ปัญหาผิวพรรณเป็นอีกหนึ่งเรื่องที่คุณแม่ตั้งครรภ์หลายคนกังวลใจ เพราะฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลงในช่วงตั้งครรภ์ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของผิวได้หลายอย่าง หนึ่งในนั้นคือปัญหาสิวที่อาจรบกวนความมั่นใจและความสวยของคุณแม่ได้ไม่น้อย พอเริ่ม ตั้งครรภ์ สิวขึ้นเยอะมาก และผิดปกติจากที่เคยเป็น อยากจะใช้ครีมทาก็กลัวส่งผลถึงเจ้าตัวเล็กในท้อง วันนี้เรามาดูสาเหตุและการดูแลผิวให้คุณแม่กันค่ะ
ทำไม! ตั้งครรภ์ สิวขึ้นเยอะมาก ?
เมื่อมีการตั้งครรภ์ การเปลี่ยนแปลงทางฮอร์โมนที่เกิดขึ้นในระหว่างนี้สามารถส่งผลกระทบต่อผิวพรรณของคุณแม่ ทำให้เกิดปัญหาต่างๆ เช่น สิว ฝ้า กระ หรือผิวหมองคล้ำ ซึ่งเป็นปัญหาที่พบได้บ่อย
“สิว” เป็นหนึ่งในปัญหาที่หลายคนอาจสงสัยว่าทำไมสิวถึงชอบมาเยือนในช่วงตั้งครรภ์ทั้งที่ก่อนหน้านี้ผิวอาจดูเรียบเนียนและสวยใส สิวช่วงตั้งครรภ์เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของระบบฮอร์โมนในร่างกายอย่างรวดเร็ว โดยมีฮอร์โมนหลักที่เกี่ยวข้องกับการกระตุ้นการเกิดสิว ดังนี้:
1. การเพิ่มขึ้นของฮอร์โมนแอนโดรเจน (Androgens)
ฮอร์โมนกลุ่มนี้จะเพิ่มระดับขึ้นอย่างเห็นได้ชัดในระหว่างตั้งครรภ์ ซึ่งเป็นปัจจัยกระตุ้นหลักที่ทำให้เกิดสิว โดยฮอร์โมนแอนโดรเจนจะ:
- กระตุ้นต่อมไขมัน (Sebaceous Glands): ให้ผลิตน้ำมัน (Sebum) ออกมามากกว่าปกติ ส่งผลให้ผิวหน้ามีความมันสูง
- อุดตันรูขุมขน: เมื่อน้ำมันส่วนเกินผสมกับเซลล์ผิวที่ตายแล้ว จะเกิดการอุดตัน นำไปสู่การเกิดสิวอุดตัน (Comedones) และสิวอักเสบในที่สุด
2. ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน (Progesterone)
แม้ว่าโปรเจสเตอโรนจะเป็นฮอร์โมนสำคัญที่ช่วยประคับประคองการตั้งครรภ์ แต่ระดับที่สูงขึ้นก็มีส่วนกระตุ้นให้ต่อมไขมันทำงานหนักขึ้นเช่นกัน นอกจากนี้ยังมีการเปลี่ยนแปลงอื่นๆ ที่ส่งผลต่อผิว เช่น เม็ดสีผิวเข้มขึ้น (Melasma หรือฝ้าจากการตั้งครรภ์) และผิวไวต่อแสงมากขึ้น
ข้อสังเกต: หากคุณแม่มีประวัติการเป็นสิวอยู่แล้ว หรือเคยมีสิวเห่อในช่วงก่อนมีประจำเดือน (PMS) จะมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดสิวมากขึ้นในช่วงตั้งครรภ์ค่ะ
ครีมทารักษาสิว แม่ท้องใช้ได้มั้ย ?
