เรื่องราวของ ระบบสุริยะ ที่ดูเหมือนเป็นเรื่องไกลตัว แต่การเรียนรู้จะทำให้เราได้รู้จักโลกใบนี้ที่เราอาศัยอยู่ได้มากยิ่งขึ้น และประกอบด้วยดาวไหน มีลักษณะอย่างไร มาค้นคว้าหาคำตอบไปด้วยกันเลยค่ะ
ระบบสุริยะ คืออะไร?
“ระบบสุริยะ” เป็นคำที่เราใช้เรียกเฉพาะระบบดาวเคราะห์ที่มีดาวโลก (ที่เราอาศัยอยู่) เป็นสมาชิก ซึ่งจะหมายถึง วงโคจรที่เรายึดพระอาทิตย์เป็นศูนย์กลางนั่นเอง ดังนั้นเราจะไม่เรียกระบบนี้ว่าจักรวาล แม้ว่าหลายคนมักจะพูดกันติดปากว่า “ระบบสุริยะจักรวาล” ซึ่งไม่ถูกต้อง
คลิปจาก:GrandMaster TV
การเกิดระบบสุริยะ
โดย Pierre Simon Laplace ได้เสนอทฤษฎีจุดกำเนิดของระบบสุริยะ ไว้เมื่อปี ค.ศ.1796 กล่าวว่า “ในระบบสุริยะจะมีมวลของก๊าซรูปร่างเป็นจานแบน ๆ ขนาดมหึมาหมุนรอบตัวเองอยู่ ในขณะที่หมุนรอบตัวเองนั้นจะเกิดการหดตัวลง เพราะแรงดึงดูดของมวลก๊าซ ซึ่งจะทำให้อัตราการหมุนรอบตัวเอง มีความเร็วสูงขึ้นเพื่อรักษาโมเมนตัมเชิงมุม (Angular Momentum) ในที่สุด เมื่อความเร็ว มีอัตราสูงขึ้น จนกระทั่งแรงหนีศูนย์กลางที่ขอบของกลุ่มก๊าซมีมากกว่าแรงดึงดูด ก็จะทำให้เกิดมีวงแหวนของกลุ่มก๊าซแยกตัวออกไปจากศูนย์กลางของกลุ่มก๊าซเดิม”
ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะมีกี่ดวง?
สุริยะ มีความหมายเดียวกับคำว่า พระอาทิตย์ ดังนั้นคำว่า “ระบบสุริยะ” (Solar System) จึงหมายถึง ระบบ หรือวงจรที่มีพระอาทิตย์เป็นเกณฑ์หลัก หรือเป็นจุดศูนย์กลาง โดยเราจะเรียกพระอาทิตย์ว่า “ดาวฤกษ์” และมี “ดาวเคราะห์” (Planet) เป็นบริวารโคจรอยู่โดยรอบถึง 8 ดวง ด้วยกัน ซึ่งดาวแต่ละดวงจะมีลักษณะที่แตกต่างกันออกไปขึ้นอยู่กับสภาวะ และตำแหน่งของดาวแต่ละดวง
โดยดาวเคราะห์ทั้ง 8 ดวง ประกอบไปด้วย ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก ดาวอังคาร ดาวพฤหัส ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และ ดาวเนปจูน ซึ่งดาวแต่ละดวงจะมีบริวารที่เป็นดวงจันทร์ (Moon of Sattelites) เป็นบริวารในวงโคจรของดาวดวงนั้น ๆ แต่จะมีเพียงดาวสองดวงที่จะไม่มีดวงจันทร์อยู่ด้วย นั่นก็คือ ดาวพุธ และดาวศุกร์
บทความที่น่าสนใจ : 10 การทดลองทำกับลูกที่บ้านเพื่อให้ลูกสนใจวิทยาศาสตร์
ดาวเคราะห์แต่ละดวงมีลักษณะอย่างไร?
