คนท้องปวดหัวไมเกรน ปวดหัวข้างเดียว ไตรมาสไหนก็รับมือได้ ไม่ต้องใช้ยา

ในช่วงตั้งครรภ์ ร่างกายแม่ต้องปรับตัวทั้งระบบเลือด ฮอร์โมน และการเผาผลาญ ทำให้เกิดอาการต่าง ๆ ที่บางครั้งไม่คุ้นเคย หนึ่งในนั้นคือ “คนท้องปวดหัวไมเกรน” ซึ่งอาจเกิดได้ทั้งในไตรมาส 1, 2 และ 3 ไม่ว่าจะเป็น คนท้องปวดหัวข้างเดียว ปวดข้างซ้าย ข้างขวา หรือแม้แต่ปวดท้ายทอย

แม้อาการไมเกรนจะไม่เป็นอันตรายโดยตรงต่อทารกในครรภ์ แต่ถ้าปวดรุนแรงหรือเกิดบ่อย อาจทำให้คุณแม่พักผ่อนไม่เพียงพอ เครียด และมีความดันโลหิตสูง ซึ่งอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อน เช่น ครรภ์เป็นพิษ (Preeclampsia) ได้ ดังนั้นการรู้วิธีรับมือที่ปลอดภัยจึงสำคัญมากค่ะ

คนท้องปวดหัวไมเกรน สาเหตุที่พบบ่อย

ไมเกรนเกิดจากความผิดปกติของการทำงานของสมองและหลอดเลือด โดยมีปัจจัยกระตุ้นหลายอย่าง ซึ่งในคนท้อง ฮอร์โมนเป็นตัวแปรสำคัญ

สาเหตุหลักในคนท้อง

• ฮอร์โมนเปลี่ยนแปลงอย่างมาก – ระดับเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนขึ้นลง ส่งผลต่อเส้นเลือดในสมองและความไวต่อสิ่งกระตุ้น
  
• พักผ่อนไม่เพียงพอ – โดยเฉพาะในไตรมาส 3 ที่ท้องโต
  
• ภาวะขาดน้ำหรืออดอาหาร – ร่างกายต้องการน้ำและพลังงานเพิ่ม หากรับไม่พอจะกระตุ้นไมเกรน
  
• สิ่งกระตุ้นภายนอก – กลิ่นแรง เสียงดัง แสงจ้า อากาศเปลี่ยนกะทันหัน
  
• ความเครียดทางอารมณ์ – ความกังวลเกี่ยวกับการคลอดหรือการดูแลลูก
  

American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) ระบุว่า การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนและการนอนหลับไม่เพียงพอเป็นสาเหตุหลักของไมเกรนในคนท้อง และควรเลี่ยงปัจจัยกระตุ้น เช่น คาเฟอีนเกิน 200 มก./วัน และกลิ่นหรือแสงที่รบกวน

อาการของไมเกรนในคนท้อง

การรู้จักลักษณะของไมเกรนช่วยให้คุณแม่แยกออกจากอาการปวดหัวจากสาเหตุอื่น ๆ ได้ง่ายขึ้น

อาการเด่นของไมเกรนในคนท้อง

• ปวดตุบ ๆ ข้างเดียว (ปวดหัวข้างซ้าย หรือปวดหัวข้างขวา)
  
• มีอาการนำ เช่น เห็นแสงวูบวาบ เห็นภาพซ้อน ตาพร่า
  
• คลื่นไส้ อาเจียน
  
• ไวต่อแสง เสียง หรือกลิ่น
  

ข้อมูลจาก American Headache Society (AHS) แนะนำว่าการจดบันทึกอาการ (Headache diary) จะช่วยให้แม่รู้ปัจจัยกระตุ้น เช่น อาหาร เวลานอน หรือความเครียด และปรับพฤติกรรมได้ตรงจุด

ความแตกต่างของอาการในแต่ละไตรมาส

• คนท้องปวดหัวไมเกรน ไตรมาส 1 – ฮอร์โมนแกว่งมาก จึงปวดหัวบ่อย โดยเฉพาะตอนเช้าหรือหลังตื่นนอน
  
• คนท้องปวดหัวไมเกรน ไตรมาส 2 – ฮอร์โมนคงที่ขึ้น แต่อาจปวดหัวจากท่าทางหรือความเครียด
  
• คนท้องปวดหัวไมเกรน ไตรมาส 3 – น้ำหนักท้องและท่าทางเปลี่ยน ทำให้ปวดท้ายทอยและต้นคอร่วมด้วย
  

