ช่วงปิดเทอมหน้าร้อนแบบนี้ หลายครอบครัวคงพาลูกๆ ไปเที่ยวกันใช่ไหมคะ แดดบ้านเราตอนนี้เรียกได้ว่าร้อนแรงทะลุปรอทสุดๆ สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ต้องระวังให้ดีเป็นพิเศษในช่วงที่อากาศร้อนจัดเลยก็คือ “ฮีทสโตรก” (Heat Stroke) หรือโรคลมแดด ซึ่งเป็นภัยเงียบและเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่อันตราย รุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้เลยค่ะ หลายบ้านอาจจะเกิดคำถามว่า แล้วเราควรเลือก เสื้อผ้าสีไหน ไม่เสี่ยงฮีทสโตรก วันนี้ theAsianparent รวบรวมข้อมูลดีๆ และวิธีรับมือมาฝากกันแล้วค่ะ
สารบัญ
ฮีทสโตรก คืออะไร ทำไมลูกน้อยถึงเสี่ยงสูง?
ฮีทสโตรก เกิดจากการที่ร่างกายเผชิญกับอากาศที่ร้อนมากๆ จนอุณหภูมิในร่างกายพุ่งสูงเกิน 40 องศาเซลเซียส และร่างกายไม่สามารถปรับตัวเพื่อลดอุณหภูมิลงให้อยู่ในเกณฑ์ปกติได้
สิ่งที่น่าเป็นห่วงสำหรับคนเป็นแม่คือ เด็กเล็กมีความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะฮีทสโตรกได้ง่ายกว่าคนทั่วไป เนื่องจากระบบควบคุมอุณหภูมิในร่างกายของเด็กยังพัฒนาและทำงานได้ไม่สมบูรณ์เท่ากับผู้ใหญ่ เด็กๆ จึงอาจสูญเสียน้ำและเกลือแร่จากความร้อนได้ง่าย ซึ่งหากอุณหภูมิร่างกายสูงเกินไปแล้วรักษาไม่ทัน อาจทำให้อวัยวะสำคัญต่างๆ เช่น สมอง หัวใจ ไต และปอด ได้รับความเสียหายจนระบบทำงานล้มเหลวและเสียชีวิตได้ค่ะ (นอกจากเด็กเล็กแล้ว ผู้สูงอายุและผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ โรคปอด ภาวะอ้วน ก็จัดอยู่ในกลุ่มเสี่ยงสูงเช่นกันนะคะ)
สัญญาณเตือนฮีทสโตรก ที่แม่ๆ ห้ามมองข้าม!
หากลูกน้อยหรือคนในครอบครัวมีอาการเหล่านี้ ต้องรีบจัดการด่วนเลยนะคะ:
- ตัวร้อนจัด แต่ไม่มีเหงื่อออก หรือมีอาการผิวแห้ง แดง และร้อน
- ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ มีอาการหน้ามืด
- กระหายน้ำมาก และอาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียนร่วมด้วย
- หัวใจเต้นเร็วและแรง หายใจหอบถี่ หรือมีชีพจรผิดปกติ
- มีอาการทางระบบประสาทและสมอง เช่น สับสนเฉียบพลัน หงุดหงิด พูดไม่รู้เรื่อง ชัก เกร็ง เปลือกตาแข็ง หรือหมดสติ
วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อลูกมีอาการ
หากพบว่าลูกมีอาการเข้าข่ายฮีทสโตรก ให้รีบโทรแจ้งเบอร์ฉุกเฉิน 1669 เพื่อเรียกรถพยาบาลทันที และในระหว่างรอความช่วยเหลือ ให้คุณพ่อคุณแม่ตั้งสติและปฐมพยาบาลดังนี้ค่ะ:
- รีบพาลูกเข้ามาหลบในที่ร่ม หรือสถานที่ที่มีอากาศเย็น
- ให้นอนราบแล้วยกเท้าทั้งสองข้างให้สูงขึ้น เพื่อให้เลือดไหลเวียนได้สะดวกขึ้น
- ถอดเสื้อผ้าออกให้มากที่สุด หรือปลดเสื้อผ้าให้หลวม เพื่อช่วยให้ร่างกายระบายความร้อน
- ลดอุณหภูมิร่างกายให้เร็วที่สุด ด้วยการใช้ผ้าชุบน้ำเย็นเช็ดตัว หรือนำน้ำแข็งมาประคบตามจุดต่างๆ เช่น ศีรษะ คอ รักแร้ และขาหนีบ หรืออาจพ่นละอองน้ำเย็นพร้อมเปิดพัดลมเป่า
- หากลูกยังมีสติอยู่บ้าง ควรให้ลูกค่อยๆ จิบน้ำบ่อยๆ (แต่หากหมดสติหรือรอรถพยาบาลในภาวะฉุกเฉิน ไม่ควรให้ดื่มน้ำเพื่อป้องกันการสำลักนะคะ)
ป้องกันไว้ก่อน! เสื้อผ้าสีไหน ไม่เสี่ยงฮีทสโตรก
การเตรียมพร้อมย่อมดีที่สุดค่ะ วิธีง่ายๆ ที่จะช่วยลดความเสี่ยงฮีทสโตรกให้ลูกได้ทุกวัน คือการเลือกสวมใส่เสื้อผ้าที่โปร่งสบาย และหากถามว่า เสื้อผ้าสีไหน ไม่เสี่ยงฮีทสโตรก ขอบอกเลยว่า “สี” มีผลโดยตรงต่ออุณหภูมิในร่างกายของลูกรักด้วยนะคะ!