ทั้งนี้เราจะเรียงลำดับของดาวเคราะห์ทั้ง 8 ดวง โดยใช้เกณฑ์ของพระอาทิตย์เป็นหลัก ได้แก่
1. ดาวพุธ (Mercury)
ดาวพุธเป็นดาวเคราะห์ที่มีขนาดเล็กที่สุดในระบบสุริยะ และอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์มากที่สุด เป็นหนึ่งในดาวที่ไม่มีดวงจันทร์เป็นบริวาร ซึ่งเราจะสามารถสังเกตดาวพุธได้ด้วยตาเปล่าในช่วงใกล้ค่ำ และช่วงรุ่งเช้า
ดาวพุธจะหมุนรอบตัวเองจากทางทิศตะวันตกไปยังทิศตะวันออก โดยจะกินเวลาประมาณ 58-59 วัน และใช้เวลาเพียง 88 วัน ในการโคจรรอบดวงอาทิตย์ 1 รอบ
2. ดาวศุกร์ (Venus)
ดาวศุกร์ หรือเรามักจะเรียกว่า “ดาวประจำเมือง” (Evening Star) เนื่องจาก เราจะสามารถมองเห็นดาวศุกร์ได้ด้วยตาเปล่า โดยการมองไปทางขอบฟ้าทางด้านทิศตะวันตกในเวลาใกล้ค่ำ และสังเกตเห็นที่ขอบฟ้าทางด้านทิศตะวันออกในช่วงเช้าซึ่งเราจะเรียกว่า “ดาวรุ่ง” (Morning Star)
ดาวศุกร์อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์เป็นลำดับที่ 2 รองจากดาวพุธ แต่กลับเป็นดาวที่มีอุณหภูมิที่สูงมากกว่าดาวพุธ แม้ว่าจะอยู่ไกลกว่า เนื่องจาก ดาวศุกร์มีชั้นบรรยากาศที่ประกอบไปด้วยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์หนาแน่น ทำให้ความร้อนไม่สามารถกระจายออกมาได้ ส่งผลให้เกิดการสะสมอุณหภูมิความร้อนอย่างต่อเนื่อง และดาวศุกร์ ก็เป็นอีกหนึ่งดาวในระบบสุริยะที่ไม่มีดวงจันทร์เป็นดาวบริวาร
3. โลก (Earth)
เชื่อกันว่า “โลก” เป็นดาวเคราะห์เพียงดวงเดียวในระบบสุริยะที่มีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ เนื่องจากโลก มีชั้นบรรยากาศ และมีระยะห่างจากดวงอาทิตย์ที่เหมาะสม ทำให้เกิดการเจริญเติบโต และดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ มากมาย โดยนักดาราศาสตร์ได้อธิบายเกี่ยวกับการกำเนิดของโลกว่า เป็นการรวมตัวของกลุ่มก๊าซ และมีการเคลื่อนที่ของก๊าซต่าง ๆ ที่มีความสลับซับซ้อนมาก และมีดวงจันทร์เป็นบริวารหมุนรอบ 1 ดวง
4. ดาวอังคาร (Mars)
ถึงแม้ว่าดาวอังคาร จะอยู่ห่างจากโลกของเราเพียง 35 ล้านไมล์ และ 234 ล้านไมล์ จากดวงอาทิตย์ แต่เป็นเพราะวงโคจรของดวงอาทิตย์ มีลักษณะเป็นวงรี ทำให้พื้นผิวของดาวอังคารมักจะมีปรากฎการณ์เมฆ และพายุฝุ่นอยู่เสมอ
