การเลี้ยงลูกที่เต็มไปด้วยข้อมูลข่าวสารอันหลากหลาย ‘นมวัว’ ยังคงเป็นประเด็นที่ถูกพูดถึงอย่างไม่ขาดสาย แม้จะเคยเป็นสัญลักษณ์ของโภชนาการสำหรับเด็กมานาน แต่ปัจจุบัน คุณพ่อคุณแม่ยุคใหม่กลับเกิดความลังเลและคำถามมากมาย เช่น นมวัว ดีจริงหรือ? สารอาหารมีแค่แคลเซียมใช่ไหม? theAsianparent จะพาไปพบคำตอบและไขข้อข้องใจถึงความสำคัญของการดื่มนมวัวในวัยเด็ก โดย แพทย์หญิงลลิต ลีลาทิพย์กุล กุมารเวชศาสตร์ พร้อมเปิดลิสต์สารอาหารอันทรงพลังที่ไม่ได้มีดีแค่ช่วยเรื่องความสูง แต่ครอบคลุมไปถึงการสร้างสุขภาพองค์รวมที่สมบูรณ์แบบให้กับลูกรัก
ทำไมการดื่มนมวัวจึงสำคัญต่อพัฒนาการของเด็ก?
นมวัว ถือเป็นแหล่งโภชนาการแบบครบถ้วนที่เข้าถึงได้ง่ายและมีประสิทธิภาพสูง การให้เด็ก ๆ ดื่มนมวัว โดยเฉพาะนมรสจืด จะช่วยให้ได้รับคุณค่าสารอาหารอย่างเต็มที่
ข้อดีของการดื่มนมจืดคือ สามารถช่วยลดพฤติกรรมการติดรสหวาน ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่นำไปสู่ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ในระยะยาว เช่น โรคอ้วน เบาหวาน และยังช่วยลดการเกิดฟันผุในเด็กด้วย
นอกจากนี้ นมวัวยังเป็นที่รู้กันมานานว่ามีส่วนช่วยในการส่งเสริมการเพิ่มความสูงของเด็ก ดังนั้น คุณพ่อคุณแม่จึงควรส่งเสริมการดื่มนมอย่างสม่ำเสมอ ควบคู่ไปกับการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ให้ครบ 5 หมู่ รวมถึงสร้างวินัยในการออกกำลังกายให้เด็ก ๆ โดยทั่วไปแล้ว เด็กผู้หญิงจะเริ่มมีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว (Growth Spurt) เมื่ออายุประมาณ9-11 ปี และเด็กผู้ชายเมื่ออายุประมาณ 11-13 ปี
เจาะลึกขุมพลังสารอาหาร นมวัว ไม่ได้มีแค่แคลเซียม
นมวัวสดแท้ 100% ควรเลือกเป็นนมรสจืดจะดีที่สุด เพราะไม่มีการเติมน้ำตาล ซึ่งหมายถึงการได้รับสารอาหารในรูปแบบบริสุทธิ์ นมวัวเป็นแหล่งของสารอาหารสำคัญมากมาย โดยในปริมาณ 100 มิลลิลิตร ส่วนใหญ่จะประกอบด้วยแคลเซียม 110-140 มิลลิกรัม โปรตีน 3.3 กรัม วิตามินเอ 40-70 ไมโครกรัม และวิตามินอี 0.05-0.1 มิลลิกรัม
คุณค่าสารอาหารหลากหลายทั้ง โปรตีนคุณภาพสูง วิตามินและแร่ธาตุ สนับสนุนสุขภาพองค์รวม
1. โปรตีนคุณภาพสูง
โปรตีนในนมวัวมีคุณภาพสูงและครบถ้วน ประกอบด้วยกรดอะมิโนจำเป็นที่ร่างกายสร้างเองไม่ได้ โดยแบ่งออกเป็น 2 ชนิดหลัก
- เคซีน(Caseins): คิดเป็นประมาณ 80% ของปริมาณโปรตีนในนมทั้งหมด เป็นโปรตีนที่ทำให้ร่างกายต้องใช้เวลาในการย่อยและดูดซึมที่นานขึ้น เนื่องจากเคซีนสามารถทำปฏิกิริยากับกรดในกระเพาะอาหารและจับตัวเป็นลิ่ม ซึ่งให้ความรู้สึกอิ่มนานขึ้น
- เวย์ (Whey): คิดเป็นประมาณ 20% ของปริมาณโปรตีนในนมทั้งหมด เป็นโปรตีนที่สามารถถูกย่อยและดูดซึมได้ง่ายและรวดเร็ว มีส่วนช่วยสำคัญในการเสริมสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอของร่างกาย
