หลายคนอาจเคยแซวกันเล่น ๆ ว่า “ลูกชายซนแบบนี้ เดี๋ยวแม่ก็แก่ก่อนวัยหรอก!” ฟังดูขำๆ แต่รู้ไหมคะว่า คำพูดนี้อาจมีมูลความจริงอยู่ไม่น้อย เพราะมีงานวิจัยที่บอกว่า มีลูกชายทำแม่แก่เร็วขึ้น ได้จริงๆ มาดูข้อมูลวิทยาศาสตร์เบื้องหลังเรื่องนี้กันค่ะ
มีลูกชายทำแม่แก่เร็วขึ้น กว่ามีลูกสาว
นักวิจัยจาก Duke University ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้ศึกษาเรื่องการเปลี่ยนแปลงของ ความยาวเทโลเมียร์ ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ความชราของร่างกาย โดยเทโลเมียร์จะสั้นลงเมื่อเราอายุมากขึ้น และพบว่า แม่ที่มีลูกชายหลายคน จะมีเทโลเมียร์สั้นกว่า คนที่มีแต่ลูกสาว หรือมีลูกจำนวนน้อย
นั่นหมายความว่า ร่างกายของแม่ที่มีลูกชายหลายคนอาจแก่เร็วกว่าเล็กน้อยในเชิงชีวภาพค่ะ
เทโลเมียร์คืออะไร ?
เทโลเมียร์ (Telomere) คือส่วนปลายของโครโมโซม เปรียบเหมือนปลอกหุ้มเชือกรองเท้าที่ช่วยไม่ให้เชือกหลุดลุ่ย ทุกครั้งที่เซลล์แบ่งตัว เทโลเมียร์จะสั้นลง และเมื่อมันสั้นมากๆ จนหมด ก็จะทำให้เซลล์ตาย หรือเสื่อมสภาพไป นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมความยาวของเทโลเมียร์จึงถูกใช้เป็นตัวชี้วัดว่า ร่างกายเราแก่ช้าหรือแก่เร็วนั่นเอง
แล้วทำไม มีลูกชายทำแม่แก่เร็วขึ้น ?
นักวิจัยตั้งข้อสังเกตว่า การตั้งท้องลูกชายอาจกระตุ้นให้เกิดการอักเสบมากกว่าการตั้งท้องลูกสาว ส่งผลให้ร่างกายของแม่เผชิญกับความเครียดจากภายในมากขึ้น และอาจไปเร่งการสั้นลงของเทโลเมียร์
อีกประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจก็คือ หลังคลอดแล้ว เด็กผู้ชายมักจะซนมากกว่า และต้องการการดูแลมากกว่าลูกผู้หญิง ซึ่งอาจทำให้คุณแม่เหนื่อยมากขึ้น ทั้งทางร่างกายและจิตใจ ส่งผลต่อสุขภาพโดยรวมในระยะยาวค่ะ
มีลูกชายทำแม่แก่เร็วขึ้น ไม่ได้หมายความว่าลูกชายไม่ดี!
อย่าเพิ่งเข้าใจผิดนะคะ บทความนี้ไม่ได้บอกว่ามีลูกชายไม่ดี หรือทำร้ายแม่แต่อย่างใด แต่เป็นการสะท้อนให้เห็นว่า ร่างกายของแม่เปลี่ยนไปอย่างไรหลังมีลูก โดยเฉพาะเมื่อต้องเลี้ยงลูกชายที่อาจจะมีพลังงานเยอะหน่อย
เมื่อมีลูก โดยเฉพาะในช่วงปีแรกของชีวิต แม่จะต้องปรับตัวทั้งในด้านร่างกายและจิตใจ เช่น:
- ฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง: ฮอร์โมนที่ใช้ระหว่างการตั้งครรภ์ เช่น เอสโตรเจน และโปรเจสเตอโรน จะลดระดับลงหลังคลอด ทำให้แม่รู้สึกอารมณ์แปรปรวน อ่อนเพลีย และบางรายอาจซึมเศร้า
- ฮอร์โมนเทสโทสเทอโรน: มีงานวิจัยเผยว่า การตั้งครรภ์ลูกชายจะกระตุ้นฮอร์โมนเทสโทสเทอโรนในร่างกายแม่มากขึ้น ซึ่งอาจส่งผลต่ออารมณ์ ความเครียด และกระบวนการฟื้นฟูร่างกายหลังคลอด
- ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด: งานวิจัยจาก University of Kent พบว่า คุณแม่ที่คลอดลูกชายมีแนวโน้มเป็นภาวะซึมเศร้าหลังคลอดมากกว่าคุณแม่ที่คลอดลูกสาว โดยอาจเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงทางฮอร์โมนและความคาดหวังจากสังคม
- ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ: เพราะแม่ต้องใช้พลังงานมหาศาลในช่วงตั้งครรภ์และให้นมบุตร จึงทำให้ร่างกายอ่อนล้าและไวต่อการเจ็บป่วยมากขึ้น
- การพักผ่อนไม่เพียงพอ: เด็กเล็กมักตื่นกลางดึก โดยเฉพาะเด็กผู้ชายที่พลังงานเยอะ จะตื่นเล่น หรือร้องหิวบ่อยครั้ง ส่งผลให้แม่ไม่สามารถพักผ่อนได้เต็มที่
- ความเครียดสะสม: การดูแลเด็กที่แอคทีฟทั้งวัน อาจทำให้แม่รู้สึกเหนื่อยสะสมและไม่มีเวลาสำหรับตัวเอง
- ความท้าทายในการเลี้ยงดู: หลายครอบครัวพบว่า การเลี้ยงลูกชายมีความท้าทายด้านพฤติกรรม เช่น การเล่นแรง พูดเสียงดัง หรือการแสดงออกแบบตรงไปตรงมา ซึ่งอาจทำให้แม่ต้องใช้พลังในการควบคุมอารมณ์และสื่อสารมากขึ้น
ผลกระทบเหล่านี้หากสะสมเป็นเวลานาน อาจส่งผลให้แม่รู้สึกว่าอายุทางร่างกายและจิตใจเพิ่มขึ้นเร็วกว่าความเป็นจริง เช่น ผิวพรรณดูโทรมลง มีอาการหลงลืมง่ายขึ้น ปวดเมื่อยตัว หรือแม้กระทั่งเสี่ยงต่อโรคเรื้อรังในระยะยาว
จะลูกชายหรือลูกสาว แม่ดูแลตัวเองก็ชนะแล้ว!