ซึ่งนักวิทยาศาสตร์หลายรายมักจะให้ความสนใจกับดาวอังคารเป็นอย่างมาก นั่นเป็นเพราะ ลักษณะและองค์ประกอบโดยรวมของดาวอังคาร มีความใกล้เคียงกับโลกมากที่สุด โดยเฉพาะลักษณะของการโคจรหมุนรอบตัวเอง เช่น มีระยะเวลาหมุนรอบตัวเอง 1 วัน โดยเฉลี่ยประมาณ 24.6 ชั่วโมง และโคจรรอบดวงอาทิตย์ครบรอบในช่วงเวลา 1 ปี ซึ่งมีความใกล้เคียงกับโลกของเราอย่างมาก แต่ดาวอังคารจะมีดวงจันทร์ เป็นดาวบริวารถึง 2 ดวง ด้วยกัน
บทความที่น่าสนใจ : ท้องฟ้าจำลอง พาเด็ก ๆ เที่ยวพิพิธภัณฑ์ศึกษาเรื่องดาว ดูดวงกลางกรุงฯ
5. ดาวพฤหัสบดี (Jupiter)
ในกลุ่มดาวเคราะห์ทั้ง 8 ดวง ดาวพฤหัสบดี นับว่าเป็นดาวเคราะห์ที่ใหญ่ที่สุด และอยู่ห่างจากพระอาทิตย์เป็นลำดับที่ 5 โดยดาวพฤหัสจะหมุนรอบตัวเอง 1 รอบใช้เวลาเพียง 9.8 ชั่วโมง โดยเฉลี่ย ซึ่งถือว่าเป็นการหมุนรอบตัวเองที่เร็วที่สุด ในบรรดาดาวเคราะห์ทั้งหมด และใช้เวลาในการโคจรรอบดวงอาทิตย์ถึง 12 ปี
กลุ่มนักดาราศาสตร์ได้อธิบายเกี่ยวกับดาวพฤหัสว่า เป็นกลุ่มก้อนก๊าซ หรือของเหลวขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นดาวที่ไม่มีส่วนที่เป็นของแข็งเหมือนพื้นดินเช่นเดียวกับโลก ซึ่งดาวพฤหัสนี้ เป็นดาวเคราะห์ที่มีดวงจันทร์เป็นบริวารมากถึง 16 ดวง
6. ดาวเสาร์ (Saturn)
ดาวเสาร์เป็นดาวที่มีลักษณะเฉพาะ ชัดเจน โดดเด่น และจดจำได้ง่าย นั่นเป็นเพราะเป็นดาวเคราะห์ที่มีวงแหวนล้อมรอบ ซึ่งวงแหวนดังกล่าวเป็นลักษณะของอนุภาคเล็ก ๆ หลากหลายชนิดรวมตัวกัน และหมุนรอบดาวเสาร์ ซึ่งวงแหวนดังกล่าวมีด้วยกันถึง 3 ชั้น
เป็นดาวที่ประกอบไปด้วยก๊าซ และของเหลว ซึ่งสีของดาวดวงนี้ค่อนข้างเหลือง และใช้เวลาในการหมุนรอบตัวเองเพียง 10.2 ชั่วโมง และใช้เวลาในการโคจรรอบดวงอาทิตย์ถึง 29 ปีต่อรอบ
ความโดดเด่นอีกอย่างหนึ่งของดาวเสาร์นั่นก็คือ ดาวดวงนี้แม้จะมีดวงจันทร์เป็นดาวบริวารเพียงดวงเดียวเท่ากับโลกของของเรา แต่ดวงจันทร์ของดาวเสาร์นั้น จัดว่าเป็นดวงจันทร์ที่มีความใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ ซึ่งมีชื่อว่า “Titan”
7. ดาวยูเรนัส (Uranus)
เป็นดาวเคราะห์อีกหนึ่งดวงที่ประกอบไปด้วยก๊าซ และของเหลว เช่นเดียวกับดาวพฤหัส ดาวเสาร์ และดาวเนปจูน โดยดาวยูเรนัส จะใช้เวลาหมุนรอบตัวเอง 16.8 ชั่วโมง และใช้เวลาถึง 84 ปี ในการโคจรรอบดวงอาทิตย์ 1 รอบ ซึ่งมีดวงจันทร์เป็นดาวบริวารด้วยกัน 2 ดวง
