เทคนิคฝึกลูกกินข้าวง่าย ที่แม่ทุกคนควรรู้

ความท้าทายอย่างหนึ่งของพ่อแม่หนูน้อยวัยเตาะแตะ ก็คือ เด็กวัยนี้เริ่มที่จะบอกว่าเขา “ชอบ” หรือ “ไม่ชอบ” เป็นแล้ว แทนที่พ่อแม่จะใช้วิธี “บังคับ” ให้ลูกกินข้าว ควรเปลี่ยนมาเป็น “ใช้เทคนิค” ให้ลูกกินข้าว ตามคำแนะนำของ Dr Glenn Berall หัวหน้าแผนกกุมารเวชกรรม โรงพยาบาล North New York General Hospital กันดีกว่าค่ะ

ให้ลูกลิ้มลองอาหารหลากหลายตั้งแต่เนิ่นๆ

เมื่อลูกน้อยเริ่มทานซุปข้นๆ และอาหารแข็งได้แล้ว คุณแม่ควรให้ลูกได้ลองทานอาหารที่มีรสชาติและรูปร่างแตกต่างหลากหลาย เด็กจะรู้สึกตื่นเต้นที่ได้รู้จักอาหารหน้าตาแปลกๆ และรับรู้รสชาติใหม่ๆ อยู่เสมอ หากให้ลูกทานอาหารซ้ำเดิม ทุกมื้อ เด็กจะเบื่อ และเริ่มปฏิเสธอาหาร หรือถึงขั้นอาละวาดไม่ยอมกินข้าวไปเลย ดังนั้น การที่คุณพ่อคุณแม่ให้เขาได้ลิ้มลองอาหารที่หลากหลาย ทั้งในแง่ของคุณค่าทางโภชนาการ รูปแบบการปรุง รวมถึงหน้าตาที่น่ารับประทาน ตั้งแต่ลูกเริ่มทานอาหารแข็ง หรืออาหารเสริมอย่างอื่นได้นอกจากนมนั้น จะช่วยให้มื้ออาหารของลูกเป็นช่วงเวลาที่ลูกเฝ้ารอ และยังเพิ่มโอกาสในการที่เขาจะทานอาหารหลากหลายต่อไปจนเขาเป็นผู้ใหญ่ด้วย

พ่อแม่เป็นแบบอย่างที่ดีในการทานอาหาร

เด็กมักจะเลียนแบบพ่อแม่หรือผู้ที่เลี้ยงดูเขา หากเด็กเห็นพ่อแม่ทานอาหารที่หลากหลาย เขาก็จะทำตาม พ่อแม่จึงควรเป็นแบบอย่างที่ดีให้กับลูกน้อย ทานอาหารที่มีประโยชน์และสร้างนิสัยในการรับประทานอาหารที่ดี ดร.เบอรอลกล่าวว่า มีงานวิจัยชิ้นหนึ่งพบว่า พ่อมีอิทธิพลต่อลูกในแง่ของการยอมที่จะรับประทานอาหาร ส่วนแม่มีอิทธิพลต่อลูกในแง่ของการเตรียมอาหาร

ผลวิจัยยังบอกอีกว่า นิสัยการกินในวัยเด็กจะติดตัวไปจนถึงวัยผู้ใหญ่ ดังนั้น การสร้างนิสัยการกินที่ถูกต้องตั้งแต่วัยเด็ก มีผลอย่างยิ่งต่อนิสัยการกินของพวกเขาในอนาคต

เปลี่ยนอาหารให้ลูกทีละอย่าง

เมื่อลูกเริ่มทานอาหารเสริมได้ในวัย 6 เดือน คุณอาจใช้กฎการป้อนอาหารอย่างเดียวกันเป็นเวลา 3-5 วันก่อนเปลี่ยนอาหารชนิดใหม่ให้ลูก เพื่อดูว่าลูกจะแพ้อาหารหรือไม่ แต่ตอนนี้เมื่อลูกเริ่มเข้าสู่วัยเตาะแตะ คุณพ่อคุณแม่อาจลองให้ลูกทานอาหารใหม่หนึ่งอย่างคู่กับอาหารที่ลูกชอบ และค่อยเปลี่ยนไปเรื่อยๆ

คุณพ่อคุณแม่ไม่ต้องเป็นกังวลหากลูกเอามือจับ จิ้ม หรือสูดกลิ่นอาหารนะคะ มันเป็นธรรมชาติของเด็กวัยนี้ที่จะสำรวจสิ่งใหม่ๆ เท่านั้นเอง

ยึดหลักทางสายกลาง และทำใจให้สงบ

ลูกอาจต้องใช้เวลากว่าจะยอมรับอาหารใหม่ๆ คุณแม่ไม่ต้องกังวลใจไปนะคะ ยิ่งบังคับให้ลูกทานเมื่อเขาไม่หิว หรือบังคับให้เขานั่งที่โต๊ะทานข้าว ในขณะที่เขากำลังอารมณ์ไม่ดี ยิ่งทำให้สถานการณ์แย่ลง ในสถานการณ์เช่นนี้ ควรให้ลูกเป็นฝ่ายเลือกว่าเขาอยากทานอะไร