ถึงแม้ว่าครีมรักษาสิว ที่มีส่วนประกอบของสาร Clindamycin และ Azelaic acid ที่แม่ท้องสามารถใช้ได้ เพราะเป็นสารที่ค่อนข้างปลอดภัยเมื่อเทียบกับสารอื่นๆ ที่ใช้รักษาสิว แต่การใช้ผลิตภัณฑ์ใดๆ ในช่วงตั้งครรภ์ก็ยังคงมีความเสี่ยงอยู่เสมอ จึงควรระมัดระวังในการใช้ผลิตภัณฑ์ดูแลผิวหน้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งผลิตภัณฑ์รักษาสิวบางชนิด ที่มีสารเคมีบางตัว เช่น สารกรดวิตามินเอ (Retinol), ไฮโดรควิโนน (Hydroquinone), BHA และยาปฏิชีวนะกลุ่มเตตราไซคลิน ควรหลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของสารเหล่านี้ในช่วงตั้งครรภ์ ซึ่งเป็นอันตรายต่อลูกน้อยในครรภ์ แต่อย่างไรก็ตามควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ครีมรักษาสิวใดๆ
5 ข้อควรระวัง: สารรักษาสิวที่ “คนท้องต้องเลี่ยง”
เนื่องจากสารเคมีบางชนิดอาจซึมผ่านผิวหนังเข้าสู่กระแสเลือดและส่งผลกระทบต่อการพัฒนาของทารกในครรภ์ สถาบันผิวหนังแห่งอเมริกา (AAD) และ วิทยาลัยสูตินรีแพทย์และนรีแพทย์แห่งอเมริกา (ACOG) จึงมีคำแนะนำให้หลีกเลี่ยงสารเหล่านี้อย่างเด็ดขาด:
- กลุ่มกรดวิตามินเอ (Topical Retinoids): ได้แก่ Tretinoin, Adapalene, และ Tazarotene รวมถึง Isotretinoin ชนิดรับประทาน (เป็นข้อห้ามเด็ดขาด เพราะมีความเสี่ยงสูงต่อความพิการแต่กำเนิด)
- กลุ่มยาปฏิชีวนะชนิดรับประทาน (Oral Tetracyclines): เช่น Doxycycline และ Minocycline ซึ่งอาจทำให้เกิดความผิดปกติของกระดูกและการเปลี่ยนสีของฟันแท้ในทารก หากใช้หลังไตรมาสแรก
- ไฮโดรควิโนน (Hydroquinone): สารปรับสีผิวที่ใช้รักษาฝ้ากระ เนื่องจากมีอัตราการดูดซึมเข้าร่างกายสูง
- สไปโรโนแลคโตน (Spironolactone): ยาต้านฮอร์โมนแอนโดรเจนชนิดรับประทาน
- BHA ความเข้มข้นสูง (High-Concentration Salicylic Acid): เช่น ในรูปแบบของการทำ Chemical Peel
สิวคนท้อง ต้องรักษายังไง ?
สำคัญมาก เมื่อเป็นสิว ห้ามซื้อยาทาเองนะคะ ควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้งที่จะใช้ยารักษาสิว และรักษาความสะอาดของใบหน้าให้ดีกว่าเดิม เพราะขณะตั้งครรภ์ หน้าจะมันจากฮอร์โมนที่สูงขึ้น แต่งหน้าได้ค่ะ แต่ต้องล้างเครื่องสำอางให้หมดและสะอาด ทาครีมบำรุงเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นของผิวหน้าได้ รับประทานอาหารที่ไม่กระตุ้นการเกิดสิว ได้แก่ น้ำตาลหรือแป้งปริมาณมากรวมทั้งอาหารมันๆ
9 วิธีรับมือ ตั้งครรภ์ สิวขึ้นเยอะมาก ดูแลยังไงให้ผิวสวยใส
เพราะฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลงตอนท้อง ไปทำให้ผิวหน้าคุณแม่มีความมันมากขึ้นและเกิดสิวได้ง่ายขึ้น แม้ว่ายารักษาหลายชนิดจะไม่เหมาะสมสำหรับคุณแม่ท้อง แต่ก็ยังมีวิธีดูแลผิวให้สวยใสและลดปัญหาสิวได้อย่างปลอดภัยค่ะ วิธีรับมือกับสิวตอนท้อง
- รักษาความสะอาดผิวหน้าโดยล้างทำความสะอาดวันละ 2 ครั้ง ด้วยผลิตภัณฑ์ที่อ่อนโยนต่อผิว และซับหน้าให้แห้ง เลือกผลิตภัณฑ์ “Non-Comedogenic” เพื่อลดการอุดตันรูขุมขน