8. ดาวเนปจูน (Neptune)
ดาวเนปจูน ซึ่งคนไทยมักจะเรียกดาวดวงนี้ว่า “ดาวเกตุ” เป็นดาวเคราะห์ลำดับสุดท้ายในระบบสุริยะ ซึ่งชื่อว่า “เนปจูน” นั้น ถูกตั้งชื่อตามเทพเจ้าแห่งท้องทะเลของโรมันเหนือ เนื่องจากดาวเคราะห์ดวงนี้มีพื้นผิวเป็นสีน้ำเงิน สาเหตุเกิดจากชั้นบรรยากาศผิวด้านนอกเป็น ไฮโดรเจน ฮีเลียม และมีเทน และเนื่องจากตำแหน่งดาวดวงนี้อยู่ห่างจากพระอาทิตย์มาก จึงทำให้อุณหภูมิพื้นผิวจะอยู่ประมาณ -220 องศาเซลเซียส อีกทั้งมีกระแสลมที่รุนแรงถึง 2500 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ซึ่งถือว่ามีความหนาวเย็นอย่างมาก
แต่ในทางกลับกัน กลับมีหิน และก๊าซร้อน อยู่บริเวณแกนกลางภายในของดาวเนปจูน ซึ่งมีอุณหภูมิสูงถึง 7.000 องศาเซลเซียส ซึ่งร้อนกว่าพื้นผิวของดวงอาทิตย์ และดาวเนปจูนจัดว่ามีเส้นผ่าศูนย์กลางใหญ๋เป็นอันดับ 4 รองจากดาวพฤหัส ดาวเสาร์ และดาวยูเรนัส และมีมวลหนาแน่นเป็นลำดับ 3 รองจากดาวพฤหัส และดาวเสาร์
ดาวพลูโตหายไปไหน?
หลายคนคงสงสัยว่า เราเคยได้ยินชื่อของดาวพลูโตอยู่ในระบบสุริยะมาตลอด แล้วทำไมอยู่ ๆ ถึงไม่มีการพูดถึงดาวดวงนี้ นั่นเป็นเพราะ เดิมที ดาวพลูโต เคยเป็นดาวบริวารในระบบสุริยะลำดับที่ 9 แต่เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ.2549 ทางสมาพันธ์ดาราศาสตร์สากล หรือไอเอยู (International Astronomical Union’s : IAU) ได้มีการโหวตให้นำดาวพลูโตออกจากระบบสุริยะ เพราะมีความคิดเห็นว่า ดาวพลูโตนั้น มีคุณสมบัติโดยรวมอยู่ในเกณฑ์ของ “ดาวเคราะห์แคระ” เท่านั้น ชื่อของดาวพลูโต จึงถูกถอดออกจากกลุ่มดาวเคราะห์ในระบบสุริยะนั่นเอง
เพลงระบบสุริยะ ดาวเคราะห์
บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ :
ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ดาบ 2 คม ที่มีทั้งโทษ และประโยชน์ต่อเรา
“อวกาศ” สถานที่แห่งปริศนา ทำไมเด็ก ๆ จึงชอบเป็นชีวิตจิตใจ
รวม 6 ศูนย์วิทยาศาสตร์ ในกรุงเทพ และใกล้กรุงเทพ สำหรับเด็ก ไปได้ทั้งบ้าน !
ที่มา : scienceforfunnn, thairath
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
TAP Awards 2025
อยากท้อง
แม่ท้อง แม่ให้นม
แม่ผ่าคลอด
หลังคลอด
สุขภาพและโภชนาการ
ลูก
ชีวิตครอบครัว
การศึกษา
ผู้หญิง
ไลฟ์สไตล์
วิดีโอ
คอมมูนิตี้
ของรางวัล
VIP Parents