คำแนะนำจาก NICE (UK) ระบุว่าหากอาการปวดหัวเปลี่ยนลักษณะไปจากเดิม หรือมีอาการทางระบบประสาทร่วมด้วย ต้องได้รับตรวจอย่างละเอียดเพื่อคัดกรองภาวะอันตราย เช่น ครรภ์เป็นพิษหรือเส้นเลือดสมองอุดตัน

วิธีบรรเทาไมเกรนในคนท้องโดยไม่ใช้ยา

เนื่องจากยาหลายชนิดไม่ปลอดภัยต่อทารก การใช้วิธี แก้ปวดหัว คนท้อง ด้วยวิธีธรรมชาติและการปรับพฤติกรรมจึงเป็นทางเลือกแรก

เทคนิคบรรเทาไมเกรนแบบปลอดภัย

• ดื่มน้ำเพียงพอ – อย่างน้อย 8–10 แก้ว/วัน
  
• รับประทานอาหารตรงเวลา – เลี่ยงอาหารกระตุ้น เช่น ช็อกโกแลต กาแฟ เนื้อแปรรูป
  
• นอนหลับอย่างมีคุณภาพ – นอนและตื่นเวลาเดียวกันทุกวัน
  
• ประคบเย็น – ที่ขมับ หน้าผาก หรือท้ายทอย 15–20 นาที
  
• ออกกำลังกายเบา ๆ – เดิน ว่ายน้ำ หรือโยคะคนท้อง งานวิจัยโดย Lemmens et al., 2019 พบว่า การออกกำลังกายแบบแอโรบิกสัปดาห์ละ 3 ครั้ง ลดวันปวดไมเกรนได้อย่างมีนัยสำคัญ และอีกหนึ่งงานวิจัยโดย John et al., 2007 พบว่า การฝึกโยคะ 3 เดือน ลดความถี่และความรุนแรงของไมเกรน พร้อมปรับอารมณ์ให้ดีขึ้น
  
• ผ่อนคลายความเครียด – ฝึกหายใจลึก ๆ ทำสมาธิ หรือฟังเพลงสบาย ๆ
  
• เลี่ยงสิ่งกระตุ้น – แสงจ้า กลิ่นแรง เสียงดัง
  

AHS แนะนำ การให้แมกนีเซียม (Magnesium oxide) อาจช่วยป้องกันไมเกรนได้ในบางราย แต่ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์

สัญญาณอันตรายที่ต้องพบแพทย์ทันที

คนท้องปวดหัวไมเกรนส่วนใหญ่ไม่อันตราย แต่บางครั้งอาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคที่ร้ายแรง ควรรีบไปโรงพยาบาลหากมีอาการต่อไปนี้

• ปวดหัวรุนแรงเฉียบพลัน
  
• ปวดร่วมกับความดันสูง
  
• ตาพร่า เห็นภาพซ้อน แขนขาอ่อนแรง หรือชัก
  
• ปวดหัวร่วมกับไข้สูง
  

WHO เตือนว่า ปวดหัวร่วมกับตามัวและบวมที่มือหรือเท้า อาจเป็นสัญญาณครรภ์เป็นพิษ และควรพบแพทย์ทันที

คนท้องปวดหัวไมเกรน ดูแลได้ ปลอดภัยต่อลูก

คนท้องปวดหัวไมเกรน แม้จะไม่ทำร้ายลูกโดยตรง แต่ถ้าละเลย อาจส่งผลต่อสุขภาพแม่และเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคอื่น ๆ ได้ การปรับพฤติกรรม เช่น ดื่มน้ำ พักผ่อนเพียงพอ เลี่ยงอาหารกระตุ้น และออกกำลังกายเบา ๆ สามารถช่วยบรรเทาอาการได้อย่างปลอดภัย

ACOG และ AHS เห็นตรงกัน ว่าการจัดการไมเกรนในคนท้องควรเน้นวิธีที่ไม่ใช้ยาเป็นอันดับแรก และใช้ยาเฉพาะเมื่อจำเป็นภายใต้คำแนะนำแพทย์

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

คนท้องปวดก้นกบ ทำยังไงดี? 6 วิธีบรรเทาอาการปวดก้นกบแม่ตั้งครรภ์

คนท้องปวดฟัน ทำไงดี แม่ท้องปวดฟันคุด เหงือกบวม กินยาอะไรได้บ้าง?

คนท้องท้องเสีย ปวดท้องบิด คนท้องปวดท้องบิดเกร็ง เป็นพักๆ อันตรายมั้ย