โรคแพ้โปรตีนนมวัว ปัญหาสุขภาพในเด็กที่ไม่ควรมองข้าม !!

lead image

โรคแพ้โปรตีนนมวัว (Cow’s Milk Protein Allergy) เป็นปัญหาทางสุขภาพที่เกิดขึ้นกับเด็กเล็กๆ ปัจจัยหนึ่งมาจากการที่เด็กไม่ได้กินนมแม่มาตั้งแต่แรกเกิด ทำให้เสี่ยงต่อการเป็นโรคภูมิแพ้มากขึ้น โดยเฉพาะการแพ้โปรตีนนมวัวที่สามารถเกิดขึ้นได้กับเด็กทุกคน เนื่องจากระบบภูมิต้านทานและระบบย่อยอาหารยังทำงานได้ไม่สมบูรณ์ การที่ลูกแพ้โปรตีนนมวัว ถือเป็นปัญหาสุขภาพที่พ่อแม่ไม่ควรมองข้าม

การให้ลูกได้กินนมแม่อย่างน้อยประมาณ 6 เดือนแรกของชีวิตหรือให้กินต่อเนื่องมากกว่านี้เป็นเรื่องที่ดีมาก เพราะในน้ำนมแม่จะมีสารสร้างภูมิคุ้มกันให้กับสุขภาพร่างกายของลูก ช่วยลดปริมาณสารก่อภูมิแพ้ที่ร่างกายลูกจะได้รับจากการต้องทานนมผงดัดแปลงที่มีนมวัวเป็นส่วนประกอบ ซึ่งนมผงดัดแปลงจะมีโปรตีนจากนมวัวที่ย่อยยาก ส่งผลทำให้ระบบย่อยและระบบภูมิคุ้มกันในลำไส้ที่ยังไม่แข็งแรงไม่สามารถย่อยโปรตีนนมวัวได้หมด โปรตีนนมวัวที่ย่อยไม่หมดสามารถเข้าสู่กระแสเลือดไปกระตุ้นให้ร่างกายของลูกเสี่ยงที่จะเกิดการแพ้โปรตีนนมวัวขึ้นได้

 

 

เพราะอะไรโปรตีนในนมแม่จึงไม่ก่อให้เกิดภูมิแพ้ ?

 

โปรตีนในน้ำนมแม่มีส่วนประกอบสำคัญคือ เวย์ (whey) และเคซีน (casein) เป็นโปรตีนหลักในส่วนเวย์เป็นโปรตีนที่ย่อยง่าย และมีภูมิคุ้มกัน แลคโตเฟอริน เอนไซม์ ฮอร์โมนฯลฯ อยู่ในส่วนนี้ด้วย ดังนั้น น้ำนมแม่ในระยะแรกๆ จะมีเวย์โปรตีนมากในสัดส่วน เวย์ : เคซีน 90:10 แล้วลดลงเป็น 80:20 และ เป็น 50:50 ในนมระยะหลัง ในนมวัวจะเป็นโปรตีนที่มีขนาดใหญ่และย่อยยาก สามารถก่อให้เกิดการแพ้ได้ การมีเวย์เป็นส่วนประกอบมาก ทำให้โปรตีนของน้ำนมแม่ย่อยง่าย ประกอบกับเคซีนในน้ำนมแม่โปรตีนที่ย่อยง่าย ทำให้ร่างกายสามารถดูดซึมไปใช้งานได้อย่างสมบูรณ์ นั่นจึงเป็นเหตุผลว่าทำไมเด็กที่ได้กินนมแม่จึงไม่ค่อยมีปัญหาเรื่องการแพ้นม

 

จะสังเกตอาการที่แสดงออกว่าลูกแพ้นมวัว ได้อย่างไร ?

หากคุณพ่อคุณแม่อยากจะทราบว่าลูกมีอาการแพ้นมวัวหรือไม่ สามารถสังเกตอาการได้หลังจากที่ลูกทานนมวัวเข้าไป ซึ่งจะมีระยะเวลาปรากฏอาการขึ้นมา 2 แบบ ดังนี้

 

อาการเกิดแบบรวดเร็ว (Rapid onsetมักจะเกิดทันทีหลังทานนมวัว  เด็กจะมีอาการกระสับกระส่าย  อาเจียน  หายใจหอบ มีเสียงวี้ด มีอาการบวม มีลมพิษตามตัว คันตามตัว และมีถ่ายเป็นเลือด

 

อาการเกิดแบบช้า (Delayed หรือ Slower onset) อาการแพ้จะค่อยเป็นค่อยไป อาจเกิด 7-10 วัน หลังจากได้รับนมวัว  อาการที่พบ จะมีอาการถ่ายเหลว (บางครั้งอาจมีเลือดปนมากับอุจจาระด้วย) มีอาเจียน  ปวดท้อง มีผื่นผิวหนังเหมือนผื่นแพ้

ในบางครั้งเด็กที่กินนมแม่ ก็อาจมีอาการแพ้นมวัวขึ้นได้  นั่นเป็นเพราะคุณแม่ดื่มนมวัว หรือรับประทานอาหารที่มีนมวัวผสม เช่น เค้ก ช็อกโกแลต ไอศกรีม ฯลฯ ซึ่งนมวัวที่แม่รับประทานเข้าไปสามารถผ่านทางน้ำนมแม่ ทำให้ลูกเกิดอาการแพ้นมวัวได้2

 

หากลูกแพ้โปรตีนนมวัว มีโอกาสที่จะแพ้อาหารอื่นๆ ได้หรือไม่ ?