- ไม่ควรแคะ แกะ เกาสิว การสัมผัสหรือบีบสิวในช่วงท้องจะยิ่งเพิ่มการอักเสบ เสี่ยงต่อการติดเชื้อ และที่สำคัญคือจะทิ้งรอยดำ รอยแดง หรือหลุมสิวถาวรได้ง่ายกว่าปกติ เพราะผิวในช่วงนี้ไวต่อการสร้างเม็ดสี หลีกเลี่ยงการขัดหน้าแรงๆ เพราะอาจทำให้ผิวระคายเคืองและเกิดการอักเสบได้ง่ายขึ้น
- หลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีสารรุนแรง ที่อาจก่อให้เกิดการระคายเคือง เช่น สบู่ สครับ กรดผลไม้ต่างๆ เครื่องสำอาง เป็นต้น
4. ทาครีมกันแดดที่มีค่า SPF สูง การตั้งครรภ์ทำให้ผิวไวต่อแสงและเกิดฝ้า (Melasma) ได้ง่ายขึ้น การทาครีมกันแดดจึงสำคัญมาก เลือกใช้ Physical Sunscreen ที่มีส่วนผสมหลักคือ ซิงก์ออกไซด์ (Zinc Oxide) และ ไทเทเนียมไดออกไซด์ (Titanium Dioxide) เพราะเป็นสารที่ออกฤทธิ์บนผิวหนังและมีการดูดซึมเข้าร่างกายน้อยมาก
5. ดื่มน้ำให้เพียงพอ จะช่วยให้ผิวชุ่มชื้นและลดการเกิดสิวได้
6. ปรับอาหารเพื่อลดการอักเสบ เลือกรับประทานอาหารที่ช่วยลดการอักเสบ เช่น ผักใบเขียว, ผลไม้ที่มีวิตามินซีสูง, และแหล่งของ โอเมก้า 3 (Omega-3) เช่น ปลาทะเล (ปลาแซลมอน, ปลาซาร์ดีน) และวอลนัท ซึ่งช่วยเสริมสุขภาพผิวที่ดีและลดการอักเสบของผิวหนัง และลดการรับประทานอาหารที่มีน้ำตาลสูง, อาหารแปรรูป, และผลิตภัณฑ์นมบางชนิด
7. เลือกยารักษาสิว ที่มีส่วนประกอบสารสกัดจากธรรมชาติ หรือยาทาสิวที่ทำมาเพื่อคนท้องโดยเฉพาะ
8. ไม่ควรนอนดึก และควรนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพออย่างน้อยวันละ 8 ชั่วโมง
9. การใช้ยาทาสิว คุณแม่สามารถใช้ยาที่อยู่ในกลุ่มของ Benzyl Peroxide (BP) และควรปรึกษาแพทย์ผิวหนังก่อนซื้อผลิตภัณฑ์มาใช้เอง เพราะยาบางชนิดอาจมีผลต่อลูกในท้องได้
ยาแต้มสิวคนท้องใช้ได้ไหม ?
คนท้องสามารถใช้ยาแต้มสิวได้ค่ะ แต่ต้องเช็คสารประกอบที่อยู่ในยาชนิดนั้นด้วยมีข้อห้ามสำหรับแม่ท้องไหม โดยปกติแล้วคุณหมอจะให้ใช้ Benzoyl peroxide หรือ Erythromycin และ clindamycin ได้ เพราะเป็นยาที่ค่อนข้างมีความปลอดภัยกับแม่ท้อง จะเลือกใช้ตัวไหนก็ได้ แต่ทางที่ดีควรขอคำปรึกษาจาจากคุณหมอก่อนใช้ยา
คนท้องใช้แผ่นแปะสิวได้ไหม ?
ตอนตั้งครรภ์ สิวขึ้นเยอะมาก คนท้องสามารถใช้แผ่นแปะสิวเพื่อบรรเทาได้ค่ะ แต่ควรใช้แผ่นแปะสิวที่มีแค่ส่วนประกอบของสารไฮโดรคอลลอยด์เท่านั้น ซึ่งมีคุณสมบัติช่วยในการดูดซับน้ำและความชื้น เนื่องจากไม่มีผลต่อระบบร่างกาย แผ่นแปะสิว จะใช้ได้ผลกับ สิวหัวหนอง(สิวอักเสบ) สิวอุดตันหัวขาว(หัวเปิด) สิวหัวช้างแบบมีหัวสิวแล้ว ไม่เหมาะกับพวกสิวอุดตัน บวมแดงเฉย ๆ ที่สำคัญพยายามอย่าบีบหรือเค้นสิว มิฉะนั้นจะกลายเป็นแผลเป็น รอยดำได้ค่ะ
คนท้องกดสิวได้ไหม ?
คนท้องสามารถกดสิวได้ค่ะ แต่ไม่แนะนำให้ทำ เพราะช่วงตั้งครรภ์ สิวขึ้นเยอะมาก เป็นเรื่องของการเปลี่ยนแปลงฮอร์โมนในแม่ท้อง ซึ่งการกด การแกะ การบีบสิว หรือสัมผัสสิวบ่อยๆ จะทำให้สิวแย่ลง อักเสบมากขึ้น หรือทิ้งรอยสิว หลุมสิวได้
สิวตอนท้องจะหายตอนไหน ?
