อาหารเสริมหลัง 6 เดือน เริ่มอาหารเสริมลูกด้วยเมนูไหนดี ตารางอาหารเสริมทารก 6 เดือน เจ้าหนูเริ่มหม่ำอะไรก่อนถึงจะดี วิธีป้อนข้าวลูก 6 เดือน พร้อมเทคนิกให้เจ้าตัวน้อยยอมกิน
ทำไมต้องเริ่มอาหารเสริมหลัง 6 เดือน
พญ.ภณิดา แสวงศักดิ์ กุมารแพทย์ด้านโรคทางเดินอาหารและโรคตับในเด็ก ศูนย์สุขภาพเด็ก รพ.พญาไท 3 อธิบายถึงเหตุผลทำไมต้องเริ่มอาหารเสริมหลัง 6 เดือนว่า
- ช่วงอายุ 6 เดือนแรกทารกจะได้รับสารอาหารเพียงพอสำหรับการเจริญเติบโตจากน้ำนมแม่หรือนมดัดแปลงสำหรับทารก
- ทารกอายุก่อน 6 เดือน ยังไม่พร้อมสำหรับสำหรับการย่อยอาหารอื่นนอกจากนม เนื่องจากยังมีน้ำย่อยสำหรับย่อยแป้ง โปรตีน และไขมันยังไม่เพียงพอ น้ำย่อยดังกล่าวจะเพิ่มขึ้นเมื่ออายุ 4 – 5 เดือน
- ทารกอายุก่อน 4 – 6 เดือน ยังมีพฤติกรรมห่อปากและเอาลิ้นดุนอาหารออกมา ทำให้ไม่สามารถใช้ลิ้นช่วยตวัดเพื่อกลืนอาหารกึ่งแข็งกึ่งเหลวได้
- ไตของทารกแรกเกิดยังไม่สามารถขับถ่ายของเสียได้ดีเหมือนผู้ใหญ่ โดยอัตราการกรองของไตจะเพิ่มขึ้นตามอายุจนเท่าผู้ใหญ่ที่อายุ 2 ปี
ดังนั้น ควรเริ่มให้อาหารตามวัยเมื่อทารกอายุ 6 เดือน เนื่องจากนมแม่อย่างเดียวไม่เพียงพอต่อการเจริญเติบโตของทารก และทารกมีความพร้อมที่จะรับอาหารอย่างอื่นนอกจากนมแม่ได้
ก่อนเริ่มอาหารเสริมหลัง 6 เดือน ลูกต้องพร้อม!
วิธีสังเกตว่าลูกพร้อมจะกินอาหารเสริมแล้ว
- ลูกตั้งคอตรงได้แล้ว หากทารกมีกล้ามเนื้อคอที่แข็งแรง บังคับกล้ามเนื้อส่วนนี้ได้เอง จะทำให้ทานอาหารเสริมได้ดีกว่าทารกที่ยังตั้งคอตรงด้วยตัวเองไม่ได้ ซึ่งเสี่ยงต่อการสำลัก นอกจากนี้ ยังต้องสังเกตด้วยว่า ลูกนั่งได้ด้วยตัวเองแล้วหรือยัง ถ้าลูกนั่งเองได้ (หรือนั่งได้หลังตรงด้วยการประคองของแม่) จะช่วยให้ทานอาหารได้ง่ายและไม่ค่อยสำลัก
- ลูกคอยมองเวลาพ่อแม่กินอาหาร หากลูกเริ่มสนใจว่าพ่อแม่กินอะไรแล้วแสดงท่าทางอยากทาน ลองเอาช้อนคันเล็ก ๆ ใส่ปากลูก ถ้าลูกไม่เอาลิ้นดันหรือคายออกมา แสดงว่าร่างกายลูกพร้อมแล้ว เพราะโดยธรรมชาติ ทารกจะดันสิ่งที่เอาเข้าปากออกมา ซึ่งจะทำแบบนี้จนถึงช่วงอายุประมาณ 4 เดือน
- ลูกมีน้ำหนักตัวราว ๆ สองเท่าของน้ำหนักแรกเกิด ถ้าลูกเริ่มมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น ประกอบกับทานนมแม่มากขึ้น หิวบ่อย ๆ ร้องไห้ขอกินนมถี่ ๆ ก็สะท้อนว่า ลูกเริ่มต้องการอาหารมากขึ้น นอกเหนือจากนมแม่
อาหารเสริมทารก 6 เดือน
- ยังคงให้ลูกน้อยกินนมแม่อยู่
- สำหรับแม่ต้องให้ลูกน้อยกินนมผสม ควรให้ครั้งละ ประมาณ 4 – 6 ออนซ์
- จำนวนนมที่ควรให้ คือ 6 – 8 มื้อ
- อาจจะเริ่มให้อาหาร 1 มื้อ โดยเริ่มจากอาหารบดก่อน เช่น ข้าวบดหรือกล้วยบด แล้วลองป้อนดูว่าลูกกลืนได้หรือไม่ ถ้าไม่ได้ควรเว้นการเริ่มให้อาหารลูกไว้ก่อน
อาหารเสริมทารก 6 – 9 เดือน
- หากคุณแม่สามารถให้นมลูกได้ ก็ให้ได้อย่างต่อเนื่อง
- สำหรับแม่ต้องให้ลูกน้อยกินนมผสม ควรให้ครั้งละ ประมาณ 5 – 6 ออนซ์ จำนวน 4 – 5 มื้อต่อ 24 ชม.
