เมื่อคุณแม่เริ่มป่วยเป็นหวัด เจ็บคอ หรือมีไข้ หนึ่งในทางเลือกยอดฮิตของคนไทยคือ “ฟ้าทะลายโจร” สมุนไพรที่หลายคนเชื่อว่าช่วยรักษาอาการได้อย่างรวดเร็ว แต่สำหรับคุณแม่ที่ยังให้นมลูกอยู่ “ให้นมลูกกินฟ้าทะลายโจรได้ไหม?”
แม้จะดูเหมือนสมุนไพรธรรมดา แต่ความจริงคือ การกินสมุนไพรใด ๆ ขณะให้นมลูก ต้องผ่านการพิจารณาอย่างรอบคอบ เพราะสิ่งที่แม่กินอาจส่งผ่านไปถึงลูกทางน้ำนมได้
ฟ้าทะลายโจรคืออะไร? ทำไมถึงนิยมใช้ในคนป่วย
ฟ้าทะลายโจร (ชื่อวิทยาศาสตร์: Andrographis paniculata) คือสมุนไพรที่มีการใช้ในแพทย์แผนไทยมาช้านาน ใช้รักษาอาการติดเชื้อทางเดินหายใจ เช่น เจ็บคอ ไข้หวัด ท้องเสีย และติดเชื้อไวรัสบางชนิด
สารออกฤทธิ์สำคัญในฟ้าทะลายโจรมีฤทธิ์ต้านไวรัส ต้านแบคทีเรีย ต้านการอักเสบ และกระตุ้นภูมิคุ้มกัน
งานวิจัยบางชิ้นในต่างประเทศระบุว่า Andrographis มีประสิทธิภาพในการลดระยะเวลาการเป็นไข้หวัด แต่ยังมีข้อจำกัดในแง่ของความปลอดภัยในหญิงตั้งครรภ์และหญิงให้นม
นพ.กุลธนิต วนรัตน์ ผู้อำนวยการวิจัยการแพทย์แผนไทย กระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยว่า หญิงตั้งครรภ์ไม่ควรใช้ฟ้าทะลายโจร เนื่องจากมีความเสี่ยงที่สารออกฤทธิ์ในสมุนไพรนี้อาจกระตุ้นให้เกิดการบีบตัวของมดลูก ซึ่งอาจนำไปสู่การแท้งบุตร หรือทำให้ทารกในครรภ์เกิดความผิดปกติได้
ให้นมลูกกินฟ้าทะลายโจรได้ไหม? หมอว่าอย่างไร
คำตอบสั้น ๆ คือ ยังไม่มีข้อมูลเพียงพอที่ยืนยันว่าปลอดภัย
ฐานข้อมูล LactMed (US National Library of Medicine) ระบุว่า ยังไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับระดับของสารแอนโดรกราโฟไลด์ในน้ำนมแม่ และผลต่อทารกที่ได้รับจากน้ำนมแม่ แนะนำให้หลีกเลี่ยงการใช้ฟ้าทะลายโจรระหว่างให้นม เว้นแต่จำเป็นจริงและอยู่ในการดูแลของแพทย์
ข้อมูลจากโรงพยาบาลสมิติเวชระบุว่า สารสำคัญในฟ้าทะลายโจรสามารถถูกดูดซึมเข้าสู่น้ำนมแม่ และส่งต่อไปยังลูกน้อยได้ ซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อเด็กเล็ก เนื่องจากระบบร่างกายของทารกยังบอบบางและพัฒนาไม่เต็มที่ ดังนั้นคุณแม่ที่จำเป็นต้องใช้ฟ้าทะลายโจร ควรหยุดให้นมชั่วคราว และเว้นระยะอย่างน้อย 48 ชั่วโมง (หรือ 2 วัน) หลังจากหยุดใช้ยา ก่อนจะกลับมาให้นมลูกได้ตามปกติค่ะ
งานวิจัยชี้ ฟ้าทะลายโจรอันตรายหรือไม่ ในแม่ให้นม?
งานวิจัยเกี่ยวกับฟ้าทะลายโจรในหญิงให้นมยังมีน้อยมาก และส่วนใหญ่ทำในสัตว์ทดลอง ตัวอย่างเช่นการทดลองในหนูบางชนิดพบว่า ลูกหนูที่ได้รับสารจากแม่ที่กินฟ้าทะลายโจรมีน้ำหนักน้อยลง และบางพฤติกรรมผิดปกติ ส่วนการศึกษาในมนุษย์ยังไม่มีข้อมูลเพียงพอ แต่ความเสี่ยงแบบนี้ ทำให้แพทย์ยังไม่แนะนำให้ใช้
อาการข้างเคียงของฟ้าทะลายโจรที่แม่ให้นมควรรู้
ถึงแม้จะเป็นสมุนไพร แต่ฟ้าทะลายโจรก็มีฤทธิ์แรง และมีรายงานอาการไม่พึงประสงค์หลายอย่าง เช่น:
- อาการแพ้: ผื่นแดง ลมพิษ บวม ปากชา
- ระบบทางเดินอาหาร: คลื่นไส้ ปวดท้อง ท้องเสีย
- ความดันโลหิตต่ำ: ทำให้เวียนหัว เป็นลมได้
- น้ำนมลดลง: พบได้บางราย แม้ไม่มีการศึกษาทางการแพทย์ยืนยัน แต่มีรายงานจากประสบการณ์ตรงของแม่หลายคน
บทความที่เกี่ยวข้อง น้ำนมหด ? อย่าเพิ่งท้อ! คู่มือกู้คืนน้ำนมสำหรับคุณแม่
หากแม่ให้นมป่วย มีทางเลือกอื่นที่ปลอดภัยหรือไม่?
