หน้าร้อนระวัง! โรคลมร้อนในเด็ก แนะวิธีสังเกตอาการและป้องกัน

โรคลมร้อน (Heatstroke) ภัยเงียบตัวร้าย โรคเด็กหน้าร้อน พ่อแม่ต้องรู้! วิธีป้องกัน โรคลมร้อนในเด็ก กลุ่มเสี่ยง และวิธีปฐมพยาบาลอย่างถูกวิธี

เมื่อประเทศไทยก้าวเข้าสู่ ฤดูร้อน 2569 อย่างเป็นทางการ โดยคาดการณ์ว่าอุณหภูมิอาจพุ่งสูงถึง 42–43 องศาเซลเซียสในหลายพื้นที่ สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษคือ โรคลมร้อนในเด็ก หรือ ฮีทสโตรก (Heatstroke) ซึ่งถือเป็นภาวะฉุกเฉินที่อันตรายถึงชีวิต โดยเฉพาะในเด็กเล็กที่ระบบระบายความร้อนในร่างกายยังพัฒนาไม่เต็มที่

ทำไม “โรคลมร้อน” ถึงอันตรายต่อเด็กมากกว่าผู้ใหญ่?

ร่างกายของเด็กมีความไวต่อความร้อนมากกว่าผู้ใหญ่ เนื่องจากมีพื้นที่ผิวต่อน้ำหนักตัวมากกว่า ทำให้รับความร้อนจากสิ่งแวดล้อมได้เร็ว แต่ในขณะเดียวกัน ความสามารถในการขับเหงื่อและการปรับตัวต่ออุณหภูมิที่สูงขึ้นยังไม่สมบูรณ์เท่ากับผู้ใหญ่ ส่งผลให้เมื่อเผชิญอากาศร้อนจัด ร่างกายจะสะสมความร้อนจนระบบต่าง ๆ ล้มเหลว

สัญญาณเตือน “โรคลมร้อนในเด็ก” ที่พ่อแม่ต้องสังเกต

โรคลมร้อนในเด็ก หรือฮีทสโตรก มักแฝงตัวมากับอาการที่ดูเหมือนการเจ็บป่วยทั่วไป แต่หากพบอาการดังต่อไปนี้ควรรีบดูแลลูกน้อยทันที:

อาการทางร่างกาย: หน้าแดง ตัวร้อนจัดแต่เหงื่อไม่ค่อยออก
ระบบประสาท: เวียนศีรษะ หน้ามืด คลื่นไส้ หรือเดินเซ
ระบบหายใจและหัวใจ: หายใจเร็ว ใจสั่น ชีพจรเต้นเร็ว
อาการรุนแรง: หากเด็กมีอาการชัก หรือหมดสติ ต้องรีบนำส่งโรงพยาบาลทันที

การปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อสงสัยว่าเป็น “โรคลมร้อน”

หากสงสัยว่าลูกเริ่มมีอาการของ โรคลมร้อน ให้รีบปฏิบัติดังนี้

รีบนำลูกเข้าพักในที่ร่ม อากาศถ่ายเทสะดวก หรือห้องที่มีเครื่องปรับอากาศ
คลายเสื้อผ้าให้หลวม เพื่อช่วยระบายความร้อน
ใช้ผ้าชุบน้ำเย็นหรือน้ำแข็งประคบตามซอกคอ รักแร้ ขาหนีบ และหน้าผาก
หากลูกยังมีสติ ให้จิบน้ำเย็นหรือน้ำสะอาดบ่อย ๆ
หากหมดสติ ห้ามป้อนน้ำเด็ดขาด และรีบโทรแจ้ง 1669 หรือนำส่งโรงพยาบาลทันที

6 วิธีป้องกัน “โรคลมร้อน” สำหรับลูกน้อย

การป้องกัน โรคเด็กหน้าร้อน โดยเฉพาะ โรคลมร้อนในเด็ก สามารถทำได้ง่าย ๆ ดังนี้:

1. ดื่มน้ำให้เพียงพอ

ให้เด็กดื่มน้ำสะอาดบ่อย ๆ ทุกชั่วโมง แม้จะไม่รู้สึกหิวน้ำก็ตาม หากมีการทำกิจกรรมที่เสียเหงื่อมาก ควรเสริมด้วยน้ำเกลือแร่

2. เลือกเสื้อผ้าที่เหมาะสม

สวมใส่เสื้อผ้าสีอ่อน ผ้าเนื้อบางระบายอากาศได้ดี และไม่รัดแน่นจนเกินไป เพื่อช่วยในการระบายความร้อน

3. เลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้งช่วงแดดจัด

หลีกเลี่ยงการออกไปทำกิจกรรมในช่วงเวลา 11.00 – 15.00 น. ซึ่งเป็นช่วงที่ค่าดัชนีความร้อน (Heat Index) พุ่งสูงที่สุด

4. ห้ามทิ้งเด็กไว้ในรถ

แม้จะเพียงไม่กี่นาทีหรือเปิดหน้าต่างไว้ ก็ห้ามทิ้งเด็กไว้ในรถที่จอดกลางแดดเด็ดขาด เพราะอุณหภูมิในรถจะพุ่งสูงเร็วกว่าภายนอกหลายเท่า

5. ใช้ตัวช่วยลดความร้อน

หากต้องออกไปข้างนอก กทม. มีบริการ “ห้องหลบร้อน” (BKK Cooling Center) กว่า 255 แห่งทั่วกรุง เพื่อเป็นจุดพักลดอุณหภูมิร่างกายฟรี

6. หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

สำหรับวัยรุ่นหรือผู้ใหญ่ที่ดูแลเด็ก ควรหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เพราะจะทำให้ร่างกายเสียน้ำมากขึ้น

โรคลมร้อนในเด็ก (Heatstroke) เป็นภาวะฉุกเฉินที่อันตรายถึงชีวิตลูกน้อย เนื่องจากร่างกายเด็กระบายความร้อนได้ช้ากว่าผู้ใหญ่ พ่อแม่ควรเฝ้าระวังอาการตัวร้อนจัดแต่ไม่มีเหงื่อ ซึม หรือชัก และป้องกันได้ด้วยการให้ลูกดื่มน้ำบ่อยๆ สวมเสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดี และหลีกเลี่ยงการทำกิจกรรมกลางแจ้งในช่วงแดดจัดเพื่อลดความเสี่ยงจากโรคเด็กหน้าร้อนอย่างมีประสิทธิภาพค่ะ

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

ร้อนนี้ต้องระวัง! 6 โรคหน้าร้อนในเด็ก ที่พบบ่อย ดูแลป้องกันยังไง?

อันตรายแฝงหน้าร้อน! หมอเด็กเตือนระวัง ไข้หวัดแดด จากเชื้อไข้หวัดใหญ่

หน้าร้อนต้องระวัง! วิจัยเผย อากาศร้อนเสี่ยงคลอดก่อนกำหนด

อ้างอิง (References)

1. Extreme Heat: Tips to Keep Kids Safe When Temperatures Soar, American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org) https://www.healthychildren.org/English/safety-prevention/at-home/Pages/Protecting-Children-from-Extreme-Heat-Information-for-Parents.aspx

2. Heatstroke: Symptoms, Causes, and Prevention, Cleveland Clinic
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21812-heatstroke

3. Warning Signs and Symptoms of Heat-Related Illness, Centers for Disease Control and Prevention (CDC) https://www.cdc.gov/natural-disasters/communication-resources/warning-signs-and-symptoms-of-heat-related-illness-flyer.html

4. Heat Exhaustion and Heatstroke Factsheet, The Sydney Children’s Hospital Network, https://www.schn.health.nsw.gov.au/heat-exhaustion-and-heatstroke-factsheet

5. Heatstroke: Symptoms and Causes, Mayo Clinic
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/heat-stroke/symptoms-causes/syc-2035358

6. Heat Exhaustion Signs and Treatment, WebMD
https://www.webmd.com/fitness-exercise/heat-exhaustion

7. รัฐบาลเตือนอากาศร้อน ระวังอันตรายจาก “โรคฮีทสโตรก” โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยง กลุ่มโรคเรื้อรัง กลุ่มคนทำงานกลางแจ้ง แนะดูแลสุขภาพ หลีกเลี่ยงการทำงานหรือกิจกรรมในที่โล่งแจ้งเป็นเวลานาน, กรมประชาสัมพันธ์
https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/33/iid/481002

8. ฮีทสโตรก (Heat Stroke) อันตรายจากอากาศร้อนที่ไม่ควรมองข้าม, คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/article/ฮีทสโตรก-heat-stroke-อันตรายจากอา/

9. โรคลมแดด ภัยร้ายหน้าร้อน (Heat Stroke), โรงพยาบาลสมิติเวช
https://samitivejchinatown.com/th/article/health/Heat-Stroke

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!