แม้งานวิจัยจะชี้ว่า ลูกชายอาจมีผลต่อความยาวของเทโลเมียร์แม่บ้าง แต่สิ่งสำคัญคือ “การดูแลตัวเอง” ค่ะ แม่ควรพักผ่อนให้เพียงพอ กินอาหารที่มีประโยชน์ หมั่นออกกำลังกาย และหาช่วงเวลาผ่อนคลายให้ตัวเองเสมอ
สุดท้ายแล้ว ไม่ว่าลูกจะเพศอะไร “ความรัก” ที่แม่มีให้ลูกคือสิ่งที่ไม่มีวันลดลงแน่นอน และแม้จะเหนื่อยแค่ไหน หัวใจของแม่ก็ยังยิ้มได้เสมอค่ะ
เคล็ดลับคุณแม่ ดูแลตัวเองให้ดูอ่อนกว่าวัย
เพื่อชะลอวัยและฟื้นฟูพลังให้แม่ๆ สดใสแม้ต้องเลี้ยงเจ้าตัวเล็กสุดแอคทีฟ ลองทำตามเคล็ดลับเหล่านี้ดูนะคะ
- นอนให้พอ ไม่ต้องเพอร์เฟกต์ก็ได้: พยายามจัดเวลานอนหลับอย่างน้อย 6-8 ชั่วโมงต่อคืน และถ้ามีโอกาสงีบตอนลูกหลับ ก็ทำเลยค่ะ! การพักผ่อนดีจะช่วยฟื้นฟูเซลล์และฮอร์โมนในร่างกาย
- ดื่มน้ำเปล่าเยอะ ๆ: น้ำช่วยให้ผิวชุ่มชื้น ขับของเสีย และช่วยให้ระบบต่าง ๆ ในร่างกายทำงานดีขึ้น แม่ที่เหนื่อยง่ายหรือปวดหัวบ่อย อาจเพราะดื่มน้ำน้อยเกินไปค่ะ
- กินอาหารที่มีสารต้านอนุมูลอิสระ: เช่น ผักใบเขียว ผลไม้ตระกูลเบอร์รี ธัญพืช และปลาที่มีไขมันดี อาหารเหล่านี้ช่วยชะลอความเสื่อมของเซลล์และบำรุงสมองให้สดใส
- ขยับร่างกายทุกวัน: ไม่จำเป็นต้องออกกำลังกายหนัก แค่เดินรอบบ้าน ยืดเส้น เล่นกับลูก หรือเปิดเพลงเต้นในครัว ก็ช่วยให้ระบบไหลเวียนเลือดดีขึ้น ลดเครียดได้ค่ะ
- อย่าลืมหัวเราะและอยู่กับสิ่งที่ทำให้ใจมีความสุข: ความสุขคือยาชะลอวัยที่ดีที่สุด การได้หัวเราะกับลูก หรือมีเวลาเมาท์กับเพื่อนแม่ลูกอ่อน คือการเติมพลังใจให้ตัวเองอย่างดี
- แบ่งเวลาส่วนตัวแม้เพียงวันละ 10 นาที: ไม่ว่าจะจิบกาแฟเงียบ ๆ อ่านหนังสือ หรือทาครีมบำรุงผิว แม่ก็สมควรได้รับเวลาส่วนตัวค่ะ เพราะการดูแลตัวเองคือพื้นฐานของการดูแลลูก
แม่ที่ดูแลตัวเองได้ดี จะสามารถดูแลลูกได้อย่างมีพลังและสดใสขึ้นด้วยนะคะ
ที่มา: spiritsciencecentral.com , frontiersin.org , sciencedirect.com , publications.aap.org
บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ
ความแตกต่างของการเลี้ยงลูกชายและลูกสาว
เลี้ยงลูกชายให้เป็นผู้นำครอบครัวที่ดี ในอนาคต วิธีสร้างสุภาพบุรุษตัวน้อยในบ้าน
ลูกชายต้องสอนให้อดทน ลูกสาวต้องสอนให้อ่อนโยน ยังจริงอยู่ไหม?!