นอกจากนี้ โปรตีนในนมวัวยังมีกรดอะมิโนจำเป็น (Essential Amino Acids) ครบถ้วน ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการสร้างกล้ามเนื้อ เนื้อเยื่อ รวมถึงซ่อมแซมและบำรุงส่วนที่สึกหรอทั่วร่างกาย
2. วิตามินและแร่ธาตุ
นมวัว ไม่ได้โดดเด่นแค่เรื่องโปรตีนและแคลเซียมเท่านั้น แต่ยังเป็นแหล่งของวิตามินและแร่ธาตุสำคัญอื่น ๆ ที่ส่งเสริมสุขภาพองค์รวมของเด็ก
- ฟอสฟอรัส (Phosphorus): ทำงานร่วมกับแคลเซียมในการสร้างและบำรุงรักษากระดูกและฟันให้แข็งแรง เป็นองค์ประกอบสำคัญของเยื่อหุ้มเซลล์และมีบทบาทในการผลิตพลังงานของร่างกาย
- วิตามินบี 12 (Vitamin B12): สำคัญต่อการทำงานของระบบประสาท
นมวัว กับ ‘ช่วงเวลาทอง’ ของความสูง
การดื่มนมวัว โดยเฉพาะนมรสจืด มีความสำคัญอย่างยิ่งในการสนับสนุนการเจริญเติบโตในช่วง ‘ช่วงเวลาทอง’ (Golden Period) ที่เด็กมีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วที่สุด
- เด็กผู้ชาย: ช่วงเวลาทองมักจะเริ่มเมื่ออายุประมาณ 12.5 – 14 ปี และความสูงจะยังคงเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วต่อเนื่องไปจนถึงอายุประมาณ 18 – 20 ปี จึงจะค่อนข้างคงที่
- เด็กผู้หญิง: ช่วงเวลาทองมักจะเริ่มเร็วกว่าเล็กน้อย คือเมื่ออายุประมาณ 5-12 ปี และความสูงจะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วไปจนถึงอายุประมาณ 16 – 18 ปี จึงจะค่อนข้างคงที่
การดูแลโภชนาการอย่างถูกต้องในช่วงเวลาทองนี้มีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะจะส่งผลโดยตรงต่อความสูงสุดท้ายที่เด็กจะทำได้
แคลเซียมและฟอสฟอรัส บทบาทในการสร้างมวลกระดูกสูงสุด
แคลเซียมและฟอสฟอรัสเป็นสองแร่ธาตุหลักที่พบมากในนมวัว และมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อการเจริญเติบโต โดยเฉพาะในช่วงเวลาทองของการสร้างความสูง
- แคลเซียม: เป็นองค์ประกอบสำคัญที่สุดในการสร้างมวลกระดูกและความหนาแน่นของกระดูก การได้รับแคลเซียมที่เพียงพอจะช่วยให้โครงสร้างกระดูกแข็งแรงและยืดขยายตัวได้อย่างเต็มที่
- ฟอสฟอรัส: ทำงานร่วมกับแคลเซียมอย่างมีประสิทธิภาพในการเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับกระดูกและฟัน
การได้รับแร่ธาตุเหล่านี้จากนมวัวอย่างสม่ำเสมอ เป็นการเตรียมพร้อมให้ร่างกายมี ‘วัตถุดิบ’ ที่จำเป็นต่อการสร้างมวลกระดูกสูงสุดในช่วงเวลาสำคัญนี้
ดื่มถูกวิธี ดีต่อสุขภาพ ปริมาณนมวัวที่เหมาะสมสำหรับลูกรัก
เพื่อให้ลูกได้รับประโยชน์จากนมวัวอย่างเต็มที่ คุณแม่ควรใส่ใจเรื่อง ประเภท และ ปริมาณ ของนมที่เหมาะสมตามช่วงวัยของลูกน้อย ดังนี้ค่ะ
|
|---|
| ช่วงอายุ |
ปริมาณที่ควรได้รับต่อวัน |
| เด็กอายุ 1-3 ปี |
400-500 มิลลิลิตร |
| เด็กอายุ 4-8 ปี |
400-600 มิลลิลิตร |
| ผู้ชาย/ผู้หญิงอายุ 9-18 ปี |
600-800 มิลลิลิตร |
เคล็ดลับการเลือก นมวัว ที่ใช่… ให้ลูกรักตามช่วงวัย
1. วัย 1–2 ปี: เน้น “ไขมัน” เพื่อสมอง!
