คุณพ่อคุณแม่คะ เคยให้ลูกใส่เสื้อกันแดดตัวโปรดนั่งซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์กันไหมคะ? เชื่อว่าหลายบ้านคงทำแบบนี้เป็นประจำ เพราะกลัวแดดจะแผดเผาผิวลูกน้อย แต่มีเหตุการณ์สะเทือนใจ เกิดขึ้นกับเด็กหญิงวัยเพียง 4 ขวบ ชายเสื้อเกี่ยวล้อมอเตอร์ไซค์ ขณะซ้อนท้าย จนแขนขวาถูกดึงขาดออกจากร่างกาย จึงเป็นเครื่องเตือนใจให้พ่อแม่ทุกคนต้องระวังเรื่อง “การแต่งกาย” ให้ลูกก่อนขึ้นซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์มากขึ้นค่ะ
สารบัญ
สรุปสั้นๆ
- เด็กหญิงวัย 4 ขวบ สวมเสื้อกันแดดนั่งซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์ ชายเสื้อไปเกี่ยวเข้ากับล้อ ทำให้แขนขวาขาด
- แขนขาดเลือดไปเลี้ยงนานประมาณ 5-6 ชั่วโมง แพทย์ต้องผ่าตัดศัลยกรรมต่อแขนกลับคืนอย่างเร่งด่วน
- เสื้อผ้ากันแดดแบบหลวม แขนยาว หรือกระโปรงกันแดด มีความเสี่ยงเกี่ยวติดล้อ โซ่ หรือชิ้นส่วนที่เคลื่อนไหวของรถได้ง่าย
- ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยเด็กทั้งไทยและต่างประเทศแนะนำให้เลือกเสื้อผ้าที่กระชับตัว ไม่มีชายลอยหรือสายผูกยาว และสวมหมวกกันน็อกทุกครั้ง
ย้อนเหตุการณ์ ชายเสื้อเกี่ยวล้อมอเตอร์ไซค์
เด็กหญิงเอ็นบีเอ็น วัย 4 ขวบ จากจังหวัดตวนกวาง ประเทศเวียดนาม ถูกนำตัวส่งโรงพยาบาลทหารกลาง 108 กรุงฮานอย ด้วยอาการสาหัส หลังประสบอุบัติเหตุที่ไม่มีใครคาดคิดค่ะ
ครอบครัวเล่าว่า เมื่อเวลาประมาณ 7 โมงเช้าของวันเกิดเหตุ เด็กน้อยนั่งซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์โดยสวมเสื้อกันแดด ระหว่างที่รถกำลังเคลื่อนที่ ชายเสื้อเกี่ยวล้อมอเตอร์ไซค์ โดยไม่คาดคิด แรงดึงที่เกิดขึ้นทำให้แขนขวาของเด็กถูกดึงขาดออกจากร่างกายทันที หลังเกิดเหตุ ครอบครัวได้ปฐมพยาบาลเบื้องต้นและเก็บรักษาแขนที่ขาดไว้ในความเย็นอย่างถูกวิธี ก่อนรีบนำตัวเด็กและแขนส่งต่อไปยังโรงพยาบาล ซึ่งเมื่อถึงมือแพทย์ แขนของเด็กขาดเลือดไปเลี้ยงนานแล้วประมาณ 5 ชั่วโมง
ผ่าตัดต่อแขนคืน ภารกิจแข่งกับเวลาของทีมแพทย์
ทันทีที่รับตัวผู้ป่วย ทีมสหสาขาวิชาชีพ ทั้งเวชศาสตร์ฉุกเฉิน วิสัญญีแพทย์ กุมารแพทย์ ศัลยแพทย์หลอดเลือด และศัลยแพทย์จุลศัลยกรรม ได้ประชุมเร่งด่วนและตัดสินใจผ่าตัดฉุกเฉินทันทีเพื่อต่อแขนที่ขาดกลับคืนมาค่ะ
นพ.เหงียน วัน ตรวง หัวหน้าแผนกศัลยกรรมกระดูกและข้อส่วนบน เปิดเผยว่า ระหว่างผ่าตัดพบว่าแขนของเด็กขาดออกที่ส่วนบนหนึ่งในสาม ร่วมกับกระดูกข้อไหล่และกระดูกข้อศอกหัก ที่สำคัญคือหลอดเลือดและเส้นประสาททั้งหมดเสียหายจากแรงดึง ทำให้ไม่สามารถเชื่อมต่อโดยตรงได้ ทีมแพทย์จึงต้องนำหลอดเลือดดำจากขาและเส้นประสาทบางส่วนมาใช้สร้างเส้นทางเดินเลือดและเส้นประสาทขึ้นใหม่
“นี่เป็นกรณีที่ยากเป็นพิเศษ เนื่องจากผู้ป่วยมีอายุเพียง 4 ปี ขนาดของหลอดเลือดและเส้นประสาทเล็กมาก จึงต้องใช้เทคนิคจุลศัลยกรรมที่แม่นยำสูง อีกทั้งแขนยังขาดเลือดมานานประมาณ 6 ชั่วโมง ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนอย่างมาก” นพ.ตรวง กล่าว
หลังผ่าตัดนานประมาณ 3 ชั่วโมง ทีมแพทย์สามารถฟื้นฟูการไหลเวียนเลือดในแขนที่ขาดได้สำเร็จ แขนท่อนล่างและมือขวาของเด็กกลับมาอุ่นและมีสีชมพู ซึ่งเป็นสัญญาณที่ดีว่าเลือดไปเลี้ยงเพียงพอแล้วค่ะ
บทเรียนสำคัญ เสื้อผ้าเด็กกับความเสี่ยง “เกี่ยวล้อ” ที่พ่อแม่มองข้าม