จากผลการทดสอบการนำเสื้อสีต่างๆ ไปตากแดดจัดเป็นเวลาเพียง 5 นาที พบว่าสีมีผลต่อการดูดซับความร้อนชัดเจนมากค่ะ:
- กลุ่มสีเซฟโซน: สีขาว, สีเหลือง, สีเทา, สีพาสเทล ใส่แล้วเย็น ร้อนน้อยสุด เพราะโทนสีอ่อนเหล่านี้สะท้อนแสงแดดได้ดี ไม่ดูดซับความร้อน เมื่อวัดอุณหภูมิแล้วจะอยู่ที่ประมาณ 30 องศาเซลเซียส ใกล้เคียงอุณหภูมิปกติ
- กลุ่มสีดูดซับความร้อนปานกลาง: สีแดง, สีม่วง, สีน้ำเงิน, สีเขียวอ่อน
- กลุ่มสีอันตราย: สีเขียวเข้ม, สีดำ ใส่แล้วร้อนมากสุด เพราะสีเข้มจะดูดซับความร้อนได้ดีเยี่ยม จากการทดสอบพบว่าเมื่อตากแดดเพียง 5 นาที อุณหภูมิพุ่งสูงไปถึง 50 องศาเซลเซียส! เพิ่มความเสี่ยงฮีทสโตรกได้ง่ายมากๆ
นอกจากสีแล้ว “เนื้อผ้า” ต้องเบาบาง ระบายอากาศได้ดี ไม่หนาจนเกินไป เช่น:
- ผ้าคอตตอน (Cotton): นุ่ม สวมใส่สบาย ซับเหงื่อได้ดีเยี่ยม
- ผ้าเรยอน (Rayon): ทิ้งตัว นุ่มลื่น สัมผัสเย็นสบาย
- ผ้าที่มีเทคโนโลยีแห้งไว (Dry-tech): ระบายเหงื่อรวดเร็ว ไม่อับชื้นเหนอะหนะ
ขอบคุณภาพจาก Thai PBS Digitall Media
เคล็ดลับเพิ่มเติม ปกป้องลูกน้อยจากฮีทสโตรก
นอกจากการรู้ทริคแล้วว่า เสื้อผ้าสีไหน ไม่เสี่ยงฮีทสโตรก บ้านไหนที่จะพาลูกไปทำกิจกรรมช่วงหน้าร้อนนี้ แนะนำให้ทำตามนี้เพิ่มเติมเลยค่ะ:
- จิบน้ำบ่อยๆ: ให้ลูกดื่มน้ำทุกชั่วโมง แม้ลูกจะไม่ได้บอกว่าหิวน้ำก็ตาม โดยเฉพาะเมื่อต้องอยู่กลางแจ้ง
- พักเข้าร่ม: หลีกเลี่ยงการให้ลูกเล่นกลางแดดจัดเป็นเวลานาน หากจำเป็น ควรให้พักในที่ร่มหรือที่อากาศถ่ายเทได้สะดวกทุกๆ 1 ชั่วโมง
- ไอเทมกันแดดต้องพร้อม: ใช้อุปกรณ์กันแดด เช่น ทาครีมกันแดด (SPF 15 ขึ้นไป) สวมหมวกปีกกว้าง หรือกางร่ม
ข้อควรระวังขั้นสุด! ห้ามปล่อยลูกไว้ในรถที่จอดกลางแจ้งตามลำพังเด็ดขาด เพราะอุณหภูมิภายในรถสามารถพุ่งสูงขึ้นกว่า 11 องศาเซลเซียสได้ภายในเวลาเพียง 10 นาที การจอดรถในที่ร่มหรือแง้มหน้าต่างไว้ ก็ไม่สามารถช่วยป้องกันลมแดดได้นะคะ
เมื่อทราบกันไปแล้วว่า เสื้อผ้าสีไหน ไม่เสี่ยงฮีทสโตรก คุณพ่อคุณแม่ก็อย่าลืมนำไปปรับใช้ พร้อมหมั่นสังเกตอาการของลูกน้อยและดูแลเรื่องการดื่มน้ำให้เพียงพอ เพียงเท่านี้ก็ช่วยลดความเสี่ยง ให้หน้าร้อนนี้เป็นช่วงเวลาที่สนุกและปลอดภัยสำหรับทุกคนในครอบครัวแล้วค่ะ!
บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ
หน้าร้อนระวัง! โรคลมร้อนในเด็ก แนะวิธีสังเกตอาการและป้องกัน
ปิดเทอมมรณะ เตือนพ่อแม่อย่าปล่อยให้เด็กเล่นน้ำกันลำพัง
6 โรคติดเชื้อหน้าร้อน ที่เด็กต้องระวังปี 2569 สังเกตอาการและวิธีป้องกัน
ที่มา: Rama Channel , MedUMORE , สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี , โรงพยาบาลเมดพาร์ค , โรงพยาบาลพระราม 9