- อาหารที่ให้ลูกทานต้องครบ 5 หมู่ แต่ต้องไม่มีการปรุงแต่งรสชาติ
- ควรเริ่มให้ลูกน้อยกินผลไม้สด หากเป็นน้ำผลไม้ ไม่ควรกินเกิน 2 – 4 ออนซ์ต่อวัน
- ควรให้ลูกทานอาหารวันละ 1 – 2 มื้อ สำหรับเด็ก 6 – 7 เดือน และควรให้ลูกทานอาหารวันละ 2 มื้อ สำหรับเด็ก 8 – 9 เดือน
อาหารเสริมทารก 9 – 12 เดือน
- หากคุณแม่สามารถให้นมลูกได้ ก็ให้ได้อย่างต่อเนื่อง
- สำหรับแม่ต้องให้ลูกน้อยกินนมผสม ควรให้ครั้งละ ประมาณ 6 – 8 ออนซ์ จำนวน 3 – 5 มื้อต่อ 24 ชม.
- อาหารที่ให้ลูกทานต้องครบ 5 หมู่ แต่ต้องไม่มีการปรุงแต่งรสชาติ
- ให้ลูกน้อยกินผลไม้สด หากเป็นนำผลไม้ ไม่ควรกินเกิน 2 – 4 ออนซ์ต่อวัน
- ควรให้ลูกทานอาหารวันละ 2 มื้อ สำหรับเด็ก 9 เดือน และควรให้ลูกทานอาหารวันละ 3 มื้อ สำหรับเด็ก 10 – 12 เดือน
- ฝึกให้ลูกดื่มนมจากกล่องหรือแก้ว และพยายามให้ลูกเลิกกินนมตอนกลางคืน รวมถึงเลิกขวดนมด้วย
- ควรฝึกให้ลูกหยิบอาหารทานเอง แต่เริ่มจากอาหารนิ่มก่อน ระวังอย่าให้อาหารจำพวกเม็ดเพราะอาจทำให้ติดคอได้
ผักเเละผลไม้ที่ควรเอาไปเป็นอาหารเสริม
ผักโขม อุดมไปด้วยคลอโรฟิลล์ซึ่งเป็นเม็ดสีเขียวที่พบในพืชที่ช่วยป้องกันและรักษาโรคโลหิตจาง ผักโขมเป็นแหล่งที่ดีของเบต้าแคโรทีนและวิตามินซีดังนั้นอย่าต้มให้สุกเกินไปมิฉะนั้นคุณจะทำลายเนื้อหาจำนวนมาก แต่ถึงแม้จะมีความคิดเห็นที่เป็นที่นิยม – และป๊อปอาย – ก็ไม่ใช่แหล่งเหล็กที่ดีเป็นพิเศษ
บร็อคโคลี เป็นราชาซุปตาร์ผักเพื่อสุขภาพ สารพฤกษเคมีมีคุณสมบัติที่สำคัญโดยเฉพาะอย่างยิ่งในการต่อต้านมะเร็ง เป็นแหล่งวิตามินซีและเบต้าแคโรทีนที่ดีเยี่ยม ยิ่งดอกย่อยมีสีเข้มเท่าใดก็จะยิ่งมีสารต้านอนุมูลอิสระมากขึ้นเท่านั้น ควรนึ่งบร็อคโคลีเพราะการต้มให้ปริมาณวิตามินซีลดลงเกือบครึ่งหนึ่ง บร็อคโคลีรับประทานสัปดาห์ละ 3 ครั้งเชื่อว่าจะลดความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็ง เนื่องจากบรอกโคลีมีกลูโคซิโนเลตซึ่งกระตุ้นการผลิตเอนไซม์ต้านมะเร็ง
แครอท มีคุณค่าทางโภชนาการมากขึ้นเมื่อปรุงสุกซึ่งแตกต่างจากผักอื่น ๆ การปรุงอาหารเป็นการเปิดเซลล์พืชเพื่อให้สารต้านอนุมูลอิสระและสารเคมีจากพืชอื่น ๆ สามารถดูดซึมได้ดีขึ้นมาก แครอทมีแคโรทีนจำนวนมากซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ทำให้แครอทมีสีส้ม
