ข่าวดี! วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูก ทางเลือกใหม่ ประสิทธิภาพสูง ลูกไม่ต้องเจ็บตัว

วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูก ไม่ต้องฉีด ไม่เจ็บตัว ป้องกันสูง 88% ลดนอน รพ. 63% สะดวกสำหรับเด็ก 2 ปี – 49 ปี ทางเลือกใหม่สำหรับคนกลัวเข็ม

ในแต่ละปี ไข้หวัดใหญ่ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงและอาจถึงขึ้นเสียชีวิต โดยเฉพาะในกลุ่มที่ร่างกายเปราะบาง เช่น เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ คุณแม่ตั้งครรภ์ หรือผู้ที่มีโรคประจำตัว การพาลูกๆ และคนในครอบครัวไปรับวัคซีนทุกปี จึงเป็นวิธีลดความเสี่ยงที่ดีที่สุดเลยนะคะ เพราะช่วยลดโอกาสติดเชื้อ ลดการนอนโรงพยาบาล และลดการเสียชีวิตได้ค่ะ

แต่ปัญหาที่คุณแม่หลายคนหนักใจ คือวัคซีนแบบฉีดมักทำให้เด็กๆ กลัวเข็ม พอจะฉีดทีไรก็ดิ้นและร้องไห้จนน่าสงสารเลยใช่ไหมคะ

แต่ตอนนี้ไม่ต้องกังวลแล้วค่ะ! เพราะปัจจุบันมีทางเลือกใหม่ วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูก ลูกน้อยไม่ต้องเจ็บตัวจากการฉีดอีกต่อไป จึงตอบโจทย์เด็กๆ และทุกคนที่กลัวเข็มมากๆ เลยค่ะ

วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูก คืออะไร?

วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูก คือวัคซีนทางเลือกใหม่ ที่ใช้วิธีพ่นละอองยาเข้าโพรงจมูกแทนการฉีดเข้ากล้ามเนื้อ ทำให้สะดวกและไม่ต้องเจ็บตัว จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับเด็กและผู้ที่กลัวเข็ม

วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูกทำงานอย่างไร?

วัคซีนชนิดนี้เป็น “วัคซีนชนิดเชื้อเป็นอ่อนฤทธิ์” (Live Attenuated Influenza Vaccine – LAIV) ซึ่งมีจุดเด่นสำคัญ 2 ข้อคือ

1. เลียนแบบการติดเชื้อตามธรรมชาติ: ตัววัคซีนจะกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันได้ดี คล้ายกับการเกิดภูมิเมื่อเราติดเชื้อไข้หวัดใหญ่จริงๆ
2. สร้างภูมิคุ้มกันที่ด่านแรก: เนื่องจากวัคซีนถูกพ่นเข้าโพรงจมูกโดยตรง จึงช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกันที่เยื่อบุโพรงจมูก ซึ่งเป็นด่านแรกที่ไวรัสจะเข้าสู่ร่างกาย ทำให้สามารถป้องกันการติดเชื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ

วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูกเหมาะกับใคร?

วัคซีนนี้เหมาะสำหรับผู้ที่มีสุขภาพแข็งแรง อายุระหว่าง 2 – 49 ปี ที่ต้องการทางเลือกในการป้องกันไข้หวัดใหญ่ที่สะดวกสบายและไม่ต้องเจ็บตัว

เนื่องจากเด็กเล็ก (อายุ 2 ปีขึ้นไป) มักกลัวเข็มและการฉีดยา รวมถึงวัยรุ่นและผู้ใหญ่หลายคนก็มีความกังวลเช่นกัน วัคซีนแบบพ่นจมูกจึงเป็นทางออกที่ช่วยลดความเครียด ทำให้การรับวัคซีนเป็นเรื่องง่ายขึ้นสำหรับทุกคนในกลุ่มอายุดังกล่าว

หากไม่แน่ใจว่าตนเองจัดอยู่ในกลุ่มที่รับวัคซีนนี้ได้หรือไม่ หรือมีโรคประจำตัว แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเหมาะสมและความปลอดภัยก่อนเสมอนะคะ

ข้อดีของวัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูก มีอะไรบ้าง?

วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูก ไม่ได้เป็นแค่ทางเลือกสำหรับคนที่กลัวเข็มเท่านั้น แต่ยังมีจุดเด่นที่น่าสนใจอีกหลายด้าน ดังนี้

1. สะดวก ไม่ต้องเจ็บตัว จุดเด่นที่สุดคือใช้งานง่าย เพียงพ่นละอองวัคซีนเข้าโพรงจมูกแทนการฉีด จึงช่วยลดความกลัวและความวิตกกังวล ทำให้การรับวัคซีนเป็นเรื่องง่ายขึ้น โดยเฉพาะในเด็กและผู้ใหญ่ที่กลัวเข็ม
2. กระตุ้นภูมิคุ้มกันที่ด่านแรก (เลียนแบบธรรมชาติ) เนื่องจากวัคซีนใช้วิธีพ่นเข้าจมูก จึงสามารถกระตุ้นภูมิคุ้มกันที่เยื่อบุโพรงจมูกได้โดยตรง ซึ่งเป็นด่านแรกที่ไวรัสใช้เข้าสู่ร่างกาย และยังเลียนแบบการติดเชื้อตามธรรมชาติ ช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกันได้หลายระบบ (ทั้งภูมิคุ้มกันแบบเซลล์และในกระแสเลือด) ทำให้ร่างกายตอบสนองต่อไวรัสได้รวดเร็ว
3. ประสิทธิภาพสูง โดยเฉพาะในเด็ก มีงานวิจัยพบว่าวัคซีนแบบพ่นจมูกมีประสิทธิภาพสูงในการป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและวัยรุ่น ซึ่งพบว่าป้องกันได้สูงถึง 88%
4. ระยะเวลาการป้องกันอาจนานกว่า มีการศึกษาพบว่า ภูมิคุ้มกันจากวัคซีนชนิดพ่นจมูกอาจอยู่ได้นานถึง 12 เดือน ขณะที่วัคซีนแบบฉีด ภูมิคุ้มกันมักจะเริ่มลดลงหลังผ่านไป 4-6 เดือน

ประสิทธิภาพของ วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูก

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิดพ่นจมูก มีข้อมูลด้านประสิทธิภาพที่น่าสนใจหลายด้าน ดังนี้:

• ป้องกันโรคในเด็กและวัยรุ่นสูงถึง 88%
• มีประสิทธิภาพเหนือกว่าวัคซีนแบบฉีด (ชนิดเชื้อตาย หรือ TIV) ถึง 54.9%
• ลดความรุนแรงและลดการนอนโรงพยาบาล ได้ถึง 63%
• ช่วยลดการแพร่ระบาดในชุมชน โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและวัยรุ่น ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีอัตราการป่วยสูงและแพร่เชื้อได้นาน

ข้อควรทราบ: วัคซีนชนิดนี้ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ โดยแพทย์หรือกุมารแพทย์จะเป็นผู้สั่งยาและให้บริการวัคซีนแก่ผู้ป่วย

ข้อจำกัดและกลุ่มที่ไม่ควรรับวัคซีนแบบพ่นจมูก

วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูก มีข้อจำกัดและไม่แนะนำสำหรับกลุ่มบุคคลดังต่อไปนี้

1. กลุ่มอายุและคุณแม่ตั้งครรภ์

• เด็กที่อายุต่ำกว่า 2 ปี
• ผู้ใหญ่ที่อายุ 50 ปีขึ้นไป
• คุณแม่ตั้งครรภ์

1. กลุ่มผู้มีภาวะทางสุขภาพ

• ผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น ผู้ติดเชื้อ HIV, ผู้ป่วยมะเร็งที่รับเคมีบำบัด หรือผู้ที่รับยากดภูมิ
• เด็กอายุ 2-4 ปี ที่มีโรคหอบหืด หรือมีประวัติการหอบ ในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา
• ผู้ที่กำลังมีอาการหอบอย่างรุนแรง (ควรรักษาให้หายก่อน)

