ลูกมีพฤติกรรมถดถอย รับมืออย่างไร? ทำไมจู่ๆ ลูกก็กลับไปทำตัวเหมือนเด็กทารก

พ่อแม่หลายคนกังวลเมื่อจู่ๆ ลูกมีพฤติกรรมถดถอย กลับไปงอแงเหมือนเด็กทารกอีกครั้ง ค้นหาสาเหตุและวิธีรับมืออย่างเข้าใจได้ที่นี่

Loading...
You got lucky! We have no ad to show to you!
ติดต่อโฆษณา

หากมีสิ่งหนึ่งที่คุณพ่อคุณแม่ที่มีลูกวัยเตาะแตะต้องรู้ นั่นก็คือ “ความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นได้เสมอ” ค่ะ วันหนึ่งลูกรักของเราอาจจะเป็นเด็กที่เก่งและพึ่งพาตัวเองได้ สามารถบอกลาผ้าอ้อมและใช้กระโถนได้เองอย่างคล่องแคล่ว แต่อยู่มาวันหนึ่ง คุณอาจพบว่า ลูกมีพฤติกรรมถดถอย กลับไปดูดนิ้ว ร้องไห้งอแง หรือไม่ยอมสื่อสารด้วยคำพูดซะอย่างนั้น

หากบ้านไหนกำลังเจอกับสถานการณ์ที่ ลูกมีพฤติกรรมถดถอย อย่าเพิ่งตกใจหรือโทษตัวเองไปนะคะ เพราะอาการนี้มีชื่อเรียกว่า “ภาวะพฤติกรรมถดถอยในเด็ก” หรือ Toddler Regression ซึ่งเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยมาก แม้จะทำให้คนเป็นพ่อแม่รู้สึกท้อแท้และหงุดหงิดไปบ้าง แต่อาการเหล่านี้เป็นเพียงภาวะชั่วคราวเท่านั้นค่ะ เราจะพาคุณพ่อคุณแม่ไปทำความเข้าใจว่าสิ่งนี้คืออะไร ทำไมถึงเกิดขึ้น และเราจะมีวิธีรับมืออย่างถูกต้องได้อย่างไร

ภาวะพฤติกรรมถดถอยในเด็ก (Toddler Regression) คืออะไร?

ภาวะพฤติกรรมถดถอยในเด็กวัยเตาะแตะ (Toddler Regression) คือ ภาวะที่เด็กเริ่มแสดงพฤติกรรมเหมือนว่าพวกเขาลืมทักษะที่เพิ่งเรียนรู้มา หรือทักษะที่เคยทำได้ดีไปแล้ว และดูเหมือนจะมีพัฒนาการที่ถอยหลังกลับไปเป็นเด็กทารกอีกครั้ง

“นี่คือช่วงเวลาชั่วคราวที่เด็กจะแสดงพฤติกรรมที่ย้อนกลับไปสู่ช่วงพัฒนาการก่อนหน้า ในช่วงเวลานี้ พ่อแม่อาจสังเกตเห็นว่าลูกมีความงอแงติดหนึบมากขึ้น มีปัญหาการนอนหลับที่ผิดปกติไป หรือมีความถดถอยในการฝึกขับถ่าย”

— Joel “Gator” Warsh กุมารแพทย์ด้านกุมารเวชศาสตร์บูรณาการ — 

แม้ว่าพฤติกรรมเหล่านี้อาจทำให้คุณพ่อคุณแม่กังวล แต่นี่ไม่ได้หมายความว่าคุณเลี้ยงลูกผิดวิธีแต่อย่างใดค่ะ ดร. Tasha M. Brown นักจิตวิทยาคลินิกสำหรับเด็กและวัยรุ่น ยืนยันว่ามันเป็นเรื่องที่เหมาะสมตามพัฒนาการ และมักจะเกิดขึ้นบ่อยที่สุดในช่วงอายุระหว่าง 2 ถึง 3 ขวบ ซึ่งอาจกินเวลาตั้งแต่สองสามสัปดาห์ไปจนถึงหลายเดือน