นพ.เหงียน วัน ตรวง ฝากเตือนผู้ปกครองว่า เสื้อผ้าของเด็ก ไม่ว่าจะเป็นเสื้อแจ็กเก็ตกันแดด กระโปรงกันแดด หรือเสื้อแขนยาวที่มีชายผ้าหลวม ล้วนมีโอกาสไปเกี่ยวติดกับล้อ โซ่ หรือชิ้นส่วนเคลื่อนไหวของมอเตอร์ไซค์ได้ง่ายกว่าที่คิด และเมื่อเกิดเหตุ ความรุนแรงอาจมีตั้งแต่กระดูกหัก ผิวหนังฉีกขาด ไปจนถึงการตัดแขนขา
ความเสี่ยงนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะกับเสื้อกันแดดเท่านั้นนะคะ งานวิจัยทางการแพทย์ที่ตีพิมพ์ในฐานข้อมูล PubMed Central (PMC) ของสถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐฯ (NIH) พบว่า อาการบาดเจ็บจากการที่เท้าหรือร่างกายส่วนต่าง ๆ ของเด็กเข้าไปติดอยู่ในซี่ล้อมอเตอร์ไซค์หรือจักรยาน (Spoke Wheel Injury) เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในเด็กอายุ 5-10 ปีที่นั่งซ้อนท้าย โดยเฉพาะในประเทศที่ยังขาดมาตรการความปลอดภัยที่ครอบคลุม และความรุนแรงมีตั้งแต่แผลถลอกเล็กน้อยไปจนถึงกระดูกหักและเนื้อเยื่อฉีกขาดรุนแรง องค์กรด้านความปลอดภัยเด็กระดับสากลอย่าง Safe Kids Worldwide ก็ระบุตรงกันว่า เสื้อผ้าที่หลวมหรือยาวเกินไปสามารถเกี่ยวเข้ากับโซ่หรือซี่ล้อได้ จึงควรเลือกเสื้อผ้าที่กระชับตัวให้ลูกทุกครั้งที่ต้องขึ้นซ้อนท้ายรถ
แต่งตัวให้ลูกอย่างไร ให้ปลอดภัยเมื่อต้องซ้อนมอเตอร์ไซค์
จากเหตุการณ์ข้างต้น รวมถึงคำแนะนำจากแพทย์และหน่วยงานด้านความปลอดภัยเด็กทั่วโลก theAsianparent สรุปแนวทางแต่งกายให้ลูกน้อยปลอดภัยเมื่อต้องซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์มาฝากคุณพ่อคุณแม่ค่ะ
- เลือกเสื้อผ้าที่กระชับตัว ไม่มีชายผ้าหรือสายผูกยาวลอย หลีกเลี่ยงเสื้อคลุมกันแดด กระโปรง หรือผ้าคลุมที่มีชายห้อยยาวเกินตัว เพราะเป็นจุดเสี่ยงที่จะพันเข้ากับล้อหรือโซ่ได้ง่ายที่สุด
- ตรวจสอบเครื่องแต่งกายทุกครั้งก่อนออกเดินทาง มัดหรือซุกชายเสื้อ ผูกเชือกรองเท้าให้เรียบร้อย และดึงกระเป๋าหรือสายคล้องต่าง ๆ ให้พ้นระยะที่จะสัมผัสกับล้อรถ
- สวมกางเกงขายาวและรองเท้าหุ้มส้นแทนรองเท้าแตะ เพื่อป้องกันไม่ให้เท้าหรือขาสัมผัสกับท่อไอเสียหรือส่วนที่หมุนของรถโดยตรง ซึ่งสอดคล้องกับคำแนะนำเรื่องการเลือกเสื้อผ้าสำหรับเด็กที่ซ้อนมอเตอร์ไซค์จาก HealthyChildren.org ขององค์กรกุมารแพทย์แห่งสหรัฐอเมริกา (AAP)
- สวมหมวกกันน็อกที่ได้มาตรฐานและพอดีกับศีรษะเด็กทุกครั้ง ไม่ว่าจะเดินทางใกล้หรือไกล เพราะหมวกกันน็อกยังคงเป็นอุปกรณ์ป้องกันการบาดเจ็บที่ศีรษะที่ได้ผลที่สุด
- จัดตำแหน่งนั่งให้ขาลูกวางบนที่พักเท้าได้จริง หากเท้าของเด็กยังไม่ยาวพอถึงที่พักเท้า ควรพิจารณาทางเลือกการเดินทางอื่นแทนการซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์
- สอนให้ลูกจับเหล็กกันตก หรือจับเอวผู้ขับขี่ตลอดการเดินทาง และกำชับไม่ให้ขยับตัว เอื้อมมือ หรือห้อยขาเล่นระหว่างที่รถกำลังวิ่ง
โรงพยาบาลและหน่วยงานสาธารณสุขในไทยเองก็ให้ความสำคัญกับเรื่องนี้เช่นกันค่ะ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข เคยรณรงค์ในช่วงปิดเทอมว่า เด็กที่ต้องซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์ควรสวมหมวกนิรภัยที่ได้มาตรฐานและเหมาะสมกับวัยทุกครั้ง ขณะที่ศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนนของไทยก็มีข้อมูลยืนยันว่า การสวมเสื้อแขนยาว กางเกงขายาว และเสื้อสีสว่างมองเห็นง่าย ช่วยลดความรุนแรงของการบาดเจ็บได้ หากเกิดอุบัติเหตุขึ้นจริง
FAQ: คำถามที่คุณแม่ถามบ่อยเรื่อง การให้เด็กซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์
1. เด็กอายุเท่าไหร่ถึงจะซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์ได้อย่างปลอดภัย?
