04บทความโดย theAsianparent
การคัดเต้านม หรือเจ็บเต้านม เกิดจากการไหลเวียนของเลือด และปริมาณน้ำนมในเต้านมที่เพิ่มขึ้นโดยจะเกิดขึ้นในช่วงแรกของหลังคลอด เพราะหลังคลอดคุณแม่จะมีการปรับเปลี่ยนของฮอร์โมนโปรแลกตินจากต่อมใต้สมอง ส่งผลให้เลือดมาเลี้ยงบริเวณเต้านม ทำให้นมมีอาการบวม และมีน้ำนมอยู่ในเต้านม เต้านมจะใหญ่ขึ้น มีอาการแข็ง รู้สึกเจ็บ ร้อนบริเวณลานนม ทำให้คุณแม่รู้สึกเจ็บเต้านม น้ำนมไหลออกได้ไม่ดี ไม่สบายตัว คุณแม่หลังคลอดคนไหนที่กำลังมีอาการเหล่านี้ ไม่ต้องกังวล เพราะเรารวบรวมวิธีบรรเทาอาการเจ็บเต้านมมาให้คุณแม่แล้ว
ทำไมถึงเจ็บเต้านมหลังคลอด ?
อาการเจ็บนม หรือรู้สึกปวดเต้านมทำให้คุณแม่หลังคลอดรู้สึกไม่สบายตัว โดยอาการเจ็บเต้านมหลังคลอดเกิดจากระดับฮอร์โมนของการตั้งครรภ์ เช่น เอสโตรเจน และโปรเจสเตอโรนลดลง ในขณะที่โปรแลคตินซึ่งเป็นฮอร์โมนสำหรับผลิตน้ำนมนั้นถูกเติมเข้ามา โดยกระบวนการผลิตน้ำนมอาจจะไม่เกิดขึ้นจนกว่าจะคลอดได้ 3 – 5 วัน นอกจากนี้อาการเจ็บเต้านมยังสามารถเกิดขึ้นได้ จากสาเหตุอื่น ๆ เช่น
- ร่างกายของแม่สร้างน้ำนมมากเกินไป
- เว้นระยะการให้ลูกดูดนม หรือปั๊มนมไม่ตรงรอบนานเกินไป
- ลูกดูดนมไม่ถูกวิธี
อาการเจ็บเต้านม
อาการคัดเต้านมของแต่ละคนจะแตกต่างกันออกไป โดยหลัก ๆ อาการจะมีดังนี้
- เต้านมคัด แข็ง และแน่น
- หน้าอกจะตึง และไวต่อการสัมผัส
- เนื้อเต้านมจะมีลักษณะเป็นก้อน
- อาจมีอาการบวมที่เต้านมข้างเดียว หรืออาจจะเกิดขึ้นทั้งสองข้าง
- เต้านมขยาย
- เส้นเลือดอาจจะปรากฏชัดเจนขึ้นที่เต้านม
- อาจจะมีไข้อ่อน ๆ และอาการอ่อนเพลียในช่วงแรกเรียกว่า “ไข้น้ำนม”
วิธีบรรเทาอาการเจ็บเต้านมหลังคลอด
- ประคบเต้านมด้วยผ้าชุบน้ำอุ่น จะช่วยทำให้เต้านมนิ่มลง และกระตุ้นให้เลือดไหลเวียนได้ดีขึ้น
- วางใบกะหล่ำปลีแช่เย็นที่ล้างสะอาดแล้วทั้งใบ ประคบให้พอดีลงบนเต้านมแต่ละข้าง จะช่วยให้รู้สึกผ่อนคลาย
- ใช้มือกดให้น้ำนมออกมาเล็กน้อย และลดแรงกดหากรู้สึกเจ็บ พยายามอย่ากดแรงจนเกินไป เพราะอาจจะทำให้เต้านมระบมได้
- เลือกซื้อชุดชั้นในระบายความร้อนสำหรับแม่ท้องที่สามารถซื้อได้ในร้านขายอุปกรณ์สำหรับแม่ท้อง และเด็ก
- นวดหน้าอกเบา ๆ ขณะให้นมเพื่อช่วยให้น้ำนมไหลได้ดีขึ้น
- เปลี่ยนท่าการอุ้มลูกเวลาให้นม เพื่อที่จะให้ลูกได้รับนม ในตำแหน่งที่ดีที่สุด