Loading...
You got lucky! We have no ad to show to you!
ติดต่อโฆษณา

 

สาเหตุที่ทำให้ ลูกมีพฤติกรรมถดถอย

มีหลายสาเหตุที่ทำให้เด็กวัยเตาะแตะเกิดพฤติกรรมถดถอย ซึ่งส่วนใหญ่มักเชื่อมโยงกับช่วงเวลาที่เด็กรู้สึกเครียด กดดัน หรือรับมือกับสถานการณ์รอบตัวไม่ไหว ปัจจัยกระตุ้นที่พบได้บ่อยที่สุด ได้แก่

  • การมีน้องคนใหม่: นี่คือสาเหตุอันดับต้นๆ เมื่อมีสมาชิกใหม่เข้ามาในบ้าน เด็กอาจพยายามเรียกร้องความรักและความสนใจจากพ่อแม่
  • การเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมหรือวิถีชีวิต: การย้ายบ้าน การสูญเสียสมาชิกในครอบครัว การเปลี่ยนคนเลี้ยงดู หรือการแยกทางกันของพ่อแม่ ล้วนเป็นปัจจัยกระตุ้นได้ทั้งสิ้น
  • การก้าวผ่านพัฒนาการก้าวใหญ่ของตัวเอง: เด็กอาจจะรู้สึกท่วมท้นกับสถานการณ์ใหม่ๆ จนพวกเขาต้อง “ขอหยุดพัก” และถอยหลังกลับไปอยู่ในจุดที่รู้สึกปลอดภัย

5 รูปแบบที่พบบ่อยเมื่อลูกมีพฤติกรรมถดถอย

ในช่วงที่มีภาวะถดถอย เด็กจะทำตัวเด็กลงกว่าอายุจริง ซึ่งเราสามารถสรุปรูปแบบพฤติกรรมที่พบบ่อยได้ดังตารางด้านล่างนี้ค่ะ

Loading...
You got lucky! We have no ad to show to you!
ติดต่อโฆษณา

รูปแบบพฤติกรรมถดถอย

ลักษณะอาการที่พบในเด็ก

1. การขับถ่าย (Potty Training) กลับมาฉี่รดกางเกง/ฉี่รดที่นอน ร้องขอใส่ผ้าอ้อม หรือไม่ยอมนั่งกระโถน
2. การนอน (Sleep Routine) ไม่ยอมนอนกลางวัน นอนดึก ตื่นเช้า ตื่นมาร้องไห้กลางดึก และอารมณ์ฉุนเฉียว
3. ทักษะทางภาษา (Speech Habits) พูดน้อยลง พูดไม่ชัด อาจเกิดจากความเครียดเมื่อเผชิญการเปลี่ยนแปลง
4. การติดจุกหลอก (Pacifier Use) กลับมาร้องไห้งอแงขอใช้จุกหลอกตลอดเวลา ทั้งที่เลิกไปนานแล้ว
5. ความวิตกกังวล (Separation Anxiety) ร้องไห้ฟูมฟายทันทีที่พ่อแม่เดินห่าง หรือไม่อยากไปโรงเรียน

 

วิธีรับมือและช่วยลูกก้าวผ่านภาวะพฤติกรรมถดถอย

การเห็น ลูกมีพฤติกรรมถดถอย อาจทำให้ผู้ดูแลรู้สึกเหนื่อยหน่าย แต่สิ่งสำคัญคือลึกๆ แล้วเขาแค่ต้องการความรักและความสนใจจากคุณเท่านั้น คุณพ่อคุณแม่สามารถสนับสนุนลูกได้ด้วยเคล็ดลับเหล่านี้ค่ะ