โดยทั่วไปแนะนำให้รอจนกว่าเด็กจะมีความสูงและพัฒนาการทางร่างกายเพียงพอที่จะวางเท้าบนที่พักเท้าได้มั่นคง และสามารถทรงตัว จับยึด และเข้าใจคำสั่งของผู้ใหญ่ได้ดี ซึ่งผู้เชี่ยวชาญบางท่านแนะนำว่าไม่ควรต่ำกว่า 6 ขวบ
2. เสื้อกันแดดแบบไหนที่ควรหลีกเลี่ยงเมื่อลูกต้องซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์?
ควรเลี่ยงเสื้อคลุม กระโปรง หรือผ้าคลุมกันแดดที่มีชายผ้ายาวเกินตัว หลวม หรือมีสายผูกที่ห้อยลอย เพราะมีโอกาสปลิวไปเกี่ยวกับล้อหรือโซ่รถได้ ควรเลือกเสื้อผ้าที่กระชับตัวและตรวจสอบให้เรียบร้อยก่อนออกเดินทางทุกครั้ง
3. หากลูกได้รับบาดเจ็บจากอุบัติเหตุลักษณะนี้ ควรปฐมพยาบาลอย่างไร?
รีบนำเด็กออกจากจุดเกิดเหตุอย่างระมัดระวัง ห้ามเลือดด้วยการกดแผลโดยตรง หากมีอวัยวะขาด ให้เก็บรักษาส่วนที่ขาดในถุงสะอาดแล้วแช่ในน้ำแข็งหรือความเย็น (ไม่ให้สัมผัสน้ำแข็งโดยตรง) และรีบนำส่งโรงพยาบาลโดยเร็วที่สุด เพราะยิ่งเวลาขาดเลือดสั้นเท่าไหร่ โอกาสต่ออวัยวะสำเร็จก็ยิ่งสูงขึ้นค่ะ
บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ
แทรมโพลีน ปลอดภัยไหม สำหรับเด็ก? ทำไมกุมารแพทย์ถึงเตือน
เช็กด่วน! เสื้อผ้าสีไหน ไม่เสี่ยงฮีทสโตรก? ดูแลลูกรักให้ปลอดภัยจาก โรคลมแดด
เห็นภาพแล้วเก็ทเลย คาร์ซีทช่วยชีวิต! รถพังยับ แต่ลูกปลอดภัย ไม่มีแม้แต่รอยขีดข่วน!
แหล่งอ้างอิง
- เด็กเล็กซ้อนท้ายรถจักรยานยนต์เสี่ยงอันตรายถึงชีวิต, Thai PBS
- เตือนเด็กต่ำกว่า 6 ขวบไม่ควรซ้อนมอเตอร์ไซค์ เสี่ยงเจ็บ-ตายสูง, โพสต์ทูเดย์
- ปิดเทอมนี้ (เด็กๆ) ปลอดภัย, อนามัยมีเดีย กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข
- ทำไมหมวกนิรภัยจำเป็น สำหรับผู้ขับขี่และโดยสารรถจักรยานยนต์, ศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน
- Introducing the Muzzammil classification for spoke wheel injuries in children to enhance injury assessment and treatment in developing countries, PMC, National Institutes of Health (NIH)
- How to Protect Child Passengers on Adult Bikes, HealthyChildren.org (American Academy of Pediatrics)
- Bike Safety Tips, Safe Kids Worldwide
- ที่มาข่าวต้นฉบับและภาพ, Vietnam.vn
ข้อมูลอัปเดตล่าสุด สิงหาคม 2569