คุณแม่ที่มีอาการป่วยเล็กน้อยอย่างหวัด เจ็บคอ หรือมีไข้ ยังมีวิธีดูแลตัวเองได้โดยไม่ต้องใช้สมุนไพรแรง ๆ เช่น
- ดื่มน้ำอุ่นมาก ๆ
- พักผ่อนให้เพียงพอ
- กลั้วคอด้วยน้ำเกลือ
- ใช้ลูกประคบร้อนบริเวณคอหรือจมูก
ยาที่ปลอดภัยขณะให้นม
- พาราเซตามอล: ลดไข้และปวดเมื่อย ใช้ได้ขณะให้นม
- ยาอมสมุนไพรบางชนิด เช่น มะขามป้อม หรือลูกอมผสมน้ำผึ้ง ที่ไม่มีแอลกอฮอล์
- หลีกเลี่ยงยาแก้แพ้แรง ๆ หรือยาแก้หวัดรวมที่มีส่วนผสมหลายชนิด
ถ้าแม่ให้นมกินฟ้าทะลายโจรไปแล้ว จะทำยังไงดี?
หากคุณแม่กินฟ้าทะลายโจรไปโดยไม่รู้ว่าต้องระวัง ไม่ต้องตกใจจนเกินไป แต่ควร:
- หยุดใช้ทันที
- เฝ้าสังเกตอาการลูก เช่น งอแง ผื่น ถ่ายผิดปกติ
- ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทันที
- หากจำเป็นต้องใช้ต่อ อาจต้องหยุดให้นมอย่างน้อย 48 ชม. และบีบน้ำนมทิ้ง เพื่อป้องกันสารตกค้าง
สรุป ให้นมลูกกินฟ้าทะลายโจรได้ไหม?
คำตอบคือ “ไม่แนะนำ” ค่ะ
แม้ฟ้าทะลายโจรจะมีประโยชน์ในผู้ใหญ่ทั่วไป แต่สำหรับคุณแม่ที่ให้นมลูกยังไม่มีข้อมูลเพียงพอเรื่องความปลอดภัย และอาจส่งผลกระทบต่อลูกน้อยโดยไม่รู้ตัว
การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่คือช่วงเวลาที่ร่างกายของลูกยังอ่อนไหวมาก หากไม่มั่นใจในสิ่งใด ให้ปรึกษาแพทย์เสมอค่ะ
สรุปคำถาม-คำตอบสำหรับคุณแม่ให้นม
|
|---|
| คำถาม |
คำตอบ |
| ให้นมลูกกินฟ้าทะลายโจรได้ไหม |
ไม่แนะนำ |
| มีงานวิจัยรองรับความปลอดภัยไหม |
ยังไม่มี |
| ควรทำอย่างไรหากป่วย |
ใช้วิธีธรรมชาติ / ยาที่แพทย์รับรองว่าปลอดภัย |
| ถ้ากินไปแล้วต้องหยุดให้นมไหม |
หากอาการลูกผิดปกติ ควรหยุดชั่วคราวและปรึกษาหมอ |
ที่มา: สสส, คลังข้อมูลยา
บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ
ให้นมลูกกินกาแฟได้ไหม ลูกกินนมแม่จะเป็นอันตรายหรือไม่
ให้นมลูกกินยาแทนลูกได้ไหม ? เรื่องอย่าหาทำ! ของแม่ให้นม
ให้นมลูกกินส้มได้ไหม !? แม่ลูกอ่อนกินเปรี้ยว ลูกจะท้องเสียหรือเปล่า
คุณแม่อัพไซส์ เสริมหน้าอก ให้นมลูกได้ไหม น้ำนมจะน้อยหรือเปล่า
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
TAP Awards 2025
อยากท้อง
แม่ท้อง แม่ให้นม
แม่ผ่าคลอด
หลังคลอด
สุขภาพและโภชนาการ
ชีวิตครอบครัว
การศึกษา
ผู้หญิง
ไลฟ์สไตล์
วิดีโอ
คอมมูนิตี้
ชอปปิง
VIP
ของรางวัล