เด็กที่แพ้นมวัวจะมีโอกาสแพ้อาหารอื่นๆ ได้สูงขึ้น เพราะอาการแพ้นมวัวคือการแพ้อาหารอย่างหนึ่ง ดังนั้นเด็กที่แพ้โปรตีนนมวัวจึงมีโอกาสที่จะแพ้อาหารอื่นๆ ด้วย เช่น ไข่ ถั่วเหลือง ถั่วลิสง แป้งสาลี อาหารทะเล ฯลฯ และหากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง การแพ้โปรตีนนมวัวเป็นเหมือนก้าวแรกของการพัฒนาไปเป็นโรคภูมิแพ้อื่นๆ เมื่อเด็กโตขึ้น เช่นหอบหืด จมูกอักเสบจากภูมิแพ้ หรือผื่นผิวหนัง เมื่อได้รับสารก่อภูมิแพ้ (เช่น ฝุ่นละออง)

ซึ่งการป้องกันเบื้องต้นเพื่อหลีกเลี่ยงการแพ้โปรตีนนมวัวที่สามารถเกิดขึ้นกับลูกได้ตั้งแต่แรกคลอด คือ ช่วงก่อนมีการตั้งครรภ์คุณพ่อคุณแม่ควรไปตรวจสุขภาพเพื่อเช็กประวัติการแพ้ที่อาจมีมาจากทางฝ่ายพ่อ หรือฝ่ายแม่ก็ได้  และในระหว่างที่ตั้งครรภ์แม่ไม่ควรทานอาหารที่สุ่มเสี่ยงไปกระตุ้นให้ลูกเกิดการแพ้อาหารขึ้นได้  เช่น การดื่มนม กินเนย กินถั่ว อาหารทะเล หรือไข่ ฯลฯ มากเกินไป หากพ่อแม่มีการดูแลสุขภาพก่อนเริ่มตั้งครรภ์ และทานอาหารอย่างครบถ้วนและสมดุล ก็สามารถช่วยลดโอกาสแพ้โปรตีนนมวัวให้กับลูกได้ตั้งแต่ต้น และยังช่วยลดปัญหาการเกิดภูมิแพ้ต่างๆ ได้ในอนาคต ซึ่งจะเป็นผลดีต่อพัฒนาการของลูกน้อยอย่างมากค่ะ

การให้ลูกได้กินนมแม่ตั้งแต่แรกเกิดช่วยลดโอกาสการเกิดโรคภูมิแพ้ได้ หากไม่สามารถให้นมแม่ได้ คุณแม่ควรเลือกนมผงดัดแปลงสำหรับทารกที่โปรตีนผ่านการย่อยด้วยเอนไซม์ให้มีขนาดเล็กลง ซึ่งจะช่วยให้ร่างกายของลูกสามารถย่อย และดูดซึมได้ง่าย และมีผลการวิจัยทางการแพทย์รองรับว่าช่วยลดการกระตุ้นให้เกิดการแพ้ และเมื่อลูกไม่มีอาการของโรคภูมิแพ้ ก็จะมีพัฒนาการที่ดี และเติบโตได้อย่างแข็งแรงสมวัยค่ะ

 

หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับโรคภูมิแพ้ในเด็ก สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ :

http://nestlebaby.in.th/th/allergy/factors-that-causes-allergies

http://nestlebaby.in.th/th/allergy/benefit-of-protien/article5

 

อ้างอิงข้อมูล
1ศิราภรณ์ สวัสดิวร, กุสุมา ชูศิลป์, กรรณิการ์ บางสายน้อย. มีอะไรในน้ำนมแม่. ศูนย์นมแม่แห่งประเทศไทย. ปี 2550.
2ศาสตราจารย์ แพทย์หญิง อรุณี เจตศรีสุภาพ.แพ้นมวัว (Cow milk allergy).haamor.com.

ภาพและข้อมูลมีลิขสิทธิ์เจ้าของโดย บริษัท ทิคเกิ้ลมีเดีย จำกัด ไม่อนุญาตให้คัดลอกข้อมูล และรูปภาพนำไปเผยแพร่ต่อ ไม่ว่าวิธีใดๆ ถ้าฝ่าฝืนทางบริษัทฯจะดำเนินการตามกฎหมาย เว้นแต่ได้มีการขออนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรกับทางบริษัทฯเรียบร้อยแล้ว

บทความที่น่าสนใจ

ลูกแพ้นมวัว แพ้ไข่ เป็นอย่างไร อาการลูกแพ้อาหาร ทารกแพ้อาหารผ่านน้ำนมแม่ ที่ต้องระวัง!

ลูกแพ้อาหาร เพราะแม่ลืมสิ่งเหล่านี้หรือเปล่า?

เช็คลิสต์! เลือกโซฟาตัวใหม่ อย่างไร ให้ปลอดภัยกับ เด็กแพ้ง่าย และ คุณแม่ตั้งครรภ์

มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!

บทความโดย

theAsianparent Editorial Team

app info
get app banner