- เด็กวัยนี้จำเป็นต้องดื่ม นมวัวเต็มไขมัน (Whole Milk)
- เนื่องจากไขมันในนมวัวมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาของสมองและระบบประสาทที่กำลังเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วในวัยนี้
2. วัย 2 ปีขึ้นไป: ปรับลดไขมันได้ตามความเหมาะสม
- เมื่อลูกอายุเกิน 3 ปีแล้ว หากลูกมีน้ำหนักตัวปกติ หรือไม่มีความเสี่ยงเรื่องน้ำหนักเกิน ก็ยังสามารถดื่มนมวัวเต็มไขมันต่อไปได้
- แต่หากลูกมีภาวะน้ำหนักเกินหรือมีความเสี่ยง คุณแม่สามารถเปลี่ยนเป็น นมวัวไขมันต่ำ (Low-fat milk) หรือ นมพร่องมันเนย (Skim milk) เพื่อช่วยควบคุมปริมาณแคลอรี่และไขมันที่ได้รับค่ะ
3. ให้ความสำคัญกับ “นมรสจืด” เสมอ
- ไม่ว่าจะวัยใด ควรเลือกให้ลูกดื่ม นมรสจืด เพื่อให้ได้รับสารอาหารครบถ้วนโดยไม่มีน้ำตาลส่วนเกิน ลดความเสี่ยงฟันผุและพฤติกรรมการติดรสหวานในระยะยาว
นมวัวคือแหล่งสารอาหารสำคัญ ทั้งโปรตีนคุณภาพสูง วิตามิน และแร่ธาตุ ที่จำเป็นต่อสุขภาพองค์รวมและการสร้างกล้ามเนื้อของเด็ก ดังนั้นการเลือกให้ลูกดื่มนมวัว ให้เหมาะสมกับช่วงวัยของลูก จึงเป็นกุญแจสำคัญสู่พัฒนาการที่แข็งแรงและสมวัยค่ะ
อ.พญ.ลลิต ลีลาทิพย์กุล
กุมารแพทย์,เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์เด็กและวัยรุ่น
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
เครดิต
- ดื่มนมถูกวิธีมีประโยชน์ต่อร่างกาย, โรงพยาบาลศิริราชปิยมหาราชการุณย์
- นม อาหารสำหรับทุกช่วงวัย, โรงพยาบาลสมิติเวช
- เคล็ดลับเพิ่มสูง ของเด็กวัยเรียน, กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข
- เพิ่มพลังนม เพื่อสุขภาพ (และส่วนสูง) เด็กไทย!, ThaiHealth
- การเลือกนมเพื่อบริโภคสำหรับเด็กอายุมากกว่าหนึ่งปีขึ้นไป, ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
- Cow’s milk and children, MedlinePlus
TAP’S PICK: นมวัวตัวเลือกคุณภาพ
หลังทำความเข้าใจถึงคุณค่าและสารอาหารครบถ้วนในนมวัวที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตและสุขภาพองค์รวมของลูกน้อยแล้ว theAsianparent ขอแนะนำ โฟร์โมสต์ นมโคแท้ 100% รสจืด (Foremost 100% UHT Plain Milk) ให้เป็นตัวเลือกคุณภาพสำหรับทุกครอบครัว โดยการันตีความเชื่อมั่นด้วยรางวัล Parents’ Choice Best UHT จาก theAsianparent Awards 2025 ที่ได้รับคะแนนโหวตสูงสุดจากคุณพ่อคุณแม่ทั่วประเทศ ด้วยคุณสมบัติเด่นที่เป็นนมโคแท้ 100% มีแคลเซียมธรรมชาติ อุดมไปด้วยวิตามิน โปรตีน และแร่ธาตุสำคัญที่ช่วยเสริมสร้างการเจริญเติบโตให้ลูกน้อยสมวัย บำรุงร่างกายของคนทุกช่วงวัย พร้อมบรรจุในกล่องที่พกพาง่าย ให้ทุกคนในครอบครัวรับประโยชน์ดี ๆ ได้ทุกที่ทุกเวลา
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