1. กลุ่มที่เกี่ยวข้องกับยาและการแพ้

• เด็กหรือวัยรุ่นที่กำลังใช้ยาแอสไพริน 
• ผู้ที่มีประวัติแพ้ส่วนประกอบในวัคซีน

ทั้งนี้ หากคุณมีโรคประจำตัวหรือไม่แน่ใจว่าสามารถรับวัคซีนชนิดนี้ได้หรือไม่ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความปลอดภัยก่อนรับบริการ

ผลข้างเคียงที่อาจพบจากวัคซีนแบบพ่นจมูก

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิดพ่นจมูก โดยทั่วไปมีความปลอดภัย อาการข้างเคียงที่พบส่วนใหญ่มักเป็นเพียงเล็กน้อยถึงปานกลาง และสามารถหายได้เอง

อาการทั่วไปที่อาจพบได้

• คัดจมูก หรือมีน้ำมูกไหล
• เจ็บคอ
• มีไข้ต่ำ ๆ หรือปวดเมื่อยตามตัวเล็กน้อย

ข้อควรระวัง: หากมีอาการแพ้รุนแรง เช่น หายใจลำบาก หน้าบวม หรือมีผื่นขึ้นทั่วร่างกาย ควรรีบไปพบแพทย์ทันที

ขนาดและตารางการให้วัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิดพ่นจมูก

ปริมาณวัคซีนมาตรฐานต่อ 1 โดส คือ 0.2 มิลลิลิตร (โดยแบ่งพ่นเข้าโพรงจมูกข้างละ 0.1 มิลลิลิตร) โดยมีตารางการให้วัคซีนที่แตกต่างกันตามกลุ่มอายุ ดังนี้:

• เด็กอายุ 2 ปี – 8 ปี: รับวัคซีน 1 หรือ 2 โดส โดยจำนวนโดสจะขึ้นอยู่กับประวัติการได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ในปีก่อนหน้า (ตามคำแนะนำของคณะอนุกรรมการสร้างเสริมภูมิคุ้มกัน)
  ในกรณีที่ต้องรับ 2 โดส จะต้องให้วัคซีนแต่ละโดสห่างกันอย่างน้อย 1 เดือน
• เด็กอายุ 9 ปี – ผู้ใหญ่ 49 ปี: รับวัคซีน 1 โดส

การรับวัคซีนไข้หวัดใหญ่เป็นประจำทุกปี คือวิธีป้องกันที่ง่าย ปลอดภัย และมีประสิทธิภาพที่สุดในการลดความเสี่ยงต่อโรคไข้หวัดใหญ่ ทั้งยังช่วยปกป้องคนรอบข้าง โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝนและฤดูหนาวซึ่งเป็นช่วงที่โรคระบาดสูง

และในปัจจุบัน การป้องกันก็ยิ่งง่ายและสะดวกสบายขึ้นด้วย วัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิดพ่นจมูก ที่เป็นทางเลือกใหม่ ไม่ต้องเจ็บตัว ทั้งยังช่วยลดความเสี่ยงจากการเจ็บป่วยรุนแรงได้อย่างมีประสิทธิภาพอีกด้วยค่ะ

ได้รับการตรวจสอบข้อมูลโดย นพ. ชัยวัฒน์ เชื้อพันธุ์ แพทย์ หู คอ จมูก ภูมิแพ้

ที่มา: โรงพยาบาลสมิติเวช, hdmall , โรงพยาบาลพญาไท 2 , โรงพยาบาลเด็กสมิติเวช อินเตอร์เนชั่นแนล

บทความที่น่าสนใจอื่นๆ 

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ 4 สายพันธุ์ 2568 ทำไมต้องฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปี

ข่าวดีมากแม่! วัคซีน RSV มาแล้ว เช็กรูปแบบและราคาพร้อมกันที่นี่!

วัคซีนเด็ก ตารางวัคซีน​ 2568 มีอะไรบ้าง ต้องฉีดตอนไหน พ่อแม่เช็กด่วน!!