มะเขือเทศ มีไลโคปีนซึ่งเป็นเม็ดสีทรงพลังที่สำคัญในการป้องกันมะเร็ง ผู้ชายที่มีไลโคปีนในระดับสูงในแหล่งสะสมไขมันมีโอกาสเป็นโรคหัวใจวายได้ถึงครึ่งหนึ่ง มะเขือเทศอุดมไปด้วยไลโคปีนและโพแทสเซียมซึ่งมีความสำคัญต่อสุขภาพของเลือดและช่วยต่อต้านผลเสียของเกลือ ปัจจัยหนึ่งของการมีสุขภาพที่ดีของชาวเมดิเตอร์เรเนียนอาจเป็นเพราะอาหารของพวกเขาอุดมไปด้วยผลไม้และผักรวมทั้งมะเขือเทศ
ราสเบอร์รี่ อุดมไปด้วยวิตามินซีซึ่งจำเป็นสำหรับการเจริญเติบโตผิวหนังกระดูกและฟันที่แข็งแรงและยังช่วยให้ร่างกายดูดซึมธาตุเหล็กจากอาหาร ราสเบอร์รี่มีกรดโฟลิกและสังกะสีสูงกว่าผลไม้ส่วนใหญ่
เมนูอาหารเสริมลูกน้อยวัย 6 เดือน
- แรกเริ่ม อาจให้ ข้าวขาว / ผักเขียว /เนื้อไก่ หมู ปลาน้ำจืด ที่แพ้กันน้อย
- เริ่มอาหารใหม่ทีละอย่าง ทุก 3 – 5 วัน เพื่อสังเกตอาการแพ้
- ไข่แดงต้มสุกแนะนำหลัง 6 เดือน
- ไข่ขาวและแป้งสาลีที่แพ้บ่อย อาจรอไป ให้หลัง 1 ขวบ เพราะในไข่ขาวมีโปรตีนที่ลูกอาจจะแพ้ได้มากกว่า
- อาหารทะเล แพ้บ่อย อาจรอไปให้หลัง 1 – 2 ขวบ
- ถั่วลิสง ควรให้หลัง 3 ขวบ เพราะนอกจากแพ้บ่อยแล้ว ยังอาจสำลักอุดกั้นทางเดินหายใจในเด็กเล็ก
การเตรียมอาหารสำหรับเด็ก
ผัก
ล้างและลอกผิวจากผัก เอาเมล็ดหรือหลุม หั่นเป็นชิ้นเล็ก ๆ แล้วนึ่งในน้ำเดือด หรือล้างผักแล้วใช้ส้อมจิ้มผิวหนังหลาย ๆ จุดแล้วอบจนนิ่ม เอาผิวหนังออก ใส่ผักที่ปรุงแล้วลงในชามเติมน้ำเล็กน้อย แล้วบดด้วยส้อมหรือที่บดมันฝรั่ง
ผลไม้
เลือกผลไม้สุก ล้างและปอกเปลือกแล้วเอาหลุมและเมล็ดออก หั่นเป็นชิ้น ผลไม้เนื้อนิ่มเช่นกล้วยอะโวคาโดและพีชสามารถบดด้วยส้อมหรือมันฝรั่งบด ปรุงผลไม้เนื้อแน่นเช่นแอปเปิ้ลก่อน ล้างและปอกเปลือกแล้วเอาหลุมและเมล็ดออก ฝานหรือหั่นเป็นชิ้นเล็ก ๆ ต้มในน้ำเล็กน้อยจนนิ่ม บดด้วยส้อมหรือที่บดผัก
เนื้อสัตว์และทางเลือก
เนื้อสัตว์ควรบดและสามารถต้มหรือลวกได้ ปลาสามารถลวกหรืออบได้ เมื่อสุกให้เอาหนังและกระดูกออกก่อนที่จะใช้ส้อมจิ้มปลา เนื้อสัตว์และปลามักจะกินง่ายกว่าสำหรับทารกหากผสมกับอาหารอื่น ๆ เช่นข้าวหรือมันฝรั่ง ถั่วที่ปรุงสุกดีแล้ว เช่น ถั่วเลนทิลหรือไข่ต้มสุกสามารถบดด้วยส้อมหรือมันฝรั่งบด เติมน้ำเล็กน้อยให้ชุ่ม
วิธีป้อนข้าวลูก 6 เดือน