สิวที่เกิดขึ้นขณะเริ่มตั้งครรภ์ ส่วนใหญ่มักจะเกิดขึ้นในช่วง 3 เดือนแรกและ 3 เดือนสุดท้ายของการตั้งครรภ์ ซึ่งเป็นช่วงที่ฮอร์โมนเพิ่มขึ้นเพื่อเตรียมปากมดลูกให้พร้อมต่อการคลอด ขึ้นอยู่กับแต่ละคนนะคะ เพราะสิวของบางคนก็หายได้เองก่อนคลอด แต่โดยส่วนใหญ่สิวตอนท้องจะจางหายหลังจากคลอดลูกแล้วค่ะ
จริงไหม ? ตั้งครรภ์ สิวขึ้นเยอะมาก จะได้ลูกชาย
ทารกในครรภ์ ไม่ว่าจะเป็นเพศชายหรือเพศหญิง ยังไม่สามารถผลิตฮอร์โมนเพศใด ๆ ได้เอง ฮอร์โมนที่ส่งผลต่อร่างกายของแม่ในช่วงตั้งครรภ์ส่วนใหญ่มาจากร่างกายของแม่เอง สิวที่เกิดขึ้นในช่วงตั้งครรภ์นั้น เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในร่างกาย เช่น ฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน ซึ่งฮอร์โมนเหล่านี้ไม่ได้เกี่ยวข้องโดยตรงกับเพศของทารกในครรภ์ นอกจากฮอร์โมนแล้ว ยังมีปัจจัยอื่นๆ อีกมากมายที่ส่งผลต่อการเกิดสิว เช่น พันธุกรรม อาหาร การพักผ่อน และความเครียด การที่คุณแม่ตั้งครรภ์สิวขึ้นเยอะมาก ไม่ได้บ่งบอกว่าจะได้ลูกชายหรือลูกสาวแต่อย่างใดค่ะ
อาหารแบบไหน บำรุงผิว และป้องกันสิวให้แม่ท้องได้ ?
นอกจาก ตั้งครรภ์ สิวขึ้นเยอะมาก แล้วปัญหาผิวอื่นๆ ก็เกิดขึ้นได้ เช่น ผิดแห้ง แตกลาย เมื่อคุณแม่ต้องดูแลตัวเองจากภายนอกแล้ว เราก็ควรบำรุงจากภายในด้วยเช่นกัน เผื่อให้ผิวสวด ผุดผ่อง ระหว่างตั้งครรภ์
- น้ำ คุณแม่ควรดื่มน้ำให้เพียงพอ เพื่อรักษาความชุ่มชื้นของผิวและลดการเกิดริ้วรอย อีกทั้งการดื่มน้ำอย่างเพียงพอยังดีสำหรับตัวคุณแม่และลูกน้อยในครรภ์อีกด้วย เพราะน้ำช่วยในการขับของเสียออกจากร่างกาย ทำให้ผิวสะอาดและลดการเกิดสิว
- วิตามินซี ไม่เพียงแต่ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันเท่านั้น แต่ยังมีบทบาทสำคัญในการดูแลผิวพรรณให้สวยใสสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์ การรับประทานผลไม้ที่มีวิตามินซีสูง เช่น ส้ม กีวี มะละกอ และผลไม้ตระกูลเบอร์รี่ จะช่วยให้ร่างกายได้รับวิตามินซีในปริมาณที่เพียงพอ ซึ่งจะส่งผลดีต่อผิวพรรณของคุณแม่ได้
- โอเมก้า 3 การกินอาหารที่มีโอเมก้า 3 สูง เช่น ปลาแซลมอน ปลาทูน่า หรือปลาซาร์ดีน ถั่ววอลนัท นอกจากจะช่วยลดการอักเสบของผิวและเสริมสร้างสุขภาพผิวที่ดีแล้ว ยังมีส่วนช่วยในการพัฒนาสมองและสายตาของลูกน้อยในครรภ์อีกด้วย
ช่วงตั้งครรภ์เป็นช่วงที่ร่างกายของผู้หญิงมีการเปลี่ยนแปลงมากมาย ซึ่งรวมถึงปัญหาผิวพรรณด้วย การดูแลผิวในระหว่างท้องและตอน ตั้งครรภ์ สิวขึ้นเยอะมาก นั้นอาจจะต้องใส่ใจมากเป็นพิเศษ ด้วยการเลือกใช้วิธีที่ปลอดภัยและถูกต้อง แต่ไม่ต้องกังวลไปนะคะ หากปัญหาดังกล่าวเกิดขึ้นจากฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลงไประหว่างตั้งครรภ์ ปัญหาเหล่านี้มักจะดีขึ้นเองหลังคลอดค่ะ แต่ระหว่างนี้คุณแม่ก็สามารถรักษาผิวพรรณให้สวยกระจ่างใสและมีสุขภาพดีไปพร้อมกับการเติบโตของลูกน้อยตามที่ได้แนะนำไปได้อย่างแน่นอน
ที่มา : รพ.พญาไท , regagar , อันดาวินคลินิก , หาหมอ , babyandmom
บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ
9 ครีมที่แม่ท้องห้ามใช้ เช็กก่อนซื้อ ชัวร์ก่อนใช้
ผิวแตกลาย เกิดจากอะไร? พร้อมแนะนำเคล็ดลับดูแลผิวสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์และหลังคลอดควรรู้
11 เครื่องสำอางค์ต้องห้ามขณะตั้งครรภ์
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
