ชิคุนกุนยาระบาด! เตือนระวังยุงลาย เสี่ยงลูกป่วยไข้สูง ปวดข้อเรื้อรัง

ช่วงหน้าฝนปีนี้ โรคจากยุงลายไม่ใช่แค่ไข้เลือดออก แต่ “ชิคุนกุนยาระบาด” ในหลายจังหวัดทั่วไทย โดยเฉพาะเด็กเล็กที่มีภูมิต้านทานต่ำ เสี่ยงเจ็บป่วยและทรมานจากอาการปวดข้อได้นานเป็นเดือน!

ถ้าลูกน้อยเคยมีไข้สูงเฉียบพลัน อยู่ ๆ ก็ซึม งอแง และไม่ยอมเดินเพราะ “เจ็บขา” นี่อาจเป็นสัญญาณของไข้ชิคุนกุนยา ที่คุณพ่อคุณแม่ต้องรู้จักให้ทัน

ชิคุนกุนยาระบาด 5 จังหวัด

สถานการณ์ขณะนี้มีการพบ โรคชิคุนกุนยาระบาดในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะ 5 จังหวัดของประเทศไทย พ่อแม่ต้องรู้ทันป้องกันลูกน้อยจากไข้สูง ปวดข้อ และอาการเรื้อรังที่ตามมา

• รัฐบาลแจ้งเตือนว่าเกิดการระบาดหนักของ โรคชิคุนกุนยา หรือ ไข้ปวดข้อยุงลาย ใน 5 จังหวัด ได้แก่ จ.เชียงใหม่, บึงกาฬ, เลย, หนองคาย และ ลำพูน
• มียุงลายบ้านและยุงลายสวน เป็นพาหะ ขยายพันธุ์ได้ดีในสภาพอากาศชื้นจากฝนตกต่อเนื่อง
• กลุ่มที่เสี่ยงสูงคือ เด็กนักเรียน และ วัยทำงาน โดยเฉพาะเด็กที่อยู่โรงเรียน เล่นสนาม หรือเดินเล่นนอกบ้านในช่วงกลางวัน

ระยะฟักตัวและอาการ

• เชื้อไวรัสมีระยะฟักตัว 3–7 วัน
• อาการเริ่มแรกคือ ไข้ขึ้นสูงเฉียบพลัน ปวดข้อ บวม กล้ามเนื้ออักเสบ คลื่นไส้ ตาแดง ผื่น และอ่อนเพลีย
• ส่วนอาการปวดข้ออาจลามและเรื้อรังเป็นหลายเดือนถึงปีในบางราย

โรคชิคุนกุนยาคืออะไร?

ชิคุนกุนยา (Chikungunya) เป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่มียุงลายเป็นพาหะ โดยเฉพาะ ยุงลายบ้าน และ ยุงลายสวน ที่มักออกหากินในช่วงเวลากลางวัน โดยเชื้อไวรัสนี้มีต้นกำเนิดจากแอฟริกาและเอเชีย และระบาดในไทยหลายครั้งในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา

คำว่า “ชิคุนกุนยา” มาจากภาษาท้องถิ่นของแอฟริกาตะวันออก แปลว่า “เดินงอหลัง” ซึ่งสื่อถึงอาการปวดข้อจนเดินลำบาก ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของโรคนี้

อาการของไข้ชิคุนกุนยาในเด็ก

อาการของโรคชิคุนกุนยาในเด็ก มักคล้ายไข้เลือดออกช่วงแรก ทำให้พ่อแม่หลายคนเข้าใจผิดว่าเป็นไข้ธรรมดา แต่จริง ๆ แล้วมีสัญญาณเฉพาะที่ควรสังเกต ดังนี้:

• ไข้สูงเฉียบพลัน (38.5–40 องศาเซลเซียส)
• ปวดข้อ ปวดกล้ามเนื้อ เด็กบางคนเจ็บจนเดินไม่ได้
• ผื่นแดงตามร่างกาย
• ปวดศีรษะ เบื่ออาหาร อาเจียน
• เด็กเล็กอาจร้องงอแงมากกว่าปกติ ไม่ยอมกินนม
• ในบางรายอาการปวดข้ออาจเรื้อรังได้นานหลายสัปดาห์

หมายเหตุ: เด็กที่มีภูมิต้านทานต่ำ หรือมีโรคประจำตัว อาจมีอาการรุนแรง และต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล

ชิคุนกุนยา VS ไข้เลือดออก ต่างกันยังไง?

โรคจากยุงลายทั้งสองชนิดนี้มีความคล้ายกันในระยะแรก แต่มีข้อแตกต่างสำคัญที่พ่อแม่ควรรู้:

ข้อสังเกต: หากลูกเริ่มเดินไม่ได้ เพราะบ่นปวดขา/ข้อ หรือร้องไห้เวลาอุ้มขา อาจไม่ใช่แค่ไข้ธรรมดา ต้องรีบพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัย

ไข้ชิคุนกุนยา ห้ามกินอะไร?