Marie-Hélène Bourdages นักโภชนาการ แนะนำว่า “คุณแม่ควรใช้วิธีจูงใจ ไม่ใช่บังคับ และควรเป็นแบบอย่างในการรับประทานอาหารใหม่ๆ โดยที่ไม่จำเป็นต้องบอกว่าลูกต้องทานอาหารเหล่านั้น” เพราะเด็กในวัยเตาะนั้นจะต่อต้านถ้ารู้สึกว่าโดนบังคับค่ะ

ค่อยๆ เปลี่ยนแปลงด้วยความอดทน

เด็กแต่ละคนมีขั้นตอนพัฒนาการของตัวเอง คุณพ่อคุณแม่ต้องเข้าใจและยอมรับว่า การเปลี่ยนแปลงต่างๆ ในชีวิตของเด็กนั้นต้องใช้ทั้งความอดทน และความยืดหยุ่น ไม่ควรขึ้นเสียง หรือดุที่ลูกไม่ยอมทานอาหารใหม่ๆ เพราะจะทำให้ลูกเกิดทัศนคติที่ไม่ดีต่อการรับประทานอาหาร หากลูกไม่ยอมทานอาหารใหม่ในวันนั้น ให้ลองอีกครั้งในวันถัดไป หรือวันอื่นๆ แทน บางครั้งการปกปิดอาหารด้วยส่วนผสมอื่นๆ ก็อาจจะช่วยคุณพ่อคุณแม่ได้ หากคุณรู้แล้วว่า ลูกชอบหรือไม่ชอบอาหารชนิดไหน

พัฒนาความสามารถของลูกตามวัย

แทนที่จะบังคับให้ลูกทานในสิ่งที่เขาไม่ต้องการ ลองหันมาฝึกพัฒนาการตามวัยของเขาดีกว่า เด็กวัยเตาะแตะควรจะเริ่มใช้ช้อนตักอาหารเข้าปากโดยไม่หกเลอะเทอะมากนักได้แล้ว แม้ลูกจะยังตักอาหารเข้าปากไม่คล่องนัก ยังมีหกเลอะอยู่บ้าง คุณแม่ต้องค่อยๆ ฝึกไปเรื่อยๆ โดยให้ลูกจับช้อนในขณะที่คุณจับมือลูก ค่อยๆ ประคองช้อนเข้าปากลูก ฝึกบ่อยๆ ลูกจะจับจังหวะได้และสามารถตักอาหารเข้าปากเองได้โดยไม่หกในที่สุด

การฝึกให้ลูกตักอาหารเข้าปากด้วยตัวเอง รวมถึงการให้ลูกใช้มือหยิบขนมใส่ปากเอง ลูกจะได้พัฒนาทักษะด้านการเคลื่อนไหว การทำงานประสานกันระหว่าง ตา มือ และปาก

คุณเป็นแม่ที่ใส่ใจการกินของลูกมากแค่ไหน?

ควบคุม: คุณแม่สไตล์นี้มักจะควบคุม บังคับ ผลักดัน หรือแม้แต่ติดสินบนเพื่อให้ลูกทานอาหาร

ยืดหยุ่น: คุณแม่สไตล์นี้ให้ความสำคัญกับการพัฒนาความสามารถของลูก ภายในขอบเขตที่กำหนด

ปล่อยปละละเลย: คุณแม่สไตล์นี้มักเป็นแม่ที่ไม่ค่อยมีเวลาให้ลูก ไม่ได้ใส่ใจกับการสร้างนิสัยการกินที่ดีให้กับตัวเอง ซึ่งมีผลต่อนิสัยการกินของลูกด้วย

ตามใจ: คุณแม่สไตล์นี้อนุญาตให้ลูกกินอาหารอะไรก็ได้ เมื่อไรก็ได้ที่ลูกต้องการ โดยไม่มีข้อจำกัด หรือคำถามใดๆ

แน่นอนว่าแม่ในอุดมคติคือแม่ที่มีสไตล์ยืดหยุ่น เปิดโอกาสให้ลูกควบคุมความสามารถของเขาเองได้ ภายใต้ขอบเขตที่ชัดเจนในการสร้างนิสัยการกินที่ดีให้กับลูก ซึ่งคุณพ่อคุณแม่เองก็ยังคงต้องเรียนรู้ความชอบและไม่ชอบของลูกอยู่ตลอดเวลา ในขณะเดียวกันก็ต้องสรรหาสารพัดวิธีมาจูงใจให้ลูกเพลิดเพลินกับการกินอาหาร ที่แม่ตั้งใจปรุงด้วยความรักและความปรารถนาดีที่จะให้เขาเติบโตอย่างแข็งแรงสมวัย

จาก 4 ตัวเลือกด้านล่าง แม่แบบไหนคือสไตล์ของคุณ

บทความโดย

สิริลักษณ์ อุทยารัตน์

ฝึกลูกกินข้าว

เรื่องแนะนำ