  • หาสาเหตุของปัญหา: พยายามทำความเข้าใจว่าอะไรคือตัวกระตุ้น เพื่อให้ความช่วยเหลือได้ตรงจุด
  • ใจเย็นและอดทน: สร้างสภาพแวดล้อมที่สงบ การแสดงความหงุดหงิดจะไม่ช่วยให้ลูกรู้สึกปลอดภัยขึ้น ท่องไว้ว่านี่คือภาวะชั่วคราว
  • รักษากิจวัตรประจำวันให้คงที่: ความสม่ำเสมอจะช่วยให้เด็กรู้สึกปลอดภัยและกลับเข้าสู่สภาวะปกติได้เร็วขึ้น
  • ใช้วิธีเสริมแรงบวก: โฟกัสไปที่สิ่งที่ลูกทำได้ดีเพื่อสร้างความมั่นใจ และเอ่ยปากชมทันทีเมื่อลูกพยายามทำพฤติกรรมที่เหมาะสม
  • พักเบรกสักนิด: ถอยออกมาหนึ่งก้าวและหยุดพักจากการสอนสิ่งใหม่ๆ เพื่อให้แน่ใจว่าลูกพร้อมจริงๆ
  • ค่อยๆ แนะนำทักษะใหม่อีกครั้ง: ค่อยๆ แนะนำทักษะต่างๆ กลับเข้าไปทีละนิด สนับสนุนให้พึ่งพาตัวเองโดยไม่กดดันหรือบังคับ

เมื่อไหร่ที่ควรพาลูกไปพบกุมารแพทย์?

แม้ว่าภาวะ Toddler Regression จะเป็นเรื่องปกติ แต่บางครั้งการที่ ลูกมีพฤติกรรมถดถอย ก็อาจเป็นสัญญาณของปัญหาที่ใหญ่กว่า โดยทั่วไป ภาวะนี้ควรจะกินเวลาเพียงไม่กี่สัปดาห์และจะหายไปเอง แต่ควรติดต่อแพทย์หากพบสัญญาณเตือนดังต่อไปนี้

Loading...
You got lucky! We have no ad to show to you!
ติดต่อโฆษณา
  • อาการถดถอยเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องยาวนานผิดปกติ
  • มีการสูญเสียทักษะที่เคยทำได้ไปอย่างถาวร
  • มีการเปลี่ยนแปลงทางพฤติกรรมอย่างรุนแรงที่ทำให้เด็กมีความทุกข์ทรมาน
  • มีการถดถอยทางภาษา อย่างกะทันหันไม่มีปี่มีขลุ่ย (อาจเชื่อมโยงกับภาวะออทิสติกหรือปัญหาการได้ยิน)

 

การที่จู่ๆ ลูกมีพฤติกรรมถดถอย หรือย้อนกลับไปมีพฤติกรรมเหมือนเด็กทารก อาจเป็นเรื่องที่บั่นทอนจิตใจ แต่อย่าลืมนะคะว่ามันเป็นเรื่องปกติ เหมาะสมตามวัย และเป็นเพียงภาวะชั่วคราวเท่านั้น เมื่อเวลาผ่านไป ลูกจะก้าวผ่านความท้าทายนี้ไปได้ ทั้งนี้ สิ่งที่ลูกต้องการมากที่สุดคือ ความรัก ความสงบ และความอดทนจากคุณพ่อคุณแม่ค่ะ

 

ได้รับการตรวจสอบข้อมูลโดย พญ.วรรัตน์ โกวิทจินดาชัย

กุมารแพทย์ โรงพยาบาลวิมุต

 

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

Loading...
You got lucky! We have no ad to show to you!
ติดต่อโฆษณา

วิกฤต! เด็กไทยติดจอ น่าห่วง เด็กเล็ก 0-2 ปี กว่า 72.6% ใช้จอเกิน 1 ชั่วโมงต่อวัน

วิจัยชี้! ไมโครพลาสติก ทำร้ายสมอง และพัฒนาการลูกน้อย รีบป้องกันก่อนสาย!

20 กิจกรรมพัฒนาสมองลูกน้อย ปลดล็อคพลังสมองลูกวัยเตาะแตะ

ที่มา: TheBump