาห์ที่ 13 กระดูกตามส่วนต่าง ๆ ของทารกเริ่มแข็งขึ้น โดยเฉพาะกะโหลก และกระดูกแขนขา นอกจากนี้ ตัวอ่อนจะเริ่มปัสสาวะใส่ถุงน้ำคร่ำ โดยปัสสาวะนั้นจะกลายเป็นน้ำคร่ำให้ตัวอ่อนนำไปใช้แล้วปัสสาวะออกมาอีก เป็นวัฏจักรเช่นนี้ไปเรื่อย ๆ

สัปดาห์ที่ 14 สังเกตเห็นลำคอ แขน และขาของทารกได้ชัดเจนขึ้น รวมทั้งเริ่มเกิดเซลล์เม็ดเลือดแดงขึ้นภายในม้าม และอาจเริ่มระบุเพศของทารกได้ในระยะนี้

สัปดาห์ที่ 15 ความหนาแน่นของมวลกระดูกเพิ่มมากขึ้นจนสามารถมองเห็นกระดูกปรากฏในภาพอัลตราซาวด์ และเริ่มมีเส้นผมบาง ๆ ขึ้นบนหนังศีรษะ

สัปดาห์ที่ 16 ดวงตาเริ่มเคลื่อนไหวได้อย่างช้า ๆ และอาจสังเกตเห็นว่าแขน และขาของทารกค่อย ๆ ขยับไปมาในระหว่างอัลตราซาวด์ แต่ยังขยับไม่มากพอที่จะทำให้คุณแม่รู้สึกได้

สัปดาห์ที่ 17 ทารกเริ่มกลิ้งหรือพลิกตัวไปมา เริ่มมีเล็บเท้าขึ้น และหัวใจสามารถสูบฉีดเลือดได้มากถึงประมาณ 47 ลิตร ต่อวัน

สัปดาห์ที่ 18 ทารกในระยะนี้มีความยาวจากยอดศีรษะถึงส่วนล่างสุดของสะโพกประมาณ 5.5 นิ้ว ระบบย่อยอาหารเริ่มทำงาน และอาจเริ่มได้ยินเสียงจากภายนอก

สัปดาห์ที่ 19 ระยะนี้จะสังเกตเห็นไขมันสีขาวขุ่นหุ้มอยู่ภายนอกผิวหนังของทารกที่เรียกว่าไขทารก (Vernix Caseosa) ซึ่งมีไว้เพื่อป้องกันผิวเกิดรอยถลอก ผิวลอก หรือผิวด้านจากการสัมผัสกับน้ำคร่ำ

สัปดาห์ที่ 20 ในระยะนี้คุณแม่อาจรู้สึกได้ว่าลูกดิ้น และทารกในครรภ์อาจหลับ ๆ ตื่น ๆ เป็นประจำ โดยอาจตื่นเพราะเสียงหรือการเคลื่อนไหวของแม่

สัปดาห์ที่ 21 ทารกจะมีขนเส้นบาง ๆ ขึ้นตามลำตัว เพื่อช่วยให้ไขทารกเกาะอยู่บนผิวหนัง และอาจเริ่มอมนิ้วหัวแม่มือของตัวเอง

สัปดาห์ที่ 22 มีเส้นผม และคิ้วขึ้นมาอย่างชัดเจน และร่างกายของทารกจะเริ่มผลิตไขมันสีน้ำตาลขึ้นมา เพื่อทำหน้าที่เผาผลาญพลังงานให้เกิดเป็นความร้อนในยามที่อุณหภูมิในร่างกายลดต่ำลง

สัปดาห์ที่ 23 ทารกเคลื่อนไหวดวงตาได้เร็วขึ้น เริ่มสังเกตเห็นรอยบนฝ่ามือหรือฝ่าเท้า ซึ่งจะพัฒนาไปเป็นลายนิ้วมือ ลายมือ และลายเท้าต่อไป ทารกบางรายอาจสะอึกด้วย ส่งผลให้ช่องท้องของคุณแม่เกิดอาการกระตุกได้

สัปดาห์ที่ 24 ในระยะนี้อาจสังเกตเห็นว่าผิวของทารกเหี่ยวย่น โปร่งแสง และมีสีชมพู หรือแดง เนื่องจากเริ่มมีการสร้างเซลล์เลือด ทำให้มองเห็นสีของเลือดผ่านหลอดเลือดฝอยที่มีอยู่ทั่วร่างกาย

สัปดาห์ที่ 25 ทารกอาจจดจำเสียงจากภายนอกได้ และเริ่มเคลื่อนไหวเพื่อตอบสนองต่อเสียงที่คุ้นเคย โดยเฉพาะเสียงของคุณแม่

สัปดาห์ที่ 26 ปอดของทารกจะเริ่มผลิตสารลดแรงตึงผิวในปอด เพื่อช่วยให้ถุงลมภายในปอดขยายตัว ป้องกันถุงลมยุบตัวมากเกินไปจนเป็นอันตราย

สัปดาห์ที่ 27 ทารกมีระบบประสาทที่เจริญเติบโตมากขึ้น และผิวหนังดูเนียนนุ่มยิ่งขึ้นเพราะเริ่มมีไขมันในร่างกาย