- ตรวจสอบให้แน่ใจว่าชุดชั้นในของคุณแม่นั้นพอดีตัว ไม่แน่นจนเกินไป
- หากรู้สึกปวดมากสามารถรับประทานยาแก้ปวดได้ แต่ควรปรึกษาแพทย์เพื่อความปลอดภัยหากยังอยู่ในช่วงให้นมบุตรอยู่
บีบน้ำนมออกจากเต้า
- การเตรียมความพร้อมก่อนบีบน้ำนมออกจากเต้า ควรล้างมือให้สะอาด และเช็ดให้แห้ง
- เตรียมขวดนมที่ผ่านการฆ่าเชื้อ หรือนึ่งทำความสะอาดมาแล้วให้พร้อม
- คุณแม่นั่งในท่าที่สบาย โดยไม่ต้องก้ม เพราะอาจจะทำให้ปวดหลังได้
- นำผ้าชุบน้ำอุ่นมาประคบเต้านมเป็นเวลา 3 – 5 นาที ก่อนจะเริ่มบีบน้ำนมออกจากเต้า
- นำหัวแม่มือวางที่ลานนม และนิ้วมืออีก 4 นิ้ว นำไปวางใต้เต้านม
- กดนิ้วหากระดูกทรวงอก บีบนิ้วหัวแม่มือ และนิ้วทั้งสี่เข้าหากัน และเคลื่อนนิ้วหัวแม่มือไปด้านหน้า แต่ไม่เลยขอบลานนม
- ทำการบีบน้ำนมเป็นจังหวะ จากนั้นย้ายนิ้วมือไปรอบ ๆ หัวนม เพื่อบีบน้ำนมออกให้หมดเต้า นำขวดที่เตรียมไว้มารองรับน้ำนมที่ออกจากเต้า
- สลับเต้าในการบีบทุก 3 – 5 นาที
- หลังจากบีบเต้านมเสร็จ คุณแม่ควรหยดน้ำนมลงบนหัวนม 2 – 3 หยด จากนั้นปล่อยให้แห้งเพื่อป้องกันหัวนมแตก
อ้างอิง
- de Bellefonds C. Is breast engorgement normal after giving birth? [Internet]. Whattoexpect.com. WhattoExpect; 2020 [cited 2021 Mar 23]. Available from: www.whattoexpect.com/first-year/postpartum-health-and-care/breast-engorgement-postpartum/
- Holland K. Breast Engorgement: Causes and Tips for Relief [Internet]. Healthline.com. 2018 [cited 2021 Mar 23]. Available from: www.healthline.com/health/breast-engorgement
- Webmaster BNH. การดูแลตนเองเมื่อเต้านมคัดตึง [Internet]. Bnhhospital.com. [cited 2021 Mar 23]. Available from: www.bnhhospital.com/การดูแลตนเองเมื่อเต้าน/
มีข้อสงสัยเรื่องการตั้งครรภ์ หรือมีคำถามเรื่องการเลี้ยงลูกหรือเปล่าคะ? ติดตามอ่านบทความ หรือสอบถามสิ่งที่คุณอยากรู้ผ่านแอปของเราได้เลย
ดาวน์โหลด theAsianparent แอปพลิเคชัน ทั้ง IOS และ Android ได้แล้ววันนี้!
TAP Awards 2025
อยากท้อง
แม่ท้อง แม่ให้นม
แม่ผ่าคลอด
หลังคลอด
สุขภาพและโภชนาการ
ลูก
ชีวิตครอบครัว
การศึกษา
ผู้หญิง
ไลฟ์สไตล์
วิดีโอ
คอมมูนิตี้
ชอปปิง
VIP
ของรางวัล