การดูแลอาหารขณะลูกเป็นไข้ชิคุนกุนยา มีความสำคัญมาก เพราะการกินอาหารหรือยาไม่เหมาะสมอาจเพิ่มความเสี่ยงต่ออาการแทรกซ้อน โดยเฉพาะระบบตับและไตของเด็กที่ยังพัฒนาไม่เต็มที่ โดยอาหารและยาที่ควรหลีกเลี่ยง มีดังนี้

1. ห้ามใช้ “แอสไพริน” หรือ “ยากลุ่ม NSAIDs”

เพราะอาจทำให้เลือดออกง่ายหรือเกิดภาวะแทรกซ้อนที่ตับ เช่นเดียวกับไข้เลือดออก ควรใช้พาราเซตามอลเท่านั้น เพื่อลดไข้และบรรเทาปวด

2. ห้ามกินของทอด มันจัด รสจัด

อาหารเหล่านี้อาจทำให้ร่างกายอักเสบมากขึ้น และเพิ่มภาระการย่อยของร่างกาย ควรเน้นอาหารย่อยง่าย เช่น ข้าวต้ม ซุปผัก

3. งดน้ำหวาน/น้ำอัดลม

น้ำตาลสูงจะทำให้ภูมิคุ้มกันลดลง และอาจทำให้ลูกงอแงมากขึ้นเมื่อระดับน้ำตาลแกว่ง

4. หลีกเลี่ยงอาหารเสริมสมุนไพร

โดยเฉพาะที่ไม่มีการรับรองทางการแพทย์ เพราะอาจมีฤทธิ์ต่อการแข็งตัวของเลือดหรือกระทบตับ

วิธีป้องกันไม่ให้ลูกป่วยชิคุนกุนยา

แม้จะยังไม่มีวัคซีนป้องกันโรคนี้โดยเฉพาะ แต่พ่อแม่สามารถปกป้องลูกจากโรคชิคุนกุนยาได้ด้วยการหลีกเลี่ยงยุงลาย ซึ่งเป็นพาหะของโรค

ปรับบ้านให้ปลอดยุง:

• กำจัดน้ำขังทุกจุด เช่น แจกัน กระถาง กะละมัง
  
• เปลี่ยนน้ำในภาชนะทุก 5–7 วัน
  
• ปิดฝาภาชนะเก็บน้ำให้สนิท
  
• ใช้ทรายอะเบทตามคำแนะนำของ อสม.

ป้องกันตัวลูก:

• ใช้ยาทากันยุงสำหรับเด็กโดยเฉพาะ
  
• สวมเสื้อผ้ามิดชิดเมื่ออยู่กลางแจ้ง
  
• ติดมุ้งลวด หรือนอนในมุ้งแม้ตอนกลางวัน
  
• หลีกเลี่ยงพื้นที่เสี่ยงยุง เช่น ใต้ต้นไม้รก ร่องน้ำ

สังเกตอาการลูกให้ไว:

• ถ้าลูกเริ่มมีไข้ และปวดข้อ ให้รีบพาลูกไปพบแพทย์ทันที
  
• หลีกเลี่ยงการซื้อยากินเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์

ถ้าลูกติดเชื้อชิคุนกุนยา ต้องรักษายังไง?

ปัจจุบันยังไม่มียาต้านไวรัสเฉพาะสำหรับโรคนี้ แต่การรักษาจะเป็นแบบประคับประคองอาการ ได้แก่

• ให้ยาลดไข้ (พาราเซตามอล)
  
• ให้ดื่มน้ำมาก ๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ
  
• นอนพักในที่เย็น อากาศถ่ายเท
  
• ในรายที่ปวดข้อมาก อาจมีการใช้ยาต้านการอักเสบภายใต้การดูแลของแพทย์
  
• ในบางรายที่มีภาวะแทรกซ้อน จำเป็นต้องนอนโรงพยาบาล

อาการปวดข้ออาจเรื้อรังได้ 2–4 สัปดาห์ โดยเฉพาะในเด็กที่มีภาวะภูมิแพ้หรือมีน้ำหนักตัวต่ำ พ่อแม่ต้องดูแลต่อเนื่องจนกว่าลูกจะหายเป็นปกติ

ชิคุนกุนยาระบาด หน้าฝนนี้ พ่อแม่ต้องไม่ประมาท

ในช่วงหน้าฝนของทุกปี โรคที่มากับยุงลายมักกลับมาอีกครั้ง และปีนี้ “ชิคุนกุนยาระบาด” แล้วจริง ๆ ในหลายจังหวัด พ่อแม่ที่มีลูกวัยเล็กควรเพิ่มการป้องกันมากเป็นพิเศษ เพราะแม้โรคนี้จะไม่อันตรายถึงชีวิตเหมือนไข้เลือดออก แต่ก็สร้างความเจ็บปวดและทรมาน โดยเฉพาะอาการปวดข้อเรื้อรังที่ไม่ควรมองข้าม อย่าลืมว่าแค่ ยุงลายตัวเดียว ก็ทำให้ลูกเจ็บป่วยได้นานนับเดือนเลยนะคะ

สรุป 5 ข้อเตือนใจพ่อแม่เรื่องชิคุนกุนยา

1. ชิคุนกุนยาเป็นไวรัสที่มียุงลายเป็นพาหะ พบในเด็กมากที่สุดช่วงหน้าฝน
   
2. เด็กจะมีไข้สูง ปวดข้อ ผื่น และอาจเดินไม่ได้ชั่วคราว
   
3. ห้ามกินยาแอสไพริน หรือ NSAIDs ควรใช้พาราเซตามอลเท่านั้น
   
4. อาหารต้องย่อยง่าย งดของมัน รสจัด น้ำอัดลม และสมุนไพร
5. การป้องกันที่ดีที่สุด คือ กำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย และป้องกันลูกไม่ให้ถูกยุงกัด

ที่มา : มติชนออนไลน์

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

จับตา โรคมือเท้าปาก ระบาด 12 อำเภอ ปิดโรงเรียนแล้ว 2 แห่ง!

หมอเตือน! โรคครูป ระบาดหน้าฝน สังเกตเสียงไอ-รับมือก่อนลูกแย่

10 โรคหน้าฝนในเด็ก 2025 โรคหน้าฝนสุดฮิตที่เด็กมักเป็น คุณพ่อคุณแม่ต้องระวัง