- เริ่มอาหารเสริมหลัง 6 เดือนด้วยคำเล็ก ๆ อาหารเสริมหลัง 6 เดือน ลูกอาจจะกินได้เพียง 1 – 2 ช้อน เมื่อลูกมีท่าทางว่าจะรับอาหารเพิ่มได้ก็ค่อยป้อนเพิ่ม โดยอาหารนั้นต้องบดละเอียด เพราะกว่าเหงือกลูกจะแข็งแรงก็คงประมาณ 8 เดือน ค่อยบดอาหารเพียงหยาบ ๆ
- คอยสังเกตอาการลูก ถ้าป้อนแล้ว ลูกหันหน้าหนี หรือดุนอาหารออกจากปาก ก็อย่าไปยัดเยียด
- เพิ่มเมนูอาหารเสริมลูกน้อยทีละอย่าง ให้ลูกทดลองกินอาหารเสริมเพิ่มจากนมแม่ทีละชนิด เพื่อให้ทารกค่อย ๆ เรียนรู้รสชาติอาหาร และเป็นการสังเกตอาการแพ้อาหารของลูกได้ด้วย
- ให้ลูกเรียนรู้การกินผักก่อนผลไม้ ลูกจะได้คุ้นเคยกับผักที่รสชาดอ่อนกว่า และผลไม้ยังรสชาดหวาน ถ้าลูกกินเร็วจะชินกับรสหวาน
- อาหารเสริมหลัง 6 เดือนต้องไม่ปรุงรส เพื่อไม่ให้ลูกได้รับโซเดียม หรือน้ำตาลมากเกินความต้องการของร่างกาย ทั้งยังช่วยไม่ให้ทารกติดรสชาด หวาน เค็ม ที่อาจก่อให้เกิดโรคภัยในอนาคตได้
เทคนิกให้เจ้าตัวน้อยยอมกินอาหารเสริมหลัง 6 เดือน
สร้างบรรยากาศให้สนุกไม่น่าเบื่อ หรือดูตึงเครียดเกินไป แต่ไม่ควรเริ่มด้วยการเปิดทีวี ให้ลูกดูมือถือ หรือเล่นแท็บเล็ต เพราะสิ่งเหล่านี้จะเบี่ยงเบนความสนใจของลูกได้ และควรเลือกใช้อุปกรณ์น่ารัก ๆ มาหลอกล่อลูก เช่น ผ้ากันเปื้อนลายการ์ตูน หรือช้อนสีสวย ๆ
ย้ำอีกครั้งว่า การให้ลูกทานอาหารเสริมหลัง 6 เดือน ต้องเริ่มให้อาหารเพียง 1 มื้อ โดยเริ่มจากอาหารบดก่อน แล้วลองป้อนดูว่าลูกกลืนได้หรือไม่ ถ้าไม่ได้ควรเว้นการเริ่มให้อาหารลูกไว้ก่อน และปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เนื่องจากทารกบางคนก็เริ่มอาหารเสริมได้ช้ากว่าทารกคนอื่น ๆ
บทความที่เกี่ยวข้อง: ทานอาหารให้เหมาะสมตามช่วงวัย สำหรับทารกแรกเกิด ถึง 1 ปี
บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ:
เมื่อลูกเป็นโรคแพ้อาหารทุกอย่าง ฝันร้ายที่ต้องผ่านไปให้ได้เพื่อลูก
จะรู้ได้อย่างไรว่าทารกกินนมอิ่มแล้ว ป้องกัน Overfeeding
ควรให้นมลูกถึงเมื่อไหร่ ควรเปลี่ยนจากขวดเป็นแก้วตอนไหน ควรเสริมอาหารเสริมเมื่อไหร่
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
TAP Awards 2025
อยากท้อง
แม่ท้อง แม่ให้นม
แม่ผ่าคลอด
หลังคลอด
สุขภาพและโภชนาการ
ลูก
ชีวิตครอบครัว
การศึกษา
ผู้หญิง
ไลฟ์สไตล์
คอมมูนิตี้
ของรางวัล
VIP Parents