ทารกแต่ละสัปดาห์เปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง

พัฒนาการทารกในครรภ์ไตรมาสที่ 3

ช่วงเดือนที่ 7 - 9 เป็นระยะที่ร่างกายของทารกในครรภ์เจริญเติบโตเต็มที่ เพื่อเตรียมพร้อมต่อการคลอด

สัปดาห์ที่ 28 - 29 ทารกเริ่มลืมตา สามารถเตะ ยืดตัว หรือใช้มือคว้าได้ ทั้งยังมีระบบประสาทส่วนกลางที่พัฒนามากขึ้น ทำให้สามารถควบคุมจังหวะการหายใจและอุณหภูมิของร่างกายได้

สัปดาห์ที่ 30 - 31 ทารกส่วนใหญ่มีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และสังเกตเห็นเส้นผมยาวขึ้นอย่างชัดเจน รวมทั้งมีการสร้างเม็ดเลือดแดงภายในไขกระดูกด้วย

สัปดาห์ที่ 32 - 33 ขนเส้นบาง ๆ ที่ปกคลุมอยู่ทั่วร่างกายทารกเริ่มหลุดร่วง สังเกตเห็นเล็บเท้าได้ชัดเจน รูม่านตาเริ่มตอบสนองต่อแสง และความหนาแน่นของกระดูกเพิ่มมากขึ้น ทำให้กระดูกส่วนต่าง ๆ ของร่างกายแข็งแรงขึ้น ยกเว้นกะโหลกศีรษะของทารกที่ยังคงนิ่มอยู่

สัปดาห์ที่ 34 - 35 เล็บมือของทารกจะยาวขึ้นจนถึงปลายนิ้ว แขนและขามีลักษณะอวบอ้วน ผิวหนังมีสีชมพูดูนุ่มลื่น มีความยาวจากยอดศีรษะถึงส่วนล่างสุดของสะโพกเฉลี่ย 12 นิ้ว และมีน้ำหนักมากกว่า 2,100 กรัม

สัปดาห์ที่ 36 เนื่องจากทารกมีขนาดตัวใหญ่ขึ้น ประกอบกับพื้นที่ภายในมดลูกที่จำกัด จึงอาจส่งผลให้ทารกเคลื่อนไหวได้ยากขึ้น แต่คุณแม่ก็อาจยังพอรู้สึกถึงการเคลื่อนไหวของทารกอยู่บ้าง

สัปดาห์ที่ 37 ทารกมักกลับหัวไปยังอุ้งเชิงกราน เพื่อเตรียมพร้อมคลอด หากทารกยังไม่เริ่มกลับหัว แพทย์อาจให้คำแนะนำเกี่ยวกับการปฏิบัติตัว และแนวทางในการรับมือด้านนี้เพิ่มเติม

สัปดาห์ที่ 38 - 39 สังเกตเห็นหน้าอกของทารกเด่นชัดขึ้น เล็บเท้ายาวขึ้นมาจนถึงปลายนิ้ว เส้นขนบาง ๆ ที่อยู่ทั่วร่างกายหลุดออกจนเกือบหมด หากเป็นเพศชายลูกอัณฑะของทารกจะตกลงสู่ถุงอัณฑะ และมีการสะสมไขมันไว้ตามส่วนต่าง ๆ เพื่อช่วยให้ร่างกายอบอุ่นหลังคลอด

สัปดาห์ที่ 40 ทารกจะมีความยาวจากยอดศีรษะถึงส่วนล่างสุดของสะโพกประมาณ 14 นิ้ว และมีน้ำหนักเฉลี่ย 3,400 กรัม อย่างไรก็ตาม ขนาดตัว และน้ำหนักของทารกแต่ละคนอาจแตกต่างกันไป

ทั้งนี้ พัฒนาการทารกในครรภ์ที่นำเสนอข้างต้น เป็นเพียงการคาดการณ์อย่างคร่าว ๆ เท่านั้น เพราะทารกแต่ละราย อาจมีพัฒนาการแตกต่างกันไป ซึ่งอาจช้า หรือเร็วกว่าเกณฑ์ดังกล่าว โดยขึ้นอยู่กับสุขภาพของแม่ และปัจจัยอื่น ๆ ด้วย นอกจากนี้ คุณแม่ที่ตั้งครรภ์อาจเริ่มรู้สึกเจ็บท้องคลอด ในช่วงก่อน หรือหลังวันกำหนดคลอดก็ได้ ซึ่งเป็นเรื่องปกติ และไม่น่ากังวลแต่อย่างใด แต่หากคุณแม่ตั้งครรภ์พบความผิดปกติ หรือมีความวิตกกังวลประการใด ควรไปปรึกษาแพทย์เสมอ

ที่มา : pobpad

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ :

100 สิ่งแม่ท้องต้องรู้ ตอนที่ 60 ปัจจัยสำคัญของพัฒนาการลูกในครรภ์

นมแม่กับพัฒนาการด้านต่าง ๆ / 100 สิ่งที่คุณแม่หลังคลอดต้องรู้ ตอนที่ 59

ท่านอนทารก 100 สิ่งที่คุณแม่หลังคลอดต้องรู้ ตอนที่ 64

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!

บทความโดย

ammy